Thứ ba, 09/08/2022, 14:39 PM
  • Click để copy

Cần xây dựng chuỗi cung ứng do doanh nghiệp Việt dẫn đầu

Việc liên kết giữa doanh nghiệp (DN) Việt Nam với các công ty đa quốc gia được cho là con đường ngắn nhất để DN nội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trên thực tế, dù đã có nhiều cố gắng và triển khai không ít các hoạt động kết nối nhưng kết quả vẫn chưa được như kỳ vọng.

Theo các diễn giả, ngành công nghiệp, đặc biệt là chế biến chế tạo phát triển mạnh mẽ, nhưng sự liên kết giữa DN Việt Nam và DN FDI còn lỏng lẻo.

Theo các diễn giả, ngành công nghiệp, đặc biệt là chế biến chế tạo phát triển mạnh mẽ, nhưng sự liên kết giữa DN Việt Nam và DN FDI còn lỏng lẻo.

Động lực tăng trưởng chính

Công nghiệp chế biến, chế tạo luôn giữ vai trò quan trọng và là động lực tăng trưởng chính của toàn ngành công nghiệp và nền kinh tế Việt Nam. Đây cũng là ngành tạo được sức hấp dẫn, thu hút được lượng lớn nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

Minh chứng cho điều này, tại Tọa đàm “Phát triển vị thế ngành công nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu” do Báo Công Thương tổ chức chiều 8/8 tại Hà Nội, ông Phạm Tuấn Anh - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương) cho biết: Năm 2020, công nghiệp chế biến, chế tạo đóng vai trò chủ lực dẫn dắt tăng trưởng của nền kinh tế với mức tăng 5,82%.

Chỉ số chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 7 mặc dù chỉ tăng 1,6% so với tháng 6 nhưng tăng tới 11,2% so với cùng kỳ năm trước (cùng kỳ tăng 2,2%). Tính chung 7 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 8,8% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực tăng trưởng cho toàn ngành công nghiệp khi tăng 9,7%, đóng góp 7,6 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung và được đánh giá là động lực tăng trưởng của ngành công nghiệp.

Công nghiệp chế tạo cũng tạo được sức hấp dẫn, thu hút lượng lớn nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). 6 tháng đầu năm nay, Việt Nam thu hút 16,03 tỷ USD vốn FDI, trong đó vốn FDI đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, đạt gần 8,84 tỷ USD, chiếm 63% tổng vốn FDI.

Chỉ 300 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Tại tọa đàm, các diễn giả đều có chung nhận định, dù ngành công nghiệp, đặc biệt là chế biến chế tạo phát triển mạnh mẽ, nhưng sự liên kết giữa DN Việt Nam và DN FDI còn lỏng lẻo. Việc liên kết giữa DN Việt Nam với các công ty đa quốc gia được cho là con đường ngắn nhất để DN nội tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Trên thực tế, dù đã có nhiều cố gắng và triển khai không ít các hoạt động kết nối nhưng kết quả vẫn chưa được như kỳ vọng.

Đề cập thực trạng DN chế biến, ông Phạm Tuấn Anh cho biết: Hiện Việt Nam có khoảng 5.000 DN chế biến tham gia cung cấp linh kiện phụ tùng cho nhóm ngành hàng ô tô, cơ khí. Trong đó, 70% DN tham gia cung cấp cho các nhà sản xuất trong nước và 8% cung cấp cho nhà xuất khẩu và 17% là tham gia cung cấp cho cả hai.

"Như vậy, có thể nói khoảng 30% DN công nghiệp hỗ trợ (300 DN) đã tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị toàn cầu. Mặc dù Chính phủ đã phối hợp với các tổ chức, DN triển khai các hoạt động tăng cường liên kết giữa các DN FDI và DN nội địa Việt Nam, tuy nhiên sự liên kết này còn lỏng lẻo", ông Phạm Tuấn Anh nói.

Phân tích nguyên nhân của tình trạng này, bà Đỗ Thị Thúy Hương - Phó chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam - Ủy viên ban chấp hành Hiệp hội doanh nghiệp điện tử Việt Nam cho biết, ngoài xuất phát điểm thì phải kể tới đặc thù của ngành công nghiệp này là ngành yêu cầu tập trung vốn, công nghệ. Đây lại là hai điểm yếu của DN Việt Nam, do DN vừa và nhỏ, hạn chế về nguồn lực. Vì thế, năng lực phát triển và đáp ứng yêu cầu trong chuỗi giá trị toàn cầu là hạn chế.

Thêm nữa, do nước ta đi sau nên các hạng mục tham gia thấp nhất. Ngành công nghiệp chế biến, chế tạo có đặc trưng là vừa tập trung vốn, công nghệ theo chuỗi giá trị toàn cầu vừa tập trung lao động. Đây là lợi thế cũng là bất lợi bởi Việt Nam phát triển ở mức độ thấp nhất, đóng góp giá trị thấp nhất trong chuỗi cung ứng, chủ yếu bằng sức lao động trong khi hàm lượng chất xám không nhiều.

Trong khi đó, ông Phạm Anh Tuấn lý giải, hiện Việt Nam chưa có DN đóng vai trò dẫn dắt mang tính lan tỏa trong ngành công nghiệp. Trình độ DN và chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế. Công tác R&D (nghiên cứu và phát triển), phát triển sản phẩm mới chưa được quan tâm và thiếu nguồn vốn đầu tư.

Trong khi đó, việc ban hành và bố trí các nguồn lực triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ còn chưa hiệu quả do mâu thuẫn chồng chéo của các luật ngành khác.

Cần xây dựng chuỗi cung ứng do doanh nghiệp Việt dẫn đầu

Cho rằng sự liên kết giữa DN Việt Nam và DN FDI là vấn đề then chốt của công nghiệp Việt Nam, chuyên gia kinh tế, PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng: Muốn tham gia chuỗi phải tạo và xây dựng, phát triển chuỗi của người Việt do DN Việt dẫn đầu.

Trong trường hợp chưa có được điều đó thì phải chú ý làm sao các DN của Việt Nam tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu do các tập đoàn đa quốc gia dẫn dắt.

Chuyên gia kinh tế, PGS.TS Trần Đình Thiên phát biểu tại sự kiện.

Chuyên gia kinh tế, PGS.TS Trần Đình Thiên phát biểu tại sự kiện.

Tình huống tham gia vào chuỗi của các tập đoàn đa quốc gia dẫn dắt khá khó khăn vì họ có chuỗi cố định, nhiều DN đã đi cùng với họ. Khi họ đến một quốc gia khác, nếu DN nước sở tại không đáp ứng được yêu cầu, họ sẽ có lý do để đưa DN của họ vào.

"Như vậy, sân chơi dành cho các DN Việt Nam, lợi ích dành cho DN Việt Nam sẽ bị mất đi. Nếu không có chiến lược thì Việt Nam ngày càng ở thế bất lợi. Việc gia tăng sản lượng công nghiệp không hoàn toàn tương ứng với năng lực của sản xuất công Việt Nam theo đúng nghĩa gốc", chuyên gia đánh giá.

Ở góc độ DN, theo bà Trần Thị Thu Trang – Giám đốc Công ty CP sản xuất gia công và xuất nhập khẩu Hanel: Có 3 vấn đề cần được giải quyết triệt để nhằm tránh mất cơ hội. Thứ nhất, các DN, tập đoàn nước ngoài tham gia là các DN đầu chuỗi. Theo đó họ sẽ có sự ưu tiên cho các DN của nước họ và đây là điều tất nhiên chúng ta không thể "chen chân" vào.

Tuy nhiên họ vẫn thích các DN tại địa phương mà họ đến đầu tư vì có nhiều lợi thế, ít rủi ro, nhân công rẻ. Do đó vẫn có cơ hội nào đó cho DN công nghiệp hỗ trợ Việt Nam. Và câu hỏi đặt ra là "làm sao để các DN trong nước "chen chân" được với các DN nước ngoài?".

Thứ hai là cạnh tranh về giá vẫn là thách thức, đây là cạnh tranh sòng phẳng toàn cầu. Các nước cho vay ưu đãi Chính phủ 0,5-1%, còn Việt Nam lãi suất cho vay đến hơn 6%.

Thứ ba, cần giải quyết triệt để vấn đề nguyên vật liệu bởi việc nhập khẩu làm cho giá trị gia tăng cao

Ngoài ra, muốn nâng cao vị thế cạnh tranh, các DN Việt Nam phải học tập liên tục và luôn phải có chiến lược, tầm nhìn đi trước mới có thể đáp ứng mong đợi của khách hàng...

Kinh tế số là trụ cột, nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia

Kinh tế số là trụ cột, nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia

15/09/2023 11:16

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết số 52-NQ/TW đã xác định phát triển kinh tế số là trụ cột, nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Chiến lược phát triển ngành nghề nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Chiến lược phát triển ngành nghề nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

15/09/2023 11:16

Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang ký Quyết định số 1058/QĐ-TTg ngày 14/9/2023 phê duyệt Chiến lược phát triển ngành nghề nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Vietjet nhận giải thưởng danh tiếng toàn cầu World Travel Awards về dịch vụ khách hàng

Vietjet nhận giải thưởng danh tiếng toàn cầu World Travel Awards về dịch vụ khách hàng

15/09/2023 10:47

Vietjet vừa vinh dự đón nhận giải thưởng “Hãng hàng không hàng đầu châu Á về trải nghiệm khách hàng” do World Travel Awards trao tặng. Lễ trao giải diễn ra tại TP.HCM với sự tham dự của các lãnh đạo và chuyên gia quốc tế hàng đầu trong lĩnh vực hàng không, du lịch và lữ hành.

Góp thêm ánh sáng cho lễ hội Deepavali, Vietjet tung vé bay chỉ từ 0 đồng tới Ấn Độ

Góp thêm ánh sáng cho lễ hội Deepavali, Vietjet tung vé bay chỉ từ 0 đồng tới Ấn Độ

15/09/2023 09:40

Siêu lễ hội ánh sáng được mong chờ nhất trong năm đang thắp sáng “tiểu lục địa” Ấn Độ diệu kỳ. Vé bay chỉ từ 0 đồng (chưa bao gồm thuế phí) đến Ấn Độ đã đổ bộ website và ứng dụng di động Vietjet Air từ ngày 14 - 20/09/2023.

Apple ra mắt iPhone 15 và iPhone 15 Plus mới

Apple ra mắt iPhone 15 và iPhone 15 Plus mới

13/09/2023 10:53

Ngày 13 tháng 9, Apple đã ra mắt hai mẫu iPhone 15 và iPhone 15 Plus với nhiều cải tiến ấn tượng. Đầu tiên phải kể đến thiết kế sang trọng với mặt lưng bằng kính pha màu và cạnh viền bo mới. Hai phiên bản này cũng sở hữu tính năng Dynamic Island độc đáo giúp tương tác dễ dàng hơn.

Giá xăng dầu hôm nay 13/9: Cập nhật giá xăng dầu trong nước, quốc tế

Giá xăng dầu hôm nay 13/9: Cập nhật giá xăng dầu trong nước, quốc tế

13/09/2023 10:52

Cập nhật giá xăng dầu trong nước và thế giới mới nhất hôm nay 13/9/2023. Cập nhật giá xăng dầu thế giới mới nhất hôm nay 13/9.

Bình Thuận: Phát triển công nghiệp thành mũi nhọn kinh tế

Bình Thuận: Phát triển công nghiệp thành mũi nhọn kinh tế

13/09/2023 10:49

Kinh tế du lịch từ lâu đã được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của Bình Thuận. Bên cạnh đó, địa phương này còn sở hữu nhiều ưu thế nội tại phù hợp cho việc đưa công nghiệp trở thành một mũi nhọn kinh tế đi song hành với phát triển du lịch.

Thái Nguyên: Công nhận 37 sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh năm 2023

Thái Nguyên: Công nhận 37 sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu của tỉnh năm 2023

12/09/2023 06:51

Các sản phẩm được tôn vinh lần này đều là sản phẩm độc đáo, mang tính phát triển bền vững, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường, có chất lượng, được người tiêu dùng, thị trường đánh giá cao.

HoSE nhắc nhở Gilimex do chậm giải trình

HoSE nhắc nhở Gilimex do chậm giải trình

10/09/2023 08:48

Ngày 8/9, Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HoSE) đã có thông báo nhắc nhở việc chậm công bố thông tin đối với CTCP Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Gilimex, mã: GIL).