Tối hậu thư 8 ngày: Tây Ban Nha sẽ mạnh tay với xứ Catalonia?

Hôm thứ Tư (11/10), Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy đã đưa ra thời hạn 8 ngày cho chính quyền Catalonia xác nhận về vấn đề đòi độc lập; đồng thời đe dọa, ông sẽ đình chỉ nền chính trị tự trị của xứ Catalonia và trực tiếp lãnh đạo vùng đất này.

Quyết định của ông Rajoy được cho là sẽ đào sâu hơn nữa mâu thuẫn giữa Madrid và Catalonia; tuy nhiên, nó cũng sẽ mở ra một lối thoát cho cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất tại Tây Ban Nha kể từ sau cuộc đảo chính quân đội thất bại năm 1981.

Hãng tin Reuters cho rằng, Thủ tướng Rajoy có thể sẽ kêu gọi một cuộc bầu cử đột xuất ở khu vực này sau khi kích hoạt Điều khoản 155 của Hiến pháp Tây Ban Nha, theo đó, ông có toàn quyền cách chức chính phủ vùng Catalonia.

"Chính phủ sẽ yêu cầu chính quyền Catalonia giải thích đã tuyên bố độc lập hay chưa. Yêu cầu này là cần thiết cho việc tiến hành Điều 155 của Hiến pháp. Bằng cách này chúng tôi muốn tạo cho người dân sự tự tin", ông Rajoy nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ông Rajoy không nói rõ liệu Madrid có giành quyền kiểm soát trực tiếp Catalonia hay không. "Câu trả lời từ lãnh đạo Catalonia sẽ quyết định các sự kiện trong tương lai, trong những ngày tiếp theo", Thủ tướng Tây Ban Nha khẳng định. 

Sau khi chính quyền Catalonia cho biết 90% người dân địa phương đã bỏ phiếu đồng ý với lựa chọn độc lập trong cuộc trưng cầu dân ý ngày 01/10 vừa qua, Thủ hiến Puigdemont được cho là sẽ đơn phương tuyên bố sự độc lập của Catalonia vào hôm thứ Ba. Về phần Madrid, Chính phủ trung ương kiên quyết phủ nhận tính hợp pháp của cuộc trưng cầu và khẳng định, tỷ lệ người ủng hộ độc lập thực chất chỉ là 43%.

Đáp trả lại bài phát biểu của ông Puigdemont trước Quốc hội Catalonia, Madrid tuyên bố, những động thái của chính quyền Catalonia không dựa trên kết quả của cuộc trưng cầu dân ý.

“Đối thoại giữa những người dân chủ phải tuân theo luật pháp,” Phó Thủ tướng Tây Ban Nha Soraya Saenz de Santamaria nói.

Reuters nhận định, việc dẫn ra Điều khoản 155 nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất tại Tây Ban Nha trong vòng 4 thập kỷ trở lại đây, sẽ khiến cho viễn cảnh về một giải pháp đàm phán, trở nên ngày càng khó khăn hơn.  

Hôm thứ Tư, một phát ngôn viên của chính quyền Catalonia cho biết, nếu Madrid lựa chọn con đường này, họ sẽ thúc đẩy hơn nữa quá trình li khai. “Chúng tôi thực sự chưa từ bỏ bất kỳ điều gì. Chúng tôi tạm dừng… không có nghĩa là một bước lùi, hay một sự từ bỏ hoặc bất kỳ điều gì tương tự,” người phát ngôn của chính quyền Catalonia Jordi Turull nói trên đài phát thanh Catalonia.

Nhà lãnh đạo đối lập Pedro Sanchez tuyên bố, ông sẽ ủng hộ Thủ tướng Rajoy trong trường hợp Điều khoản 155 được kích hoạt, và ông đồng ý với ý kiến tiến hành cải cách Hiến pháp trong vòng 6 tháng tới, nhằm tìm ra được giải pháp giúp Catalonia có thể trở nên phù hợp hơn với Tây Ban Nha hiện tại và trong tương lai.