Lại nóng chuyện thu thuế Google, Facebook

Tại cuộc họp về xây dựng đề án mô hình kinh tế chia sẻ (sharing economy), bên cạnh chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ về việc xây dựng khung pháp luật chung về kinh tế chia sẻ. Một vấn đề nóng được đặt ra là thu thuế Google, Facebook.

Tại hội nghị Vụ trưởng Vụ thanh toán của Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng lại cho rằng không thu được thuế Google, Facebook là thất bại của quản lý Nhà nước nên cần phải bắt tay vào để có các quy định quản lý.

“Facebook và Google là các nền tảng lớn đang thu rất nhiều tiền của chúng ta nên ta cũng phải tính toán thu thuế các đơn vị này. Một số các quốc gia trên thế giới và ngay cả khu vực như Thái Lan họ đã và đang làm”, ông Dũng nói.

Theo số liệu từ Công ty nghiên cứu thị trường ANTS, năm 2018, mức độ chi tiêu cho quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam ước đạt 550 triệu USD/năm. Trong đó, quảng cáo chi cho Facebook chiếm đến 235 triệu USD, Google chiếm 152,1 triệu USD.

Tính chung cả Google và Facebook đã chiếm đến 66,7% thị phần quảng cáo Việt Nam trong năm 2018 với doanh thu hơn 387 triệu USD, tương đương gần 9.000 tỉ đồng.

So với trước đó, con số này tăng vọt. Năm 2013, ước tính doanh thu của Facebook chỉ đạt hơn 30 triệu USD, chiếm 23%.

Công ty ANTS dự báo năm 2019, doanh thu quảng cáo trực tuyến Việt Nam ước khoảng 648 triệu USD, trong đó Facebook chiếm 275 triệu USD và Google 174,9 triệu USD. Hàng ngàn đơn vị trong nước chiếm chỉ khoảng 28%, đạt 180,9 triệu USD.

Trả lời báo chí, ông Nguyễn Nam Bình, Phó Cục trưởng Cục thuế TP HCM cho biết, ngành thuế TP HCM đã kiểm tra và xác định được những tổ chức, cá nhân có phát sinh thu nhập qua các trang mạng xã hội như Facebook, Google,..

Theo đó, tại Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) Cục Thuế thành phố đã xác minh được 66.000 giao dịch Google, Facebook tổng số tiền giao dịch hơn 120 tỷ đồng. Tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), có khoảng 425.000 giao dịch Google, Facebook với tổng số tiền giao dịch hơn 670 tỷ đồng.

Ngành thuế TP HCM đã phát hiện gần 600 tỷ đồng chưa kê khai thuế, xử lý phạt và truy thu thuế với tổng số tiền gần 20 tỷ đồng. Tính đến thời điểm hiện tại, số tiền thuế thu được của các tổ chức, cá nhân được xác định rất ít, chiếm tỷ lệ nhỏ và không đạt được sự kỳ vọng mà ngành thuế đặt ra. Trong số hơn 15.000 chủ tài khoản Facebook, Google có doanh thu được ngành thuế mời lên làm việc, chỉ có một số ít tự nguyện lên kê khai và làm việc nghiêm túc với ngành thuế, còn lại phần lớn là chưa đến hợp tác.

Theo đại diện cơ quan thuế có khá nhiều vướng mắc trong việc thu thuế cá nhân kinh doanh, quảng cáo trên Facebook và Google trong đó có 3 vướng mắc lớn gồm: Thứ nhất, khó xác định được doanh thu của các đối tượng kinh doanh TMĐT do sử dụng phương thức thanh toán bằng tiền mặt;

Thứ hai, vướng mắc liên quan đến hoạt động kinh doanh của dịch vụ đặt phòng trực tuyến (Agoda, Traveloka...);

Thứ ba, vướng mắc liên quan đến việc thu thuế các trang mạng xã hội (Google, Facebook…) có phát sinh thu nhập tại Việt Nam thông qua việc cung cấp dịch vụ quảng cáo.

Việc thu thuế càng khó hơn khi các tổ chức, cá nhân kinh doanh trên các trang web bán hàng, trên sàn TMĐT, trên các trang mạng xã hội không có đăng ký kinh doanh thì thường không kê khai nộp thuế với cơ quan thuế; Hoặc nếu có thì kê khai thuế không đầy đủ, có dấu hiệu trốn doanh thu, do thường sử dụng phương thức thanh toán bằng tiền mặt; nếu thanh toán qua ngân hàng thì sử dụng các tài khoản ngân hàng không đăng ký với cơ quan thuế. Cơ quan thuế vì thế rất khó xác định được doanh thu thực tế.