Trung Quốc tránh né cụm từ 'chiến tranh thương mại'

“Bạn không thể dùng cụm từ ‘chiến tranh thương mại’, một nguồn tin truyền thông cho biết tiết lộ việc các hãng truyền thông Trung Quốc bị kiểm duyệt như thế nào khi đăng tải tin tức về những tranh cãi thương mại gần đây với Mỹ.

Các cơ quan kiểm duyệt Trung Quốc ra sức kiểm soát các bài báo tường thuật về cuộc chiến thương mại với Mỹ bằng cách đưa ra một danh sách những điều được làm và không được làm khi đưa tin về chủ đề này.

Theo bốn nguồn tin riêng biệt làm việc trong giới truyền thông Trung Quốc, họ đã được yêu cầu không được đưa tin nhiều và thái quá về cuộc chiến tranh thương mại với Mỹ và phải cực kỳ cẩn thận khi liên kết các vấn đề chiến tranh thương mại với vấn đề thị trường chứng khoán sụt giảm, đồng Nhân dân tệ mất giá, sự yếu kém của nền kinh tế để tránh gây hoang mang cho dư luận.

“Khi đưa tin về một sự sụt giảm trong chỉ số thị trường chứng khoán và tỉ giá đồng Nhân dân tệ, bạn không thể lấy tiêu đề có cụm từ ‘chiến tranh thương mại'”, một quan chức giấu tên trong một cơ quan truyền thông Trung Quốc cho biết.

Trong khi đó, một cơ quan báo chí khác tiết lộ vì vấn đề chiến tranh thương mại là quá lớn để có thể lờ đi hoàn toàn. Việc kiểm soát các diễn ngôn của công luận về chiến tranh thương mại đã không còn là một vấn đề trắng đen rõ ràng được xử lý một cách linh hoạt. Các cơ quan truyền thông khác nhau được cấp phép đưa tin ở những mức độ khác nhau về chiến tranh thương mại.

Những hãng thông tấn và cơ quan báo chí có uy tín chính trị cao hơn sẽ được phép xuất bản những bài báo và xã luận về chiến tranh thương mại, trong khi đó những tờ báo địa phương và báo mạng chỉ được phép đăng lại những gì những tờ báo lớn của nhà nước đã đăng tải và không được cường điệu hóa vấn đề. Ví dụ như việc dịch lại và đưa các dòng tweet của Tổng thống Donald Trump sẽ là một vi phạm (twitter vốn là trang web bị cấm ở Trung Quốc).

Trong tuần này, ông Donald Trump cũng lại làm nóng lên những căng thẳng thương mại khi đe dọa sẽ tăng thêm các loại thuế nữa vào một loại hàng hóa khác trị giá 200 tỉ đô la của Trung Quốc. Trước hành động này, Trung Quốc cũng điều chỉnh những tuyên bố đáp trả của mình từ giọng điệu cứng rắn sang việc thể hiện mình là nạn nhân của nhà lãnh đạo khó đoán của Mỹ.

Vào tối thứ năm tuần trước (12/7), Bộ Thương mại Trung Quốc cũng đưa ra tuyên bố thể hiện quan điểm. Theo đó, thặng dư thương mại với Mỹ không phải lỗi của Trung Quốc và Trung Quốc phủ nhận việc đánh cắp công nghệ của Mỹ. Trên thực tế, Trung Quốc đã thúc đẩy các công ty nước ngoài chuyển giao công nghệ.

Trung Quốc đã nỗ lực hết sức để tránh một cuộc chiến thương mại với “sự kiên nhẫn và lòng chân thành ở mức tối đa”, tuy nhiên phía Mỹ đã phá vỡ những đồng thuận ban đầu vì những “tính toán chính trị trong nước của Mỹ”, tuyên bố tiếp tục cho biết.

Xiakedao, một trang mạng xã hội được điều hành bởi tờ Nhân dân nhật báo của Trung Quốc đã tóm lược lời tuyên bố này và đăng tải nó trên mạng Weibo đúng lúc nửa đêm kèm theo hình ảnh của Tổng thống Trump. Bài đăng này đã thu hút hàng trăm lượt bình luận, tuy nhiên hầu hết là những lời chỉ trích cách Bắc Kinh xử lý cuộc chiến thương mại này. Đến buổi chiều ngày thứ sáu hôm sau (13/7) bài đăng này đã thu hút lên đến 1,484 bình luận tuy nhiên những phản hồi tiêu cực đã bị xóa đi. 

Trung Quốc đã thực hiện hướng tiếp cận mềm mỏng hơn đối với Mỹ so với những chiến dịch tấn công công khai và tiến hành tẩy chay hàng hóa như đã từng làm với Nhật Bản, Hàn Quốc và Philippines trước đây.

Trung Quốc cũng đã yêu cầu các cơ quan truyền thông giảm mức độ tuyên tuyền về chiến dịch Made in China 2025, một chiến dịch vốn vấp phải nhiều chỉ trích từ phía Mỹ và tránh những lời tấn công cá nhân Tổng thống Donald Trump để xoa dịu tình thế.

Mặc dù Trung Quốc đã trả đũa những lệnh áp thuế đầu tiên của Mỹ nhằm vào 34 tỉ đô la Mỹ hàng hóa Trung Quốc bằng những loại thuế suất tương tự vào hàng hóa của Mỹ, quốc gia này cũng ưu tiên đưa ra thông điệp rằng Trung Quốc chỉ là một nạn nhân trong cuộc tranh cãi này. Trung Quốc cũng liên tục phác họa mình như một quốc gia tin tưởng nhiệt thành vào tự do thương mại và cố gắng tìm kiếm sự trợ giúp từ các quốc gia khác để chống lại chủ nghĩa đơn phương của ông Trump.

Trong khi đó, trước các cuộc tranh cãi, nguyên Thứ trưởng Bộ Thương mại Trung Quốc Wei Jianguo đã bình luận rằng: “Công dân và các công ty Trung Quốc cần được biết một sự thật quan trọng rằng chỉ bằng việc thúc đẩy mở cửa, Trung Quốc mới có thể đạt được sự tăng trưởng có chất lượng cao”.