Tranh luận gay gắt hình thức tố cáo qua điện thoại, email, fax

Sáng 24/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Tố cáo (sửa đổi).

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Tố cáo (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết qua thảo luận, kết quả lấy phiếu xin ý kiến đại biểu Quốc hội tại kỳ họp trước có 2 loại ý kiến về hình thức tố cáo.

Trong đó, ý kiến thứ nhất đề nghị đề nghị mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại... Bởi vì, hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin đã trở nên phổ biến trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và trong quản lý nhà nước.

Ông Nguyễn Khắc Định cho rằng dù tố cáo được thể hiện dưới hình thức nào thì trong giai đoạn xử lý ban đầu thông tin tố cáo, cơ quan có thẩm quyền giải quyết cũng đều phải xác định rõ được họ tên, địa chỉ của người tố cáo, nội dung tố cáo phải có cơ sở để xác minh, kết luận thì mới có căn cứ để quyết định thụ lý giải quyết tố cáo.

Do đó, nhiều đại biểu đề nghị bổ sung hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại. Đồng thời, bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về quy trình tiếp nhận tố cáo để bảo đảm tính khả thi.

Tuy nhiên, cũng có một số ý kiến đề nghị chỉ quy định 2 hình thức tố cáo như Luật hiện hành, là tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp hoặc chỉ nên bổ sung hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử. Bởi nếu mở rộng hình thức tố cáo có thể dẫn đến tình trạng tố cáo tràn lan, thiếu căn cứ, gây khó khăn cho các cơ quan nhà nước trong quá trình giải quyết và việc xác định trách nhiệm những người tố cáo sai sự thật.

Đại biểu Võ Đình Tín (Đoàn đại biểu Đắk Nông) cho rằng trong thời đại khoa học công nghệ phát triển, việc sử dụng thư điện tử, fax để tố cáo hành vi vi phạm pháp luật sẽ thuận tiện cho người dân. Tuy nhiên, mở rộng hình thức tố cáo sẽ dẫn đến tình trạng tố cáo tràn lan, thiếu căn cứ, gây khó khăn cho cơ quan Nhà nước xem xét, xác minh trách nhiệm của người tố cáo sai sự thật.

Theo đại biểu Tín nói việc phát hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể qua nhiều kênh thông tin như tố giác, phản ánh, kiến nghị. Nhưng trong quan hệ tố cáo và giải quyết tố cáo cần có chủ thể là người tố cáo, người bị tố cáo, người giải quyết tố cáo.

Chung quan điểm, khi góp ý về dự thảo đại biểu Bùi Huyền Mai (TP Hà Nội) đề nghị chỉ nên giữ hình thức như quy định hiện hành, đó là chỉ chấp nhận tố cáo trực tiếp hoặc bằng văn bản chứ không nên mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại.

Theo phân tích của nữ đại biểu của TP Hà Nội, việc tố cáo qua điện thoại rất khó đảm bảo tính chính xác thông tin tố cáo. Ngoài ra, khi nhận tố cáo bằng điện thoại thì người tiếp nhận tố cáo vẫn phải hướng dẫn người tố cáo viết bằng văn bản hoặc ghi nội dung tố cáo bằng văn bản và yêu cầu người tố cáo ký tên hoặc xác nhận sau đó. Rõ ràng, cuối cùng vẫn quay về hình thức tố cáo bằng văn bản.

Rồi việc áp dụng tố cáo bằng hình thức lời nói qua điện thoại rất mất thời gian cho quá trình xác minh danh tính của người tố cáo hay xác minh tính chính xác của thông tin tố cáo, gây áp lực cho các cơ quan trực tiếp giải quyết tố cáo.

Đại biểu Trần Hồng Hà (Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Phúc) cũng cho rằng cần cân nhắc thận trọng khi bổ sung hình thức tố cáo qua fax, thư điện tử. Quy định mới có thể làm phát sinh chi phí, nguồn lực, thời gian và gây khó khăn cho cơ quan Nhà nước trong việc xử lý thông tin tố cáo.

Theo ông Hà, với hình thức tố cáo như hiện nay, có đến 60% tố cáo sai, trên 20% tố cáo vừa đúng vừa sai, chỉ có hơn 10% tố cáo đúng.

Ở ý kiến trái ngược và ủng hộ việc tố cáo qua điện thoại, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Giám đốc Công an tỉnh Nghệ an - Đoàn đại biểu tỉnh Nghệ An) cho rằng, Luật phòng chống tham nhũng năm 2005 quy định cơ quan chức phải tạo điều kiện để người dân tố cáo trực tiếp, bằng văn bản, qua điện thoại hoặc qua mạng thông tin điện tử và các hình thức tố cáo khác theo quy định.

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu đề nghị bổ sung thêm quy định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ tố cáo vì người tố cáo không hợp tác với người giải quyết.

Dự thảo Luật tố cáo (sửa đổi) là 1 trong những dự thảo luật được đông đảo cử tri quan tâm bởi còn có quá nhiều nội dung của luật chưa được thống nhất cao và tình trạng nhiều người dân vẫn còn e ngại trong việc tố cáo hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức công vụ của cán bộ công chức.

Dự thảo Luật Tố cáo sửa đổi đang được trình Quốc hội cho ý kiến và đã quy định cụ thể về bảo mật thông tin, quy trình giải quyết, cơ chế bảo vệ người tố cáo: Tuy nhiên, nhiều cử tri tỏ ra lo lắng luật sẽ khó sớm đi vào cuộc sống bởi việc thực hiện các biện pháp bảo vệ người tố cáo và thời hiệu bảo vệ người tố cáo vẫn chưa được quy định rõ; Đặc biệt là việc tiếp nhận và xử lý thông tin tố cáo như thế nào cho kịp thời. Điều này cũng dễ hiểu khi lâu nay những hòm thư tiếp nhận thông tin tố cáo như thế này vẫn im ỉm khóa, nhiều đơn thư tố cáo không có phản hồi.