Không có vụ tấn công nào từ Israel, Syria và Nga 'mất mặt' vì khoe sai thành tích?

Vào sáng 17/4, lực lượng phòng không Syria tuyên bố Israel đã thực hiện một vụ tấn công vào 2 căn cứ không quân của họ, vũ khí được sử dụng nhiều khả năng là tên lửa hành trình siêu thanh Sky Sniper. Đây là loại tên lửa có vận tốc tối đa lên tới Mach 3,5 (tốc độ siêu thanh) và bay ở độ cao cực thấp, tính năng vượt trội mọi loại vũ khí mà Israel đã sử dụng để oanh kích lãnh thổ Syria từ trước tới nay.

Thế nhưng thật đáng ngạc nhiên là hệ thống phòng không Syria đã lập nên chiến công khó tin là bắn hạ 9 tên lửa này loại này chỉ bằng tổ hợp Pantsir-S1. Thậm chí cả "mảnh vỡ" của "tên lửa Israel" cũng được phía Syria công bố sau đó như để minh họa cho thành tích chiến đấu của mình.

Đến chiều cùng ngày, Quân đội Syria bất ngờ lên tiếng bác bỏ thông tin trên, họ khẳng định không có một vụ tấn công nào do Israel thực hiện. Điều đó cũng đồng nghĩa với thành tích bắn hạ tới 9 tên lửa siêu thanh Sky Sniper mà phòng không nước này tự hào công bố trước đó là không có thật.

Theo hãng tin Reuters, một chỉ huy của liên minh quân sự ủng hộ Tổng thống Syria Bashar al-Assad tiết lộ cho biết, sự cố xảy ra là do cảnh báo nhầm đã kích hoạt hệ thống phòng thủ của Syria, chứ không phải do bị tấn công từ bên ngoài. Nguồn tin trên Reuters còn khẳng định, lỗi kỹ thuật này là do hoạt động "tấn công điện tử chung" giữa Mỹ và Israel nhằm vào hệ thống radar của Syria.

Điều này trực tiếp dẫn tới sự nghi ngờ về tuyên bố bắn rơi tới 71 tên lửa hành trình của liên quân Mỹ - Anh - Pháp sau cuộc tấn công đêm 14/4.

Thậm chí theo con số mới nhất mà Bộ Quốc phòng Nga vừa đưa ra thì chỉ có 48 tên lửa bị bắn hạ, đã giảm khá nhiều so với tuyên bố ban đầu nhưng vẫn bị nhận định là quá cao.

Phía Mỹ cho biết trong cuộc tấn công trên đã tiến hành đòn nghi binh khi không cho tàu chiến từ Địa Trung Hải phóng tên lửa mà sử dụng chiến hạm từ biển Đỏ và Vịnh Ba Tư. Ngoài ra còn có cả sự tham gia của máy bay tác chiến điện tử EA-6B Prowler cất cánh từ một địa điểm bí mật, đáng nói hơn là loại phi cơ trên đã bị loại biên từ năm 2015.

Tiếp đó, phân tích những bức ảnh tên lửa Syria khai hỏa trong đêm, các chuyên gia quân sự nhận xét nó chỉ bay vu vơ mà chẳng nhắm vào một đối tượng cụ thể nào, thậm chí phóng lên khi cuộc tấn công đã kết thúc.

Đến hôm nay, sự kiện vừa diễn ra rõ ràng đã khiến uy tín của cả lực lượng phòng không Nga lẫn Syria bị tổn hại nghiêm trọng. Trước mắt thì chắc chắn giới chức quân sự Syria sẽ phải đau đầu tìm cách trả lời câu hỏi họ đã bắn vào cái gì để tuyên bố diệt thành công 9 mục tiêu.

Kịch bản nào cho cuộc tấn công ngày 14/4

Cuộc tập kích tên lửa vào 3 vị trí của Syria do Mĩ, Anh và Pháp thực hiện vào rạng sáng ngày 14/4 để lại nhiều tranh cãi trên mặt trận truyền thông và chính trị.

Về truyền thông, phía Mĩ và đồng minh tuyên bố đây là cuộc tấn công một lần, nhắm vào các vị trí hạn chế và không gây tổn thất về người, không tấn công các đồng minh (ám chỉ Nga và Iran) của chính phủ Syria. Phía Nga và chính phủ Syria cũng tuyên bố đánh chặn được 2/3 số tên lửa tấn công và không có tổn thất lớn.

Rất khó có thể kiểm chứng được các thông tin từ các bên đưa ra vốn có lợi cho mình nhưng về chiến thuật có thể thấy Mĩ và đồng minh đã thực hiện được hiệp đồng tác chiến giữa ba nước và giữa các lực lượng khác nhau – không quân và hải quân.

Cụ thể là về hải quân, 2 tàu chiến Mĩ cùng 3 tàu chiến Pháp phóng các tên lửa hành trình biển đối đất (Tomahawk BGM-109 về phía Mĩ và MdCN của Pháp); về không quân, máy bay ném bom chiến lược B1 của Mĩ phóng tên lửa hành trình AGM-158 và 5 máy bay Rafale của Pháp cùng 4 máy bay Tornado GR4 của Anh phóng tên lửa hành trình SCALP/Storm Shadow.

Tham gia bảo vệ, trinh sát có máy bay không người lái RQ-4 Global Hawk, máy bay chiến đấu F-15, F-16 (Mĩ), Mirage 2000-5 (Pháp), máy bay cảnh báo sớm AWACS E-3F và các máy bay tiếp dầu trên không. Đáng chú ý là đây là lần đầu tiên tên lửa hành trình MdCN của châu Âu tham gia thực chiến. Các tên lửa được phóng từ các vị trí khác nhau, phương tiện phóng khác nhau nhưng được phối hợp để đến mục tiêu cùng lúc nhằm hạn chế khả năng đánh chặn của hệ thống phòng không đối phương. Mỗi nước được phân công tấn công một mục tiêu. Về không quân, Pháp đảm nhận nhiệm vụ điều phối chung. Các máy bay Rafale xuất phát từ căn cứ Saint Dizier trên đất Pháp và thuộc nhóm máy bay có khả năng tấn công hạt nhân.

Như vậy, có thể thấy đây là cuộc tấn công thực chiến hiệp đồng binh chủng giữa 3 nước đồng minh với các lực lượng chiến lược ở quy mô nhỏ. Đây cũng là cuộc tấn công có báo trước về dạng mục tiêu (các vị trí liên quan vũ khí hóa học) và đối thủ (chỉ nhắm đến quân đội chính phủ Syria) khiến phía Syria có đủ thời gian để sơ tán người và phương tiện chiến tranh, cũng như Nga có đủ thời gian để đưa tất cả các tàu chiến rời khỏi cảng Tartous.

Theo như tuyên bố của các bên và kết quả công bố thì rõ ràng với mục tiêu hạn chế, tránh leo thang và có báo trước, cuộc tập kích tên lửa có tính chất biểu tượng và kiểm tra năng lực hiệp đồng tác chiến, năng lực vũ khí mới và năng lực phòng không đối phương hơn là một cuộc tấn công chiến lược.

Tuy nhiên, về chiến lược, cuộc tấn công này cũng có nhiều ý nghĩa: nó khẳng định sự sẵn sàng can dự của Mĩ và đồng minh ở mức độ trực tiếp vào chiến trường Syria. Việc này khiến Nga khó có thể sớm rút ra khỏi Syria mà ngược lại, nước này sẽ còn phải lún sâu hơn nữa tại đây. Nhưng cũng chính từ việc này, cuộc chiến Syria có thể sẽ leo thang thêm một bước: cạnh tranh chiến lược trực tiếp giữa các cường quốc (Nga, Mĩ và đồng minh châu Âu); cạnh tranh và giành ảnh hưởng giữa các thế lực khu vực (Thổ Nhĩ Kì, Israel, Iran, Arab Saudi) và sự kéo dài của cuộc chiến chống chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.

Điểm đặc biệt ở đây là Syria trở thành chiến trường với rất nhiều phe phái tham gia. Các phe phái không phân thành 2 phía rõ rệt như các cuộc chiến khác mà mỗi phe phái đều có nhiều hơn 1 kẻ thù và 2 phái có chung đồng minh lại có thể là kẻ thù của nhau.

Chính vì sự phức tạp của chiến trường Syria và sự lựa chọn sử dụng vũ lực và đồng minh của chính phủ Syria, nhiều khả năng Syria sẽ trở thành chiến trường trong rất nhiều năm nữa. Khi một giải pháp chính trị được dàn xếp, chắc chắn bên thiệt hại lớn nhất là Syria với các nền tảng vật chất bị tàn phá và các thế hệ người Syria chìm trong bạo lực.