Hợp nhất 5 đoàn thể vào Mặt trận tổ quốc: Có giảm biến chế và ngân sách?

Sáng 6/4, Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam tổ chức hội thảo “Đổi mới mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội'”.

Tại hội thảo ông Mai Văn Chính, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương cho rằng, trong 30 năm đổi mới, mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của Mặt trận tổ quốc Việt Nam, bên cạnh những thành tích, ưu điểm còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém, bất cập: Cơ cấu tổ chức, bộ máy còn cồng kềnh, bất hợp lý, kém hiệu quả, trên một số lĩnh vực chức năng, nhiệm vụ chưa được tách bạch rõ ràng.

Do đó, cần tiếp tục đổi mới, hoàn thiện mô hình tổ chức và các phương thức hoạt động cho phù hợp với nhiệm vụ chính trị giai đoạn mới…

Tại Hội thảo, ông Chính cũng nêu lên 4 phương án được đề xuất trong đề tài nghiên cứu "Đổi mới mô hình tổ chức và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội" do Ban Tổ chức Trung ương thực hiện.

Phương án 1: Giữ nguyên mô hình tổ chức hoạt động của Mặt trận tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội hiện nay, tuy nhiên có lộ trình từng bước thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính và tổ chức, Nhà nước có giao kinh phí căn cứ vào nhiệm vụ thực hiện.

Phương án 2: Nhất thể hóa chức danh Chủ tịch Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội và thành lập cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc chung cho Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội.

Trước mắt thực hiện ở cấp tỉnh, cấp huyện, với tên gọi thống nhất là “Khối Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội” trên cơ sở cơ cấu lại cơ quan tham mưu, giúp việc của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội hiện nay.

Phương án 3: Hợp nhất 5 đoàn thể chính trị - xã hội thành các ban của Mặt trận tổ quốc Việt Nam, trước mắt thực hiện thí điểm ở cấp huyện và xã. Năm tổ chức chính trị xã hội được đề xuất, gồm: Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Liên đoàn lao động, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh.

Phương án 4: Hợp nhất Ban Dân vận và Mặt trận tổ quốc Việt Nam.

Trong 4 phương án trên, phương án số 3 hợp nhất 5 đoàn thể chính trị - xã hội gồm: Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Liên đoàn lao động, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh thành các ban của Mặt trận tổ quốc Việt Nam thu hút sự quan tâm của dư luận.

Sở dĩ phương án này được quan tâm bởi sau khi hợp nhất 5 đoàn thể chính trị - xã hội này sẽ góp phần thu gọn bộ máy qua đó giảm được ngân sách từ địa phương đến trung ương.

Thống kê từ dữ liệu ngân sách nhà nước trên cổng thông tin của Bộ Tài chính cho thấy, mức chi cho các trung ương hội của tổ chức chính trị - xã hội, cũng như các trung ương hội khối các tổ chức xã hội - nghề nghiệp đã tăng gấp hơn 3 lần trong 10 năm qua, từ năm 2006 đến năm 2015. Nhưng đó chỉ là một phần của bức tranh.

Theo Dự toán chi ngân sách trung ương năm 2016, tổng chi cho các cơ quan trung ương của 6 tổ chức chính trị - xã hội tới 1.503,740 tỉ đồng, gồm: Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam (92,435 tỉ đồng); Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (551,505 tỉ đồng); Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (158,685 tỉ đồng); Hội Nông dân Việt Nam (346,515 tỉ đồng); Hội Cựu chiến binh Việt Nam (80,830 tỉ đồng); Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam (273,770 tỉ đồng).

Nếu tính luôn cả dự toán ngân sách cho Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (111,970 tỉ đồng) thì tổng chi lên đến 1.615,710 tỉ đồng.

Trong khi đó năm 2017 dự toán chi ngân sách cho 6 tổ chức chính trị - xã hội đã giảm nhưng vẫn lên đến 1.062,415 tỉ đồng. Theo đó Ủy ban Trung ương Mặt trận tổ quốc Việt Nam (105,450 tỉ đồng); Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (356,955 tỉ đồng); Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (101,150 tỉ đồng); Hội Nông dân Việt Nam (242,730 tỉ đồng); Hội Cựu chiến binh Việt Nam (72,020 tỉ đồng); Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam (184,110 tỉ đồng); Riêng Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (101,060 tỉ đồng).

Như vậy nếu tính cả 6 tổ chức chính trị - xã hội và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam thì tổng chi ngân sách cho các đoàn thể này trong năm 2017 lên đến 1.163,475 tỉ đồng.

Nhìn sang dự toán chi của các cơ quan ngang bộ như Thanh tra Chính phủ 228,420 tỉ đồng, Ủy ban Dân tộc 182,610 tỉ đồng thì mức ngân sách chi cho Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Nông dân Việt Nam còn lớn hơn. Ngay cả Đài truyền hình Việt Nam năm 2017 cũng chỉ được chi 304,290 tỉ đồng.

Đáng chú ý trong khoản ngân sách được phân bổ, các tổ chức chính trị - xã hội chủ yếu sử dụng để chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên (trong đó có lương, chi phí quản lý hành chính….).