Yemen: Đất nước sống bằng lá, vụn bánh mì mốc vì chiến tranh

Yemen là quốc gia nào?

Cuối năm 2018, cả thế giới sửng sốt với hình ảnh của Amal Hussain - một bé gái Yemen bị suy dinh dưỡng nặng. Bé gái qua đời không lâu sau đó. Thế rồi, nhiều người mới biết rằng, có rất nhiều trẻ em trông giống như Hussain ở Yemen, một quốc gia đang bị tàn phá vì nội chiến và xung đột ở Tây Á. Để tìm hiểu về đất nước Yemen hay xem Yemen là quốc gia nào, bạn có thể đọc câu chuyện đau thương phổ biến ở nơi này dưới đây.

Yahia Hussein, 46 tuổi, mất một con trai 5 tháng tuổi khi trên đường trốn khỏi làng biên giới al-Shada vì những cuộc không kích và pháo kích không ngừng. Bé trai bị chết trong vòng tay mẹ. Hussein không rõ đó là do mất nước hay suy dinh dưỡng.

Trong bốn tháng qua, họ phải sống trong một lán làm bằng gậy, chăn và tấm nhựa tại một trại dành cho người sơ tán ở quận Aslam gần thành phố Abs. Giờ đây, anh không biết làm cách nào để nuôi bốn đứa con còn lại.

Không có việc làm, không có tiền mua thức ăn. Anh cho biết đã không nhận được tài trợ quốc tế trong nhiều tháng qua. Vợ anh phải cho con ăn vụn bánh mì mốc trộn với nước và muối. Có ngày, các con họ phải ăn bột làm từ lá cây halas luộc.

“Chúng tôi để lại mọi thứ phía sau. Chúng tôi đi bộ hàng giờ đồng hồ, không kịp mang theo được gì, thậm chí không một đồng nào, không có chút thức ăn hay nước uống nào”, anh kể lại với AP khi cả gia đình vội vã bỏ trốn khỏi bom đạn.

Trước khi phải bỏ nhà ra đi. Hussein là nông dân trồng nho, lựu và phát triển buôn bán ở các thị trường ở Arab Saudi.

Họ là một trong số hàng triệu người Yemen đã mất tất cả - nhà cửa, công việc, người thân - trong gần 4 năm nội chiến. Cuộc xung đột đã đẩy đất nước 29 triệu dân đến bờ vực nạn đói. Ít nhất 8 triệu người không có tiền mua thực phẩm, phụ thuộc hoàn toàn vào các nguồn viện trợ. Tuy nhiên, nhiều nguồn viện trợ còn không thể tới với họ vì bị các bên xung đột chặn.

Số người không đủ tiền mua thực phẩm có thể tăng lên 11,5 triệu khi vì cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ do chiến tranh gây ra, các cơ quan của Liên Hợp Quốc cảnh báo. Giá trị đồng tiền giảm mạnh, khiến giá cả tăng vọt.

Thảm họa nhân đạo đã xảy ra khi liên minh do Arab Saudi dẫn đầu đã tiến hành không kích không ngừng và áp đặt một cuộc phong tỏa, nhằm mục đích đánh bại phiến quân Shiite được gọi là Houthis, chủ yếu ở bắc và trung Yemen.

Bên cạnh các cuộc không kích, miền bắc Yemen cũng phải chứng kiến những cuộc tấn công dữ dội qua lại ở khu vực biên giới với Arab Saudi khi lực lượng Saudi giao tranh với phiến quân.

Chỉ trong tháng 8 và tháng 9/2018, 20.000 người Yemen đã phải chạy trốn khỏi thị trấn biên giới Bani Hassan để tới Abs. Tổ chức Các bác sĩ Không Biên giới cho biết đã chữa trị cho hơn 300 người bị thương. Nhiều phụ nữ và trẻ em đang bị suy dinh dưỡng hoặc bệnh tả giai đoạn muộn. Nhiều bà mẹ chết vì biến chứng sau sinh.

Ông Jan Egeland, Tổng Thư ký Hội đồng Tị nạn Na Uy cảnh báo, nạn đói ở Yemen sẽ đặc biệt trầm trọng vào năm 2019. Hàng triệu người Yemen sẽ tiếp tục bị chết vì đói bởi thảm họa do con người gây ra.

Các cuộc xung đột, các biện pháp trừng phạt của các bên tham chiến và những quốc gia ủng hộ cuộc chiến đang đẩy người dân Yemen vào thảm kịch.

Các cuộc đàm phán hòa bình ở Stockholm hồi đầu tháng 12/2018 đã dẫn đến một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài cho thành phố cảng quan trọng Hodeidah, để giúp các dòng viện trợ đến được với những người dân Yemen đang mòn mỏi vì đói khát.

Tuy nhiên, nếu thỏa thuận ở Stockholm không có hiệu lực ngay lập tức, hàng triệu người Yemen sẽ chết đói trong năm 2019.