Ấn Độ: Đền Taj Mahal chuyển màu vì ô nhiễm

Trong vòng 350 năm qua, đền Taj Mahal đã sống sót thành công qua các các vụ tấn công, cướp bóc và sự quên lãng. Tuy nhiên, công trình bằng đá tại vùng Agra phía Bắc Ấn Độ này lại đang phải đối mặt với những kẻ thù thời hiện đại, đó là không khí độc và nước bẩn. Công trình lăng này được hoàng đế vương quốc Mughal, Shah Jahan ra lệnh xây dựng để tưởng nhớ người vợ yêu quý của mình. Khu lăng tưởng niệm này từng mang màu trắng giống như màu ngọc trai.

Tuy nhiên trong thời gian gần đây, công trình kiến trúc này đã chuyển màu, sang tông màu vàng xỉn, pha nâu và một số chỗ biến thành màu rêu. Tòa án Tối cao Ấn Độ đã từng đưa ra ý kiến về sự sở hữu của đền Taj Mahal và sự quy định về những người được cầu nguyện ở đó.

Cho đến thời điểm hiện tại, cơ quan này tiếp tục lên tiếng kêu gọi chính quyền Ấn Độ phải khẩn trương bảo tồn khu di tích này. Hai tháng trước, Tòa án tối cao đã yêu cầu các cơ quan chức năng tìm kiếm giải pháp để giải cứu khu kiến trúc tuyệt đẹp này.

Dấu hiệu rắc rối đầu tiên xuất hiện vào năm 1938 khi chính phủ Ấn Độ thành lập một ủy ban để xử lý việc công trình này đang dần xỉn màu. Nguyên nhân được đưa ra là do sự ô nhiễm gây ra bởi công nghiệp hóa. Tình trạng này tiếp tục diễn ra tồi tệ hơn theo thời gian và Agra hiện đang là thành phố ô nhiễm thứ 8 trên thế giới theo đánh giá của Tổ chức Y tế thế giới.

Thành phố này đã cho đốt một số lượng khổng lồ rác thải đô thị ngay tại ngoài trời. Làn khói mang đen mang theo khí carbon bám quẩn quanh các khối đá cẩm thạch trắng và dần khiến nó bị cáu bẩn và chuyển sang màu nâu vàng.

Một lò hỏa táng 200 năm tuổi gần đó, sử dụng khói gỗ và khói, là một tai họa khác. Thêm vào đó, khí sulphur dioxide tỏa ra từ các nhà máy lọc dầu cũng đang phá hủy bề mặt đền Taj Mahal.

Các quan chức Ấn Độ đã lưu tâm đến tình trạng này. Trong những năm qua, hàng trăm nhà máy đốt than đã bị đóng cửa và chính quyền địa phương cũng đã cấm đốt phân bò trong khu vực. Năm 1996, một tòa án đã ra lệnh thành lập một khu vực không ô nhiễm xung quanh Taj Mahal. Dưới bán kính 50km, không một nhà máy nào được phép hoạt động. Bên cạnh đó, các phương tiện sử dụng nhiên liệu xăng và dầu diesel cũng bị cấm trong phạm vi 500 m tính từ khu công trình.

Tuy nhiên, sông Yamuna liền kề vẫn là một vấn đề. Dòng nước của nó đã từng được vua Babur, một hoàng đế Mughal ca ngợi là "tốt hơn mật hoa", giờ sặc mùi hương của nước thải. Hàng triệu gallon nước thải không qua xử lý được đổ xuống sông mỗi ngày. Một loài dịch hại có tên Goeldichironomus đã sản sinh trong vùng nước bị ô nhiễm này. Kết quả là vào buổi tối, với ánh sáng phản xạ từ Taj Mahal, hàng bầy côn trùng bám vào tường, để lại màu phân xanh đen của dư lượng chất diệp lục của các loại tảo mà chúng ăn.

Trong nhiều năm qua,  mưa rào và gió mùa đã đủ để rửa sạch những loại cáu bẩn này. Tuy nhiên, giờ đây sự ô nhiễm đã nghiêm trọng đến nỗi mưa không đủ để làm sạch, và người làm công làm việc gần như suốt cả năm để cố gắng giữ cho di tích sạch sẽ.

Vấn đề nghiêm trọng hơn cả là công trình này cũng đang xuống cấp nghiêm trọng. Vào năm 2015, một chiếc đèn chùm rộng 4 feet ở lối đi chính của công trình đã rớt xuống, làm vỡ và xước một phần ở nền nhà. Những họa tiết chạm khắc đã bị hỏng, trong khi đó những miếng đá cẩm thạch chắp vá không hề khớp với những phiến đá gốc.

Phản ứng có thể đoán trước của chính quyền với yêu cầu của Tòa án tối cao là thành lập một ủy ban. Một số biện pháp tức thì mà họ có thể thực hiện bao gồm việc đóng cửa nhà máy, khuyến khích các loại xe chạy bằng nhiên liệu sinh học, làm sạch dòng sông và xây dựng đập để điều tiết dòng chảy của nước. Tất cả điều này sẽ được thực hiện quyết liệt, Bộ trưởng Giao thông Ấn Độ, Nitin Gadkari cho biết. “Viên ngọc của nghệ thuật Hồi giáo Ấn Độ”, theo lời của UNESCO, cần được bảo vệ khẩn cấp.