Sự thận trọng tuyệt đối của Chủ tịch Kim Jong-un mỗi lần công du nước ngoài

Sự thận trọng trong công tác hậu cần

Tổng thống Trump (phải) và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tại Singapore tháng 6/2018. Ảnh: Reuters.

Giống như nói chuyện với "người ngoài hành tinh", đó là cách các quan chức Mỹ mô tả cuộc đàm phán với đối tác Triều Tiên để chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Kim Jong-un ở Singapore tháng 6/2018.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa một tổng thống Mỹ đương nhiệm và một lãnh đạo Triều Tiên, và người Triều Tiên chưa bao giờ tham gia vào sự kiện nào như vậy. Họ không quen với cách hàng nghìn phóng viên quốc tế tới đưa tin và đặc biệt lo ngại về nguy cơ gián điệp cũng như các âm mưu ám sát nhằm vào lãnh đạo, theo AP.

Trước khi hội nghị thượng đỉnh diễn ra, các quan chức Mỹ và Triều Tiên đã họp với nhau cả ngày tại Singapore để thống nhất về tài liệu sau này trở thành tuyên bố chung mà hai lãnh đạo ký kết ngày 12/6/2018. Phái đoàn Mỹ muốn cho một phóng viên ảnh vào chụp hình tại cuộc họp, nhưng phía Triều Tiên phản đối.

"Làm sao chúng tôi biết được rằng cô ấy không phải là gián điệp?", các quan chức Triều Tiên nói. Tuy nhiên, cuối cùng họ đã đồng ý cho phóng viên ảnh tác nghiệp, theo một quan chức am hiểu cuộc họp.

Phái đoàn Triều Tiên từng đưa ra những lo ngại tương tự trong các cuộc họp trước đó. Họ sợ rằng máy ảnh của các phóng viên thực chất là vũ khí trá hình. Từ các cuộc thảo luận về hậu cần đầu tiên, các quan chức Mỹ đã nhận thấy khoảng cách lòng tin về an ninh giữa hai bên là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc đưa hai lãnh đạo vào cùng một căn phòng.

Bất kể người nào Nhà Trắng muốn đưa phòng họp, Triều Tiên đều muốn biết làm thế nào họ có thể chắc chắn người đó không phải là gián điệp và không có ý định làm hại ông Kim.

Các quan chức Mỹ ghi nhận đóng góp của chính phủ Singapore trong việc thu hẹp khoảng cách về lòng tin này. Các chốt kiểm soát an ninh được nhân viên an ninh Mỹ, Triều Tiên và Singapore tuần tra cùng nhau. Một số nhà báo phải trải qua ba quy trình kiểm tra an ninh riêng biệt của ba nước. Mỹ cũng đồng ý giảm số lượng quan chức chính phủ được phép vào nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh để tương đồng với phái đoàn nhỏ hơn nhiều của Triều Tiên.

Vì vậy, chỉ có các nhà đàm phán cao cấp nhất của Mỹ có mặt tại khách sạn Capella, nơi Trump - Kim gặp nhau. Nhiều chuyên gia phải ở lại khách sạn Shangri-la, cách đó 20 phút lái xe, để theo dõi cuộc họp qua truyền hình và các bản cập nhật qua email.

Tại lễ ký tuyên bố chung vào chiều 12/6, một người Triều Tiên đeo găng tay kiểm tra ghế của Kim Jong-un và chiếc bút màu đen có chữ ký của Trump mà Mỹ chuẩn bị sẵn để Kim Jong-un sử dụng. Tuy nhiên, vào phút cuối, Kim Yo-jong, em gái của ông Kim, đưa cho anh mình một cây bút khác. Cây bút không được dùng đến của Mỹ sau đó được một nhân viên Nhà Trắng thu lại.

Các quan chức Mỹ cho biết Triều Tiên muốn đảm bảo họ không bị thể hiện là bên yếu thế trong cuộc đàm phán. Trong logo chính thức của hội nghị, tên nước Triều Tiên được viết trước Mỹ. Nhà Trắng cũng đồng ý hạn chế số lượng nhà báo được phép đưa tin để tương đồng với số phóng viên tháp tùng của truyền thông nhà nước Triều Tiên.

Tuy nhiên, Trump vẫn giữ thế chủ động trong cuộc gặp. Ông đã vỗ lưng ông Kim khi hai người đi bộ trong khách sạn và ra hiệu cho các phóng viên ra khỏi phòng để họ họp riêng.

Bí mật đến phút chót lịch trình làm việc

Lịch trình của lãnh đạo Triều Tiên ở nước ngoài thường xuyên được giữ bí mật đến phút chót và điều này khiến công tác chuẩn bị trở nên "thử thách" hơn.

Cho đến giờ phút này, không có nhiều thông tin được tiết lộ về lộ trình, phương tiện hay nơi ở của ông Kim tại Hà Nội.

Đoàn xe chở lãnh đạo Triều Tiên trên đường phố Singapore tháng 6/2018

Tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên lần thứ nhất ở Singapore, sự bí mật của ông Kim đã nhiều lần khiến đội phục vụ của nước chủ nhà phải hồi hộp vì không đoán được.

Báo Singapore Straits Times tiết lộ khoảnh khắc ông Kim rời Singapore để về nước sau khi hội nghị kết thúc.

Đó là một buổi tối thứ ba. Các quan chức xuất nhập cảnh và nhân viên sân bay chuẩn bị hai tấm thảm đỏ cho chuyến bay của một người cực kỳ quan trọng.

Bốn máy bay phản lực chở khách chờ trên đường băng tại khu phức hợp VIP của sân bay Changi: hai chiếc Boeing 747 của hãng hàng không Air China và hai chiếc Ilyushins của hãng hàng không Air Koryo.

Lúc đó, không một ai biết nhà lãnh đạo Triều Tiên sẽ dùng máy bay nào hay chuyến bay khởi hành lúc mấy giờ.

Do đó, các nhân viên sân bay Singapore đã quyết định liều lĩnh. Họ trải hai thảm đỏ, mỗi tấm dẫn đến một chiếc máy bay của Air China và cầu nguyện rằng ông Kim sẽ không đi hướng khác.

"Chúng tôi chỉ hy vọng và cầu nguyện rằng ông ấy sẽ không đi lên những chiếc máy bay khác. Đó là một điều rất nhạy cảm, và việc gỡ thảm đỏ khỏi bậc thang lên máy bay không hề dễ", thanh tra thuộc cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Singapore, ông Reshma Nair, nói.

Cuối cùng, rất may ông Kim đã chọn một trong hai thảm đỏ, rời Singapore vào khoảng 11h30 tối.

Giữ bí mật kế hoạch là một điều thường thấy trong quy trình bảo vệ các nhà lãnh đạo. Nhưng hầu hết lịch trình của ông Kim chỉ được tiết lộ vào phút cuối ngay cả với chính quyền Singapore.

Chuyến thăm các địa điểm du lịch nổi tiếng của Singapore như Marina Bay Sands, Gardens by the Bay, Jubilee Bridge cũng là một điều bất ngờ.

Lời đề nghị đến thăm các địa điểm này chỉ được đưa ra vài giờ trước đó. Điều này đặt ra một thách thức đối với lực lượng an ninh. Các địa điểm này phải được kiểm tra xem có mối đe dọa hóa học, sinh học, phóng xạ và nổ hay không.

Đoàn tàu của ông Kim được nhìn thấy ở Bắc Kinh tháng 1/2019

Theo báo Singapore, các thông tin như địa điểm được xác nhận chỉ một tuần trước khi hội nghị bắt đầu. Ngay cả khi đó, các kế hoạch và yêu cầu chính xác của cả hai nước vẫn chưa rõ ràng cho đến khi lực lượng an ninh gặp gỡ với phái đoàn của hai bên.

Trước đó, ông Kim Jong-un cũng gây bất ngờ khi đến Singapore không phải bằng máy bay riêng của ông, mà trên một chiếc chuyên cơ của hãng hàng không Trung Quốc, thường dùng chở Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường. Ông Kim và em gái cũng không đi cùng nhau, mà đi trên hai máy bay khác nhau tới Singapore.

Không chỉ với Singapore, các chuyến đi đến Trung Quốc của lãnh đạo Triều Tiên cũng rất kín đáo.

Người ta chỉ đoán được ông Kim Jong-un đã đến Trung Quốc khi các phóng viên nhìn thấy đoàn tàu của ông ở Bắc Kinh.

Trong 4 lần đến thăm Trung Quốc, ông Kim chưa từng để lộ thông tin ở tại khách sạn nào hay về nước lúc nào.

Trong chuyến thăm tới Việt Nam lần này, có vẻ như lịch trình của lãnh đạo Triều Tiên cũng sẽ là “ẩn số” cho đến phút chót.