'Ông trùm' bí ẩn bị nghi đứng sau hỗ trợ tân Tổng thống Ukraine

Trong cuộc bầu cử ngày 21/4, nam diễn viên hài 41 tuổi Volodomyr Zelenskiy đã đánh bại đương kim tổng thống Ukraine Petro Poroshenko, dường như khiến cả thế giới ngỡ ngàng.

Ông Zelenskiy được cho là đã lấy được lòng các cử tri đang thất vọng với giới tài phiệt cũng như việc đất nước này không thể thoát khỏi “đầm lầy” sau cuộc cách mạng năm 2014. Người Ukraine hy vọng tổng thống mới sẽ vì những người dân bình thường.

Thế nhưng, tân tổng thống lại bị nghi ngờ có mối quan hệ với ông trùm truyền thông, hàng không, luyện kim của Ukraine, Ihor Kolomoisky. Kolomoisky, chủ sở hữu đài truyền hình 1 + 1, đài phát chương trình ăn khách của ông Zelenskiy, tờ Politico cho hay.

Trong các cuộc phỏng vấn, cả Zelenskiy và Kolomoisky đều khẳng định họ chỉ là đối tác kinh doanh. “Chúng tôi không có quan hệ bợ đỡ và tôi không ký bất kỳ hợp đồng bằng máu nào”, ông Zelenskiy nói .

Dù vậy, sự hoài nghi vẫn tồn tại. Ai đã tài trợ cho chiến dịch của Zelenskiy, bao gồm khoản tiền đăng ký ứng viên 2,5 triệu hryvnia (khoảng 90.000 USD)? Nền tảng chính trị của Zelenskiy là gì và ai đã xây dựng đội ngũ cho ông trong chiến dịch tranh cử?

Nhiều thông tin cho rằng kênh 1 +1 cũng đã cung cấp các dịch vụ an ninh và hậu cần cho chiến dịch tranh cử của diễn viên hài. Người ta khám phá ra rằng luật sư của ông Zelenskiy, Andrii Bohdan, từng là luật sư cá nhân của vị tài phiệt.

Nhiều nhà báo điều tra cũng báo cáo rằng Zelenskiy đã có 14 lần đến Geneva và Tel Aviv, nơi Kolomoisky sống lưu vong, trong hai năm qua.

Sau khi có kết quả bầu cử, vị tân tổng thống cho biết ông sẽ ưu tiên chấm dứt cuộc xung đột ở Ukraine bằng "cuộc chiến thông tin mạnh mẽ". Tuyên bố này càng làm dấy lên suy đoán rằng, ông sẽ dùng ảnh hưởng cũng như sức mạnh truyền thông của Kolomóiky để đạt được mục tiêu đó.

Dù vậy, diễn viên hài đã nhiều lần phủ nhận việc có liên quan hay chịu ảnh hưởng bởi Kolomoisky. Thế nhưng, đội ngũ của ông Poroshenko luôn gọi đối thủ của mình là “con rối của Kolomoisky”.

Bất chấp ồn ào, những người ủng hộ diễn viên hài vẫn lựa chọn tin tưởng vào tư cách của một giáo viên chính nghĩa – nhân vật mà Zelenskiy đã từng đóng trong loạt phim truyền hình “Người hầu của nhân dân”.

Ngay cả những người tin có mối liên quan cũng chọn cách phớt lờ vì Kolomoisky cũng được nhiều người dân yêu mến.

Kolomoisky - từ người hùng biến thành kẻ tội đồ

Kolomoisky, 52 tuổi, là một tỷ phú, có cổ phần lớn trong các công ty truyền thông, kim loại và hàng không ở Ukraine. 

Được bổ nhiệm làm thống đốc tại bang quê nhà Dnipropetrovsk ở miền đông Ukraine vào tháng 3/2014, ông đã nỗ lực đẩy lùi ảnh hưởng của Nga bằng cách chi hơn 10 triệu USD để xây dựng “tiểu đoàn biệt kích Dulerro”, bảo vệ thành công khu vực này khỏi cuộc nổi dậy của phe ly khai.

Người dân Ukraine ca ngợi Kolomoisky khi đứng vững tại thời điểm quân đội nước này đang căng thẳng và chính quyền trung ương tỏ ra yếu kém để bảo vệ các khu vực phía đông của Ukraine khỏi bất ổn hơn nữa.

“Trong khi Donbass (miền Đông Ukraine) đang “cháy”, thành phố của chúng tôi vẫn yên bình. Tất cả là nhờ Thống đốc Kolomoisky), một phục vụ nhà hàng ở Dnipropetrovsk cho hay.

Ông đã “ghi điểm” thêm nhiều lần nữa bằng cách công khai chỉ trích Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Việc vị tài phiệt ủng hộ một Ukraine độc lập, không còn ảnh hưởng của Nga đã khơi dậy làn sóng yêu nước. Trên khắp Dnipropetrovsk, nhiều người dân sơn ban công, vỉa hè, mặt tiền cửa hàng và thậm chí cả ô tô trong màu xanh da trời và màu vàng hoa ngô của quốc kỳ Ukraine.

Vào thời điểm đó, Kolomoisky, người cũng sở hữu ngân hàng lớn nhất Ukraine, đã được nhiều người ca tụng, thậm chí có người muốn ông trở thành thủ tướng, hoặc thậm chí là tổng thống. Wall Street Journal từng có bài viết “Vũ khí bí mật của Ukraine: Tài phiệt nóng nảy Ihor Kolomoisky”.

Tuy nhiên, đến năm 2015, sóng gió bắt đầu ập tới. Ông bị cáo buộc giết người theo hợp đồng, đe dọa và hối lộ liên quan đến các giao dịch kinh doanh và ông nhiều lần phủ nhận những cáo buộc này.

Khi đồng minh của Kolomoisky và chủ tịch của công ty vận tải dầu thuộc sở hữu nhà nước Ukraine, UkrTransNafta, bị Tổng thống Poroshenko sa thải vào đầu năm 2015, vị tài phiệt bị cho là đã phái những người có vũ trang đeo mặt nạ xông vào trụ sở của công ty vào ban đêm.

Theo Politico, ông  giận dữ đụng độ với các nhà báo và nghị sĩ đang vội vã đến hiện trường. Ông được coi là người trực tiếp thách thức chính quyền và gợi lên nỗi sợ hãi về một Ukraine yếu đuối dưới ảnh hưởng của Nga.

Sau vụ việc đó, Kolomoisky đã bị sa thải khỏi vị trí lãnh đạo vào tháng 3/2015, bị cáo buộc biển thủ 5 tỷ USD và cổ phần của ông tại Privatbank đã bị quốc hữu hóa một năm sau đó. Chính phủ cũng đã thành công trong việc yêu cầu một tòa án ở London đóng băng hơn 2,5 tỷ USD tài sản ở nước ngoài của ông. Lo sợ cho sự an toàn của mình sau khi trợ thủ đắc lực Hennadiy Korban bị bắt vì tội giết người và bắt cóc, ông đã trốn sang Thụy Sĩ sau đó là Israel vào năm 2016.

Kolomoisky phủ nhận các cáo buộc và gọi quốc hữu hóa là bắt giữ bất hợp pháp tài sản mà không có lệnh của tòa án hoặc bồi thường.

Kolomoisky đã ở nước ngoài kể từ đó và được cho là đã tiến hành nhiều đợt tấn công chống lại kẻ thù “không đội trời chung”, Tổng thống Poroshenko. Vào vai chính nghĩa, ông buộc tội tổng thống là người “hoàn toàn vô đạo đức và thèm khát quyền lực tuyệt đối”.

Kênh truyền hình của ông thậm chí còn phát đi những cáo buộc rằng tổng thống đã giết chính anh trai mình, người đã chết trong một vụ tai nạn xe hơi ở Moldova năm 1997. Ông Poroshenko phủ nhận cáo buộc này.

Kolomoisky cũng thành lập đảng chính trị dân tộc chủ nghĩa UKROP của riêng mình. Đảng này đã giành được hai ghế trong quốc hội vào năm 2016, nhưng không đi đến đâu sau đó.

Sau khi nỗ lực thất bại, Kolomoisky được cho là đã bắt đầu hậu thuẫn diễn viên hài Zelenskiy trong chiến dịch tranh cử. Zelenskiy chiến thắng và Kolomoisky lại chiếm thế thượng phong.

Nhiều người dự đoán, khi diễn viên hài đắc cử, Kolomoisky rất có thể sẽ được tự do trở về Ukraine mà không sợ bị bắt giữ hay chèn ép nào. Ông dường như đã phát tín hiệu đầu tiên về sự trở lại Ukraine bằng cách yêu cầu được bồi thường 2 tỷ USD cho việc tư nhân hóa bắt buộc Privatbank. “Tôi không cần Privatbank, nhưng tôi có vốn trị giá 2 tỷ USD. Trả lại tiền và thế là xong”, ông nói trong một cuộc phỏng vấn gần đây.

Mặc dù Zelenskiy đã nhiều lần phản bác tin sẽ đối xử thiên vị với ông Kolomoisky khi đắc cử, nhưng một người mới bước chân vào chính trường và ít kinh nghiệm, mánh khóe liệu có thể chống lại yêu cầu của Kolomoisky dù hai người không có mối liên hệ gì như đồn thổi hay không?

Trong loạt phim “Người hầu của Nhân dân” mà Zelenskiy từng đóng vai thầy giáo bỗng dưng thành tổng thống, tổng thống đang bị gây sức ép vẫn giận dữ từ chối một lời đề nghị của tài phiệt và bước ra khỏi cuộc họp. Diễn viên hài với tư cách là tổng thống ngoài đời thực sẽ hành động cứng rắn với vị tài phiệt như trong phim hay không? Đó là câu hỏi mà nhiều người ở Ukraine đang đặt ra khi Zelenskiy giành chiến thắng.