Người đứng đầu xứ Catalonia, ông Carles Puigdemont và các nhà lãnh đạo vùng khác của Tây Ban Nha đã ký kết một tuyên bố sẽ tách khỏi Tây Ban Nha, sau cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi.
catania-71a53
Người đứng đầu Catalonia, ông Carles Puigdemont.

Tuy nhiên, ông Puigdemont cho biết, sẽ tạm dừng quá trình Catalonia ly khai trong một vài tuần, cho phép chính phủ ở Madrid có thời gian để đàm phán. 

BBC trích dẫn bài phát biểu trước Nghị viện của xứ tự trị Catalonia của Carles Puigdemont cho biết, ông hiểu ý chí của người dân là muốn ly khai khỏi Madrid. Tuy nhiên, ông cũng muốn “làm giảm căng thẳng” leo thang xung quanh vấn đề này.

Theo tin từ Reuters, bài phát biểu của ông Puigdemont đã khiến hàng nghìn người muốn độc lập đang tập trung bên ngoài nghị viện cảm thấy thất vọng.

Kể từ sau cuộc bỏ phiếu cách đây 10 ngày, những người ủng hộ Catalonia trở thành một nước cộng hòa đã nuôi hy vọng Nghị viện phê chuẩn một lời tuyên bố độc lập đơn phương. Tuy nhiên, điều này đã không xảy ra, hoặc ít nhất là chưa xảy ra vào ngày 10/10, trong bối cảnh ông Puigdemont phải đối mặt với sức ép từ mọi phía.

Chính phủ Tây Ban Nha đã cảnh báo sẽ có hành động cứng rắn, bao gồm khả năng xóa bỏ quyền tự trị của Catalonia và theo đó đưa xứ này về dưới sự quản lý từ Madrid, nếu ông Puigdemont cứ nhất quyết yêu cầu Catalonia ly khai.

Cả Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đều đã kêu gọi ông Puigdemont không tuyên bố độc lập.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã bác bỏ đề nghị của ông Puigdemont muốn Liên minh châu Âu (EU) đứng ra hòa giải giữa Barcelona và Madrid, nói rằng ông tin tưởng Chính phủ Tây Ban Nha có thể giải quyết tình hình.

Cuộc đối đầu căng thẳng giữa chính quyền Catalonia và Chính phủ Tây Ban Nha bắt đầu từ hôm 1/10, khi người dân xứ Catalonia tiến hành cuộc trưng cầu dân ý đòi ly khai khỏi chính quyền ở Madrid. Cuộc bỏ phiếu bị Tòa án Hiến pháp Tây Ban Nha tuyên bố là bất hợp pháp.

Chỉ có 43% cử tri Catalonia đi bỏ phiếu, nhưng 90% chọn tách khỏi Tây Ban Nha để trở thành một nước độc lập.

Vụ Catalonia ly khai là cuộc khủng hoảng chính trị tồi tệ nhất ở Tây Ban Nha kể từ sau âm mưu đảo chính quân sự bất thành hồi năm 1981. Theo dự kiến, Chính phủ của Thủ tướng Rajoy sẽ có một cuộc họp vào ngày thứ Tư để bàn các bước đi tiếp theo đối với Catalonia.

Một số nhà phân tích cho rằng sự trì hoãn của ông Puigdemont có thể kéo dài tình trạng bất ổn và làm gia tăng rủi ro từ cuộc khủng hoảng Catalonia ly khai. Cuộc khủng hoảng này đã gây ra sự chia rẽ sâu sắc ở Catalonia cũng như trên toàn Tây Ban Nha.

Các cuộc thăm dò dư luận trước trưng cầu dân ý cho thấy chỉ có khoảng 40% người dân xứ miền Bắc Tây Ban Nha này muốn độc lập. Lợi ích của Madrid trong việc giữ Catalonia là rất lớn. Nếu mất quyền kiểm soát Catalonia, vùng có ngôn ngữ và văn hóa riêng, Tây Ban Nha sẽ mất đi 1/5 sản lượng kinh tế và hơn 1/4 kim ngạch xuất khẩu.

Đối với Catalonia, thiệt hại cũng đã bắt đầu hiện rõ. Một loạt công ty lớn đã tuyên bố rời trụ sở khỏi xứ này do lo ngại bất ổn leo thang.