Tổng thống Trump cố gắng xoa dịu dư luận sau phát ngôn tại Helsinki

Thứ ba vừa qua (16/7), Tổng thống Donald Trump đã phải cố gắng kiềm chế cơn bão dư luận sau thất bại của mình trong việc buộc tội Nga can thiệp vào cuộc bầu cử 2016. Ông Trump cho biết ông đã không diễn đạt rõ ý nghĩ của mình trong cuộc họp báo chung tại Helsinki.

Hôm thứ hai (15/7), Tổng thống Trump đã làm cả thế giới ngạc nhiên khi lờ đi việc chỉ trích nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin về việc can thiệp vào cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ và bày tỏ sự nghi ngờ với các cơ quan tình báo Mỹ. Những cáo buộc này đã khiến các nhà lập pháp Mỹ lên tiếng kêu gọi các đòn trừng phạt nặng nề hơn hoặc các hành động tương tự để cảnh cáo Nga.

“Tôi đã nói từ ‘có là’ thay vì từ ‘không phải’”, ông Trump trả lời các phóng viên tại Nhà Trắng, hơn 24 giờ sau khi gặp gỡ ông Putin. Ông Trump cho biết, ý của ông là “Tôi không thấy bất cứ lý do tại sao nó không phải là nước Nga”.

Theo một cuộc khảo sát ý kiến của Reuters/Ipos được tiến hành sau cuộc họp báo, 55% số người được hỏi phản đối cách ông Trump xử lý quan hệ với Nga, trong khi chỉ có 37% đồng tình.

Ông Trump đã có cơ hội công khai chỉ trích Tổng thống Nga Putin tại cuộc họp báo ở Helsinki. Tuy nhiên, thay vào đó, Tổng thống Trump lại biểu dương ông Putin vì lời phủ nhận “mạnh mẽ và đầy quyền lực” trước kết luận Nga can dự vào cuộc bầu cử ở Mỹ, được đưa ra bởi các cơ quan tình báo của Mỹ.

Đứng cạnh Putin ở Helsinki, Tổng thống Donald Trump đã trả lời các phóng viên rằng ông không bị thuyết phục trước việc kết luận Nga là thủ phạm. “Tôi không thấy bất cứ lý do nào để kết luận đó là nước Nga”, ông Trump đã nói.

Mặc dù phải chịu áp lực từ những người chỉ trích, các quốc gia đồng minh và kể cả các cố vấn thân cận về việc phải cứng rắn với Nga, Tổng thống Trump đã không hề nói bất cứ một lời nặng nề nào về Moscow, kể cả trong các vấn đề liên quan đã đẩy mối quan hệ giữa hai cường quốc hạt nhân xuống mức thấp nhất kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Các đảng viên của cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa đã kết tội ông Trump đứng về phe kẻ thù hơn là về phía quốc gia của mình.

Dù đã có cuộc phỏng vấn trên TV và nhiều bài đăng trên Twitter, ông Trump đã không hề bào chữa cho những lời nói của chính mình cho đến 27 giờ sau. Trong một bài phát biểu được chuẩn bị từ trước vào hôm thứ ba vừa qua (17/7), Tổng thống Trump chữa lại rằng ông hoàn toàn tin tưởng vào các cơ quan tình báo của Mỹ và tôn trọng kết luận của họ. Tuy nhiên, sau đó ông Trump cũng bổ sung thêm ý kiến của mình để bào chữa cho nước Nga: “Nhưng thủ phạm cũng có thể là một quốc gia khác, có rất nhiều quốc gia ngoài kia cơ mà”.

Bài phát biểu đính chính của ông Trump đã không giúp làm dịu đi dư luận. Các thành viên đảng Dân chủ đã không chấp nhận lời bài phát biểu này. Theo họ, bài phát biểu chỉ là một nỗ lực bất thành để dọn dẹp những đống lộn xộn chính trị do ông Trump gây ra, và một bài phát biểu ngắn để đính chính không thể cứu vãn sự việc. Bài phát biểu chỉ càng chứng tỏ thêm sự yếu ớt của ông Trump khi phải đối mặt trực tiếp với Putin.

Những đòn trừng phạt cứng rắn hơn

Một vài nhà lập pháp cho biết sẽ tìm cách thúc đẩy các đòn trừng phạt mạnh hơn nhằm vào Nga trước Quốc hội Mỹ.

Rất nhiều thượng nghị sĩ của cả hai đảng đã ủng hộ đề xuất này. Thượng nghị sĩ McConnel và dân biểu hạ viện Paul Ryan đã công khai tuyên bố Nga là một mối đe dọa đối với Mỹ và thông báo lưỡng viện của họ sẽ xem xét gia tăng các đòn trừng phạt đối với Nga.

Năm ngoái, Quốc hội Mỹ đã thông qua luật trừng phạt nhằm vào Moscow với lý do can thiệp vào bầu cử của Mỹ. Tháng tư vừa qua, Bộ Ngân khố Mỹ cũng đã áp đặt đòn trừng phạt đối với các quan chức và những người có quyền lực khác của Nga như một động thái công khai rằn mặt quốc gia này.

Tuy nhiên ngay cả trước khi có cáo buộc can thiệp vào cuộc bầu cử, mối quan hệ Nga-Mỹ cũng đã rất căng thẳng với những vụ việc như khi Nga quan ngại về sự mở rộng của NATO, Nga sát nhập Crimea hay như khi Nga hậu thuẫn quân sự cho Syria.

Một số nhà lập pháp Mỹ cũng đề xuất thông qua nghị quyết thể hiện sự ủng hộ với kết luận của các cơ quan tình báo Mỹ và chi trả nhiều hơn cho các biện pháp thắt chặt an ninh các cuộc bầu cử và phòng chống tấn công mạng.

Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Bob Corker, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ cho biết các lãnh đạo quốc hội đang tìm các đưa ra những biện pháp hiệu quả nhất. Theo ông, bước đi đầu tiên là lắng nghe những gì Ngoại trưởng Mike Pompeo tiết lộ trong cuộc điều trần sắp tới của ông trước Ủy ban Đối ngoại Hoa Kỳ. Trong khi đó, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cũng yêu cầu người phiên dịch trong cuộc họp thượng đỉnh ở Helsinki điều trần trước Quốc hội về những nội dung trong phiên họp riêng giữa ông Putin và Tổng thống Trump.

Mặc dù vậy, không phải thành viên Đảng Cộng hòa nào cũng giận dữ trước hành động của Tổng thống Trump tại cuộc họp báo ở Helsinki. Thượng nghị sĩ Rand Paul trả lời hãng CBS rằng Tổng thống đã làm rất tốt trong cuộc gặp gỡ với ông Putin và gửi lời cảm ơn ông Trump trên Twitter.

Trong khi đó, các cơ quan truyền thông Nga đang tán dương cuộc họp thượng đỉnh là một chiến thắng của ông Putin trong việc phá vỡ vòng vây chỉ trích của phương Tây. “Những nỗ lực cô lập nước Nga của phương Tây đã thất bại”, một tờ báo nhà nước của Nga đăng tải.