Thứ ba, 31/10/2023, 12:10 PM
  • Click để copy

Mỹ cân nhắc các biện pháp trừng phạt chặt chẽ hơn đối với xuất khẩu dầu khí của Iran

Khi thị trường dầu mỏ vật lộn với những tác động hiện tại và tiềm tàng của cuộc chiến ở Dải Gaza, một mối lo ngại đáng kể mới đã xuất hiện.

2023-10-27-apxzs4gjhh20231030093502

Các nguồn tin của Mỹ chỉ ra rằng chính quyền Biden có thể sớm áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn đối với Iran. Một động thái như vậy sẽ thể hiện sự thay đổi rõ rệt so với việc nối lại quan hệ gần đây giữa Washington với Tehran.

Trong vài tháng qua, ngày càng nhiều nhà bình luận ở Washington chỉ trích quyết định của chính quyền Biden giải phóng 6 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran như một phần của cuộc trao đổi tù nhân. Trong khi những lời kêu gọi hành động trước đây ít nhận được phản hồi, các sự kiện như hành động của Hamas vào ngày 7/10, cuộc xung đột đang diễn ra giữa Israel và Hamas, cũng như niềm tin rộng rãi rằng Iran và các đồng minh của nước này đang gây bất ổn ở Trung Đông đã tiếp thêm sinh lực cho những người ủng hộ các biện pháp trừng phạt đối với Iran.

Với những cáo buộc các sĩ quan cấp cao của IRGC hỗ trợ các cuộc tấn công của lực lượng ủy nhiệm của Iran ở Yemen, Iraq, Syria và Lebanon nhằm vào quân nhân và dân thường Mỹ, lời biện minh cho việc giải phóng tiền cho Iran ngày càng trở nên khó khăn. Hơn nữa, sự ủng hộ vững chắc của nhà lãnh đạo tôn giáo Iran Khamenei và Tổng thống Raisi dành cho Hamas cũng như những lời đe dọa can dự trực tiếp nếu xung đột kéo dài sang Lebanon đang buộc Washington phải đánh giá lại lập trường của mình. Các nhà phân tích kỳ vọng rằng các biện pháp trừng phạt mới có thể sớm được áp dụng đối với Iran, tập trung vào hoạt động xuất khẩu dầu khí bất hợp pháp của nước này.

Việc áp đặt các biện pháp trừng phạt mới hoặc thậm chí nghiêm ngặt hơn đối với lĩnh vực hydrocarbon và xuất khẩu của Iran sẽ có tác động đáng kể. Cán cân cung cầu hiện tại đang bị thắt chặt và cả OPEC cũng như các chuyên gia khác đều dự đoán nhu cầu sẽ tiếp tục tăng trưởng. Nếu tất cả các yếu tố khác không đổi, điều này sẽ dẫn đến giá tăng vọt, có khả năng đẩy giá lên cao hơn mốc 100-110 USD/thùng.

Lý do chính khiến tình trạng hoảng loạn không lan rộng là do OPEC+ quyết định cắt giảm sản lượng vài triệu thùng mỗi ngày. Do đó, năng lực khai thác dự phòng toàn cầu ở mức khoảng 5 triệu thùng/ngày, chủ yếu do các quốc gia như Ả Rập Xê-út, Nga và UAE nắm giữ. Việc kéo dài thời gian cắt giảm sản lượng của OPEC+ có thể mang lại lợi ích cho các nhà nhập khẩu và ổn định giá dầu trong phạm vi mong muốn.

Một lệnh trừng phạt mới sẽ gây gánh nặng đáng kể cho chính phủ Iran bằng cách tước đi nguồn thu chính của nước này thông qua doanh số bán hydrocarbon. Việc thực thi các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc trên toàn cầu có thể sẽ gây áp lực buộc Iran phải đáp ứng các yêu cầu khác, đặc biệt là kiềm chế can thiệp vào cuộc xung đột Israel - Hamas và Hezbollah.

Một số người lập luận rằng việc đặt ra các hạn chế tài chính đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) có thể là một bước thụt lùi nghiêm trọng và không nên đánh giá thấp. Đồng thời, các biện pháp trừng phạt mới có thể làm gián đoạn hoặc thậm chí cắt đứt mối quan hệ tài chính giữa Iran và các nước ủy nhiệm trong khu vực, một động thái mà nhiều quốc gia Ả Rập sẽ hoan nghênh.

Một số phân tích cho thấy, cách tiếp cận trừng phạt mới nhiều khả năng tập trung vào việc thực thi đầy đủ các biện pháp trừng phạt hiện có, đặc biệt là những biện pháp nhắm vào khách hàng chính của Iran ở châu Á. Cho đến nay, Mỹ đã cấp quyền miễn trừ đối với hầu hết hàng xuất khẩu của Iran sang Trung Quốc và Ấn Độ, mang lại cho Tehran một huyết mạch tài chính quan trọng. Bằng cách gây áp lực lên Ấn Độ và Trung Quốc, Washington có thể đạt được nhiều mục tiêu cùng lúc: giảm doanh thu của Iran, buộc các nước châu Á tuân thủ chỉ thị của Mỹ và thúc đẩy họ tìm kiếm các nguồn cung cấp thay thế, qua đó có khả năng thúc đẩy doanh số bán hydrocarbon của Mỹ.

Các quốc gia Ả Rập, đặc biệt là Ả Rập Xê-út và UAE, có thể công khai giữ thái độ trung lập trước sáng kiến như vậy của Mỹ. Tuy nhiên, đằng sau cánh cửa đóng kín, chắc chắn sẽ có sự hài lòng nào đó. Việc làm suy yếu Iran - ngay cả khi quan hệ ngoại giao được khôi phục - sẽ không bị coi là tiêu cực, và khả năng nguồn tài trợ cho lực lượng dân quân Iran trong khu vực bị gián đoạn sẽ là một diễn biến đáng hoan nghênh.

Những diễn biến gần đây ở Washington cho thấy các cuộc thảo luận và thực thi các biện pháp trừng phạt mới đối với Iran sắp xảy ra. Thượng nghị sĩ Mỹ từ cả hai đảng đã xây dựng các chế độ trừng phạt mới, như Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Joni Ernst lưu ý. Dự luật trừng phạt sắp tới sẽ do Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ Richard Blumenthal đồng chủ trì. Việc ông Mike Johnson thuộc Đảng Cộng hòa được bầu làm Chủ tịch Hạ viện càng mở đường cho những biện pháp trừng phạt nghiêm khắc hơn trong thời gian tới.

Đối với Iran, viễn cảnh về các biện pháp trừng phạt mới, chủ yếu nếu chúng được thực hiện trên toàn cầu và nhắm vào nhóm khách hàng chính của nước này, sẽ đến vào thời điểm không thể tồi tệ hơn. Sức khỏe tài chính của đất nước vẫn còn mong manh bất chấp sự tăng trưởng trong xuất khẩu dầu của Iran sang châu Á trong năm qua.

Davoud Manzour, người đứng đầu Tổ chức Ngân sách và Kế hoạch Iran, đã tuyên bố vào ngày 23/10, chỉ có "khoảng 70%" doanh thu dự kiến của chính phủ được thực hiện trong 7 tháng đầu năm dương lịch Ba Tư hiện tại (21/3 đến 23/10).

Trái ngược với tuyên bố chính thức của Iran rằng xuất khẩu dầu đã vượt quá 1,8 triệu thùng/ngày, Manzour nhấn mạnh rằng xuất khẩu dầu thực tế đã không đạt được mục tiêu ngân sách là 1,5 triệu thùng/ngày. Hơn nữa, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính rằng dự trữ ngoại tệ của Iran sẽ đạt 21,1 tỷ USD vào năm 2023. Nếu các lệnh trừng phạt mới được thực thi, chúng sẽ ảnh hưởng nặng nề đến nền kinh tế Iran. Trong trường hợp không bị trừng phạt, IMF dự kiến dự trữ của Iran là 24,3 tỷ USD cho năm 2024.

Với hoàn cảnh hiện tại, có vẻ như rất có khả năng Iran sẽ phải đối mặt với các lệnh trừng phạt của Mỹ. Có khả năng lớn là EU sẽ ủng hộ các biện pháp trừng phạt này hoặc đưa ra chế độ của mình. Bằng chứng ngày càng rõ ràng về sự tham gia của Iran vào cuộc khủng hoảng đang diễn ra ngày càng tăng.

Những thay đổi chính trị ở Mỹ và các cuộc bầu cử EU sắp tới có thể đóng vai trò là chất xúc tác cho các biện pháp như vậy. Trong khi thị trường cần đánh giá các tác động tiềm ẩn, biến động dự kiến sẽ tăng mạnh. Đồng thời, các biện pháp trừng phạt có thể đóng vai trò là đòn bẩy chống lại Israel. Khi thúc ép Washington hành động chống lại Iran, giới lãnh đạo Israel nhận ra những tác động và lợi ích tiềm tàng.

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

21/03/2024 11:18

Mọi kỷ lục lớn về khí hậu toàn cầu đã bị phá vỡ vào năm ngoái và năm 2024 có thể tồi tệ hơn, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết hôm thứ Ba 19/3, đồng thời bày tỏ mối quan ngại đặc biệt về nhiệt độ bề mặt đại dương và băng biển đang thu hẹp.

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

19/03/2024 14:59

Lãnh đạo nhiều quốc gia trên thế giới gửi lời chúc mừng đến ông Putin sau khi ông tái đắc cử Tổng thống Nga.

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

18/03/2024 15:46

Mặc dù có nhiều nỗ lực ngăn chặn, Chính quyền Nigeria vẫn không thể giải quyết nạn trộm cắp dầu. Vấn nạn này gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích kinh tế và giảm sức hút của ngành dầu khí địa phương.

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

18/03/2024 15:45

Ukraine hôm Chủ nhật cho biết họ không có kế hoạch gia hạn thỏa thuận 5 năm đã ký với Công ty Gazprom của Nga về việc vận chuyển khí đốt của Nga sang châu Âu cũng như không ký một thỏa thuận nào khác.

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

18/03/2024 15:23

Philippines đã mở một cuộc đấu giá quyền khai thác hydro tự nhiên ở hai khu vực cách thủ đô Manila khoảng 200 km.

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

18/03/2024 15:14

Chính phủ Iran hôm Chủ nhật đã công bố một loạt hợp đồng trị giá 13 tỷ USD để tăng sản lượng dầu bất chấp các lệnh trừng phạt do Hoa Kỳ áp đặt kể từ năm 2018.

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

18/03/2024 15:12

Công ty dầu mỏ Trung Quốc CNOOC đang cử một nhóm lãnh đạo cấp cao tới Angola để thảo luận về các cơ hội thăm dò dầu mỏ, Bộ Dầu khí Angola cho biết hôm Chủ nhật.

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

18/03/2024 10:52

Reuters đưa tin, Pháp đang đề xuất Liên Minh Châu Âu (EU) lệnh cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng, trong bối cảnh các Chính phủ EU đang tìm kiếm những cách thức mới để giải quyết vấn đề rác thải dệt may, khi vấn nạn này ngày càng trở nên trầm trọng.

Gần 90% người Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử

Gần 90% người Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử

14/03/2024 11:19

Kết quả cuộc khảo sát mới nhất do trung tâm Levada ở Moscow thực hiện cho thấy 86% người dân Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử tuần này.