Tham vọng lớn của Mỹ: Xóa sổ kho vũ khí Triều Tiên chỉ trong 1 năm

Phát biểu trên kênh CBS đêm 1/7, ông Bolton tiết lộ Nhà Trắng đã có kế hoạch xoá bỏ kho vũ khí huỷ diệt hàng loạt của Triều Tiên, bao gồm vũ khí hoá học, sinh học và hạt nhân, cũng như chương trình tên lửa đạn đạo trong một năm. Điều kiện cần thiết là Bình Nhưỡng phải hoàn toàn hợp tác và minh bạch với Washington.

“Nếu quyết định chiến lược đã được ban hành và họ tỏ ra hợp tác thì chúng ta có thể xúc tiến rất nhanh”, ông Bolton nói. Vị cố vấn cho biết Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sẽ thảo luận chi tiết hơn với phía Triều Tiên. Trước đó, báo Financial Times cho biết ông Pompeo dự định đến Bình Nhưỡng tuần này nhưng Washington không xác nhận thông tin.

Một số chuyên gia hoài nghi phát biểu lạc quan của ông Bolton. “Tôi không thấy khả năng để làm việc này trong một năm, cũng không thấy quyết tâm nào từ phía Triều Tiên với việc từ bỏ hoàn toàn kho vũ khí”, Thomas Countryman, cựu quan chức phụ trách kiểm soát vũ khí ở Bộ Ngoại giao Mỹ thời chính quyền Obama, nói.

Nhà khoa học hạt nhân Siegfried Hecker ở Đại học Stanford thì cho rằng quá trình giải trừ hạt nhân và dọn dẹp sạch điểm thử hạt nhân Yongbyon của Triều Tiên thậm chí có thể tốn đến 10 năm.

Đến nay tình báo Mỹ vẫn không chắc chắn về số lượng đầu đạn hạt nhân mà Triều Tiên có thể sở hữu. Cơ quan Tình báo Quốc phòng (DIA) cho rằng con số này có thể lên đến 50, nhưng một số đơn vị khác nói Bình Nhưỡng có thể đang chôn giấu nhiều đầu đạn khác rải rác cả nước.

Trong một diễn biến có liên quan, tờ nhật báo Yomiuri Shimbun hôm 1/7 khẳng định, nhà lãnh đạo Kim Jong Un đã nhờ đến sự giúp đỡ của Trung Quốc trong việc chấm dứt lệnh trừng phạt kinh tế gây "đau đớn" lên Triều Tiên.

"Chúng tôi cảm thấy vô cùng đau đớn vì những lệnh trừng phạt kinh tế. Sau khi hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều kết thúc thành công, tôi muốn Trung Quốc xúc tiến sớm việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt", báo Nhật Yomiuri Shimbun dẫn lời nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng 6.

Trong chuyến thăm này, ông Kim Jong Un đồng thời kêu gọi Trung Quốc ủng hộ Bình Nhưỡng trong cuộc thương lượng phi hạt nhân hóa với Mỹ.

Chủ tịch Tập Cận Bình đã trả lời nhà lãnh đạo Kim rằng ông tích cực ủng hộ các cuộc cải cách và mở cửa của Triều Tiên. Trung Quốc sẽ chủ động hợp tác về các vấn đề liên quan đến những nỗ lực cải cách đó. Ông Tập đồng thời kêu gọi Bình Nhưỡng "tiếp tục trao đổi với Trung Quốc" khi thương lượng với Mỹ.

Trước đó, trong cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị hôm 28/6, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì trừng phạt kinh tế cho đến khi Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Ông Pompeo cho rằng Trung Quốc đang không kiểm soát chặt chẽ khu vực xuyên biên giới như cách đây 6 hoặc 12 tháng trước, đặc biệt trong hoạt động vận chuyển than và dầu mỏ buôn lậu từ Triều Tiên qua đường tàu thuyền.

Dù Trung Quốc và Mỹ đều ủng hộ phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, các nhà phân tích cho rằng Bắc Kinh lo ngại Washington và Bình Nhưỡng sẽ xích lại gần nhau theo hướng gây bất lợi cho Trung Quốc. Đây được coi là mối đe dọa lớn đến lợi ích an ninh và kinh tế của Trung Quốc trong khu vực.