Quân nhân cũng cần được trả lương theo vị trí và chức vụ

Tại buổi làm việc với Bộ Quốc phòng về chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội và người có công. Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ - Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương về cải cách chính sách tiền lương cho biết, Đề án cải cách tiền lương mà Ban chỉ đạo tập trung xây dựng trình Trung ương Đảng sẽ giải quyết các bất cập hiện nay đối với chính sách tiền lương như cào bằng, bất hợp lý giữa khu vực công - tư.

Cải cách tiền lương cũng là động lực của lao động, sáng tạo, kiểm soát được thu nhập ngoài lương, gắn liền với việc tinh gọn biên chế, nâng cao chất lượng đơn vị sự nghiệp công.

Đề án cũng sẽ đề cao trách nhiệm trả lương của người đứng đầu, người sử dụng lao động gắn với năng lực, khả năng của mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị.

Tại buổi làm việc Phó Thủ tướng đã đề nghị Bộ Quốc phòng và các Bộ đánh giá rõ tương quan giữa quỹ lương dành cho Quân đội với quỹ lương của các lĩnh vực khác để có căn cứ thực tiễn cải cách chính sách lương đối với Quân đội.

Bộ Quốc phòng nghiên cứu việc chuyển hình thức trả lương theo cấp bậc quân hàm và phụ cấp chức vụ sang trả lương theo vị trí, chức vụ và phụ cấp quân hàm, phù hợp với chủ trương của Đảng; hướng tới xây dựng vị trí việc làm trong Quân đội; rà soát lại các hệ thống phụ cấp để tích hợp các loại phụ cấp phù hợp vào lương hay bổ sung phụ cấp...

Như vậy với việc nghiên cứu chuyển hình thức trả lương từ theo cấp bậc quân hàm và phụ cấp chức vụ sang trả lương theo vị trí, chức vụ có nghĩa mức lương của quân nhân sẽ không dựa vào cấp bậc quân hàm nhiều. Thay vào đó mức lương sẽ dựa vào yếu tố vị trí, chức vụ nắm giữa, đảm nhiệm.

Bày tỏ quan điểm đồng tình với việc trả lương cho quân nhân dựa vào vị trí công tác thay vì cấp bậc quân hàm, trao đổi với phóng viên Chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng, nguyên nhân thâm hụt ngân sách do chi thường xuyên liên tục tăng, trong đó chủ yếu chi trả lương cho đội ngũ cán bộ công chức, viên chức, quân nhân trong lực lượng vũ trang.

“Đáng nhẽ chúng ta phải đặt ra vấn đề này từ lâu, bởi với quân hàm cấp tướng, cấp tá nhiều như hiện nay nhưng mỗi người lại nắm chức vụ, vai trò khác nhau. Do đó nếu chỉ dựa vào cập bậc quân hàm mà trả lương cào bằng như nhau là không hợp lý”, TS Bùi Trinh cho biết.

Theo TS Bùi Trinh, khoản chi cho công tác an ninh quốc phòng là bí mật nhưng chi cho trả lương cho quân nhân cũng như cán bộ công chức làm việc cơ qua Nhà nước cần phải minh bạch. Minh bạch đó để có sự so sánh đánh giá mức lương đó với các ngành khác đã công bằng hợp lý chưa nhất là trong bối cảnh ngân sách khó khăn như hiện nay.

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy, bội chi ngân sách năm 2016 ước tính ở mức 5,64% GDP, tương đương 254 nghìn tỷ đồng. Thu ngân sách ước đạt 1.039 nghìn tỷ đồng và bằng 102,4% so với dự toán. Trong khi đó, chi ngân sách lên tới 1.293 nghìn tỷ đồng, tương đương 106,3% dự toán.

Để bù đắp hụt thu, Chính phủ buộc phải đẩy mạnh các nguồn thu khác như thu thuế bảo vệ môi trường (4,1%) và thu tiền sử dụng đất (8,3%). Trong hai năm 2014-2015, thu ngân sách từ hai nguồn này trong nửa đầu năm chỉ chiếm khoảng 2,0% và 6,0% tổng thu ngân sách nhà nước.

Trong cơ cấu chi ngân sách, tỷ trọng chi dành cho đầu tư phát triển đang có xu hướng giảm, từ mức trung bình 29% chi ngân sách nhà nước giai đoạn 2001-2010 xuống còn 25,6% giai đoạn 2011- 2015 và 20,1% ước tính năm 2016. Trong khi đó, chi thường xuyên duy trì trên 70% chi ngân sách nhà nước kể từ 2011 cho tới nay. Điều này dẫn tới tình trạng thu ngân sách chỉ đủ cho các khoản chi thường xuyên.

Theo báo cáo của Ban Kinh tế Trung ương, hiện có gần 3 triệu công chức, viên chức đang làm việc và hưởng lương ngân sách trong bộ máy nhà nước, tương đương tỷ lệ 30,5 công chức viên chức/1.000 dân. Con số này là quá cao so với các nước trong khu vực: Indonesia là 17,64; Philippines: 13,02; Singapore: 25,69…

Công chức nhiều dẫn tới mức chi trả ngân sách nhà nước quá lớn. Tỷ trọng chi tiền lương trong tổng chi ngân sách nhà nước và trên GDP ở Việt Nam hiện ở mức cao nhất trong khu vực, lên gần 10%.

Báo cáo của Ngân hàng Thế giới cho thấy, tỷ lệ chi tiền lương/tổng chi ngân sách nhà nước ở Việt Nam đang đứng đầu bảng với hơn 35% (có nghĩa trong 1 tỷ đồng chi, có đến 350 triệu chi cho trả lương.

Với bức tranh chi thường xuyên nêu trên đặc biệt chi cho trả lương, TS Bùi Trinh cho rằng việc cơ cấu lại lương quân nhân, thay đổi cách chi trả lương nhấn mạnh vào vai trò, nhiệm vụ công tác là rất cần thiết.

Ngoài ra theo TS Bùi Trinh để giảm quỹ lương chi cho quân nhân cần đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp quân đội, tiến hành cổ phần hóa, sắp xếp lại để giảm quỹ lương ngân sách.

Chung quan điểm, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng việc xác định mức lương cho quân nhân chỉ dựa vào cấp bậc quân hàm là không hợp lý. Có thể cùng quân hàm nhưng chức năng, nhiệm vụ khác nhau thì cần phải có mức độ lương phù hợp. Dĩ nhiên quân hàm cũng là yếu tố để tính đến mức lương cho quân nhân.

“Ở các nước một quân nhân trọng trách nặng nề nhưng quân hàm quá thấp chẳng hạn như hạ sĩ quan dĩ nhiên là họ không thể có mức lương như sĩ quan được. Để đưa ra mức lương cần cân đối giữa hai yếu tố cấp bậc quân hàm và vị trí, chức năng. Chẳng hạn vị trí chức năng quyết định 60% lương còn lại 40% lương phụ thuộc vào quân hàm và ngược lại”, TS Hiếu cho biết.