Obama và Trump phá vỡ mọi truyền thống về Tổng thống Mỹ như thế nào?

Tờ Washington Post bình luận, nếu Tổng thống gốc Phi Barack Obama là người tiên phong phá khuôn mẫu về một vị tổng thống của nước Mỹ thì ông Donald Trump, người không có kinh nghiệm về quân sự cũng như chính phủ, đã phá vỡ tất cả những thứ khác.

Bằng cách này cách kia, hai vị tổng thống thứ 44 và 45 của Mỹ đều là những người ít chắc chắn nhất khi được bầu vào vai trò lãnh đạo đất nước. Điều này đặt ra câu hỏi, liệu các cử tri ở Mỹ có sử dụng lăng kính mới để đánh giá phẩm chất và trình độ của những người đang tìm cách trở thành tổng thống hay không? Tổng thống Donald Trump đang tiếp tục những thử nghiệm này, cũng như các ứng cử viên khác đang tìm cách đánh bại ông trong năm 2020.

Bob Tyson - một nhà tư vấn cơ sở dữ liệu đã nghỉ hưu, vốn là người ủng hộ Trump. Ông cho rằng Tổng thống Trump đã giúp ông thay đổi suy nghĩ về những phẩm chất cần thiết của người giữ chức vụ cao nhất ở quốc gia. Theo ông, hình ảnh nổi bật của tổng thống trên các phương tiện truyền thông quan trọng hơn bằng cấp truyền thống. Giờ đây, việc một tổng thống đi lên từ vị trí thống đốc bang hay thượng nghị sỹ không còn được coi trọng nữa, thay vào đó là khả năng quản lý hình ảnh của họ trên các phương tiện truyền thông. 

Theo Bob Tyson, nhiều yếu tố đã góp phần vào sự thay đổi này, trong số đó có sự đa dạng hóa dân số của quốc gia; hiệu quả của một hệ thống đề cử đặt tham vọng cá nhân và kỹ năng giao tiếp trực tiếp lên trên sự "bảo lãnh" của các đảng phái; sự phát triển của vai trò của truyền thông truyền thống và gần đây là phương tiện truyền thông xã hội; và đặc biệt là sự vỡ mộng ngày càng sâu sắc về phía nhiều người Mỹ với các chính trị gia truyền thống ở Washington.

Từ George Washington qua George W. Bush, tất cả tổng thống Mỹ đều là những người đàn ông da trắng. Không có phụ nữ, không có người da màu trong các cuộc tranh cử hoặc dù có tranh cử cũng luôn thua cuộc. Việc Tổng thống Obama trở thành Tổng thống gốc Phi đầu tiên không chỉ phá vỡ rào cản chủng tộc mà còn giúp mở ra quá trình phản ánh một nước Mỹ đang thay đổi.

Với mỗi người Mỹ, giờ đây, họ có những quan điểm khác nhau về hình mẫu tổng thống. 

Bà Erin Hamilton, người đến từ Fort Riley, cho biết bà thích ông Trump trong năm bầu cử 2016. Theo bà, vị tỷ phú này không phải là người điển hình, không có nền tảng chính trị, mọi thứ ông Trump làm chỉ đơn giản là vì ông ấy muốn. 

Rob Burns, người làm việc trong hiệu sách trường đại học tại Đại học Iowa, cho biết ông ít quan tâm đến các thông tin truyền thống khi ông đánh giá các ứng cử viên tổng thống trong năm nay.

Marc Hetherington, một nhà khoa học chính trị tại Đại học Bắc Carolina, cho biết những thay đổi văn hóa trong việc tô điểm cho đất nước đã định hình lại sự tô điểm chính trị của các đảng phái.

Kết quả dẫn đến có nhiều nguyên mẫu khác nhau cho vị trí tổng thống năm 2020. Đảng Dân chủ năm nay có 23 ứng cử viên, bao gồm 6 phụ nữ, 6 người da màu. Đây là sự đa dạng chưa từng thấy trong các cuộc bầu cử ở Mỹ. Họ là cựu Phó tổng thống, thượng nghị sỹ, thống đốc, doanh nhân, nhà hoạt động, nhà văn...

Từ những người này, nước Mỹ có thể có người già nhât được bầu, người trẻ nhất làm tổng thống. Mỹ cũng có thể có nữ tổng thống đầu tiên, nữ tổng thống da màu đầu tiên, tổng thống gốc La-tinh đầu tiên, tổng thống gốc Á đầu tiên, thậm chí, là tổng thống là người đồng tính đầu tiên...

Các ứng cử viên ngày nay ít lo lắng về việc tìm một bảo chứng cho uy tín của mình như bằng cấp hay kinh nghiệm chính trị. Bởi họ có nhiều cách mới để xây dựng thương hiệu chính trị. Khi tất cả mọi thứ đang xảy ra trên phương tiện truyền thông xã hội... các rào cản tiến tới Nhà Trắng thấp hơn rất nhiều.

Theo nhiều chuyên gia, ông Trump và ông Obama đã chia sẻ một cái gì đó nhiều hơn lý lịch phi truyền thống. Họ có thể xem mình là người đi đầu cho một trào lưu. Các ứng cử viên ngày nay cũng biết rằng cơ hội trở thành tổng thống phải được nắm bắt, càng nhiều "gia vị tranh cử" sẽ càng hữu ích.

Các chu kỳ của lịch sử đã tạo ra những con đường khác nhau cho nhiệm kỳ tổng thống. Trong những ngày đầu tiên, khi nước Mỹ vẫn còn trong giai đoạn hình thành, một đặc điểm chung của các đời tổng thống là kinh nghiệm ngoại giao. Họ thường tiến tới chiếc ghế lãnh đạo đất nước với tư cách là đại sứ ở nước ngoài hoặc phục vụ với tư cách là ngoại trưởng: John Adams, Thomas Jefferson, James Madison, James Monroe và John Quincy Adams.

Hoặc có thể, các ứng cử viên đi lên từ vị trí phó tổng thống. Adams và Jefferson từng là phó tổng thống. Trong những năm 1960 và 70, ba tổng thống liên tiếp - Lyndon B. Johnson, Richard M. Nixon và Gerald R. Ford - đều từng giữ chức phó tổng thống.

Trong phần lớn của thế kỷ 20, kinh nghiệm chính phủ là điều cần thiết trong lý lịch của các tổng thống. Herbert Hoover, Franklin D. Roosevelt là những vị tổng thống điển hình xu hướng này. 

Trong những thập kỷ ngay sau Thế chiến II, người Mỹ đã bầu ra một loạt các tổng thống có kinh nghiệm đáng chú ý ở Washington cả trong quân đội lẫn quốc hội. Harry S. Truman, Dwight D. Eisenhower là hai vị tướng. Còn Johnson, Nixon và John F. Kennedy, Gerald Ford đã phục vụ ở Hạ viện và Thượng viện. 

Từ năm 1976 cho đến cuộc bầu cử năm 2008, hầu hết các ứng cử viên thành công (George HW Bush là ngoại lệ) đều có chung hai phẩm chất: Kinh nghiệm của chính phủ tiểu bang và tuyên bố trở thành người ngoài Washington.

Ngày nay, một chính trị gia có thể tạo ra một số lời kêu gọi người nổi tiếng gần như chỉ sau một đêm. Năm 2016, ông Trump đã chứng minh rằng, một trong những tài sản quan trọng nhất của ông chính là sự nổi tiếng trước đó. Mặc dù ông là một doanh nhân nổi tiếng, ông không đưa kỹ năng điều hành của người đứng đầu một công ty với hàng chục ngàn nhân viên để tranh cử. Thay vào đó, chính xuất thân là một ngôi sao truyền hình thực tế đã phân biệt ông với các ứng cử viên khác, cho phép ông sử dụng phương tiện truyền thông để làm lợi thế cho mình.

Chiến thắng của Obama và Trump đã viết lại lịch sử của chính trị tổng thống. Nhờ đó, nước Mỹ sẽ trở nên sôi động hơn trong mỗi kỳ bầu cử.