Nhận chứng chỉ CAT1, hàng không Việt Nam đủ điều kiện mở đường bay thẳng đến Mỹ?

Theo lãnh đạo Cục Hàng không, hiện tất cả quốc gia trên thế giới đều chịu sự giám sát an toàn của Tổ chức Hàng không thế giới (ICAO). Riêng Mỹ có quy định muốn bay đến nước này phải chịu Chương trình thanh sát của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA). 

CAT1 là chuẩn giám sát an toàn hàng không được phê chuẩn bởi chương trình đánh giá an toàn hàng không quốc tế của FAA, dựa trên 8 tiêu chuẩn an toàn trọng yếu của ICAO. 

Một quốc gia nếu có nhu cầu thiết lập đường bay thương mại vào Mỹ phải đạt chuẩn an toàn CAT1. Thái Lan từng được Mỹ phê chuẩn CAT1 nhưng sau đó đã bị hạ xuống CAT2. 

CAT1, hay Category 1, là chuẩn giám sát an toàn hàng không được phê chuẩn bởi chương trình Đánh giá An toàn Hàng không Quốc tế của FAA, dựa trên 8 tiêu chuẩn an toàn trọng yếu của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Đây là cơ quan kỹ thuật của Liên Hợp Quốc thiết lập các tiêu chuẩn quốc tế và đưa ra khuyến nghị để vận hành và bảo trì máy bay.

Sau khi có chứng nhận CAT1, các hãng hàng không Việt Nam còn cần nộp hồ sơ xin cấp phép bay thương mại tới FAA nếu muốn bay thẳng Mỹ. Nếu được FAA đồng thuận, các hãng bay Việt có thể thiết lập đường bay thẳng.

Trước đó chia sẻ bao chí, Vietnam Airlines chia sẻ hãng vẫn đang chờ CAT1 cho Việt Nam chính thức được công bố và chưa có thời điểm bay cụ thể. Lần gần nhất lãnh đạo hãng chia sẻ về dự định bay thẳng Mỹ, thời điểm được đưa ra là cuối năm 2019.

Tuy nhiên, lãnh đạo hãng bay cũng nhận định nếu bay thẳng Mỹ, hãng sẽ lỗ trong khoảng 5-10 năm đầu tiên, mức lỗ có thể lên tới hơn 30 triệu USD mỗi năm.

Hai hãng bay khác là Vietjet Air và Bamboo Airways cũng đưa đường bay thẳng Mỹ vào kế hoạch phát triển, tuy nhiên chưa có máy bay thân rộng để thiết lập đường bay.

Năm 2003, hiệp định hàng không Việt Nam – Hoa Kỳ được ký kết, hiệp định này cho phép các hãng mở đường bay thẳng giữa 2 nước. Tuy nhiên thời gian qua đi, các hàng không Việt Nam vẫn liên tục lỗi hẹn với giấc mơ bay thẳng tới Mỹ.

Về phía Mỹ, mới chỉ có United Airlines của Mỹ mở đường bay từ San Fransisco tới TPHCM của Việt Nam nhưng transit (quá cảnh) ở Hongkong. Tuy nhiên, năm 2016 đường bay này đã tạm dừng khai thác, nguyên nhân được cho là thị trường chưa tốt.

Phía Việt Nam, từ năm 2004 Vietnam Airlines cũng có kế hoạch khai thác và đã sẵn sàng bay thẳng tới bờ Tây nước Mỹ, nhưng đến nay vẫn chưa thể hiện thực hoá.

Mỹ là một quốc gia rất khắt khe với những tiêu chuẩn an ninh an toàn, vì vậy, trước khi cấp phép cho bất kỳ hãng hàng không nào được bay đến Mỹ, nhà chức trách hàng không Mỹ sẽ xem xét, đánh giá không chỉ nhà khai thác mà còn xem xét đánh giá cả nhà chức trách thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước đối với hãng hàng không đó.

Vì vậy để được cấp phép bay đến Mỹ, hãng hàng không và nhà chức trách nước sở tại bắt buộc phải đạt được các tiêu chuẩn như sau: Phải trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế IATA, được cấp chứng nhận tiêu chuẩn an toàn khai thác bay IOSA, được cấp chứng chỉ mở rộng tầm khai thác khi bay qua biển đối với máy bay hai động cơ và đặc biệt là nhà chức trách hàng không ở nước sở tại phải có đủ năng lực giám sát an toàn theo tiêu chuẩn Mỹ, được đánh giá bởi Cục hàng không Mỹ…