Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Nhìn từ góc độ xuất khẩu

09:30 19/09/2018

Nhìn từ góc độ xuất khẩu, chiến tranh thương mại Mỹ - Trung sẽ tạo ra nhiều thay đổi.

Ký giả Mercy Kuo từ chuyên mục Góc nhìn xuyên Thái Bình Dương (Trans Pacific View) của tờ The Diplomat thường xuyên thực hiện phỏng vấn các chuyên gia đầu ngành, các nhà hoạch định chính sách, và các nhà tư tưởng chiến lược toàn cầu về các vấn đề liên quan đến chính sách của Hoa Kỳ đối với châu Á. Dưới đây là ghi chép cuộc trao đổi của bà với Ilya Spivak - chuyên gia cao cấp về chiến lược tiền tệ của DailyFX, và là nhà bình luận trên các ấn phẩm báo chí hàng đầu như  Wall Street Journal, MarketWatch, CNN Money, và Reuters.

Tin tức Việt Nam xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc.

Việc Trung Quốc đánh thuế trả đũa tạo ra áp lực đối với kinh tế Mỹ

Các quy định đánh thuế trả đũa đã được áp lên nhiều loại sản phẩm của Hoa Kỳ: Trung Quốc quyết định đánh thuế trả đũa hơn 500 sản phẩm, Liên minh Châu Âu EU cũng góp phần với hơn 100 sản phẩm. Một số sản phẩm bị nhiều nước đánh thuế. Ví dụ, rượu whiskey bị cả Trung Quốc, Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên minh Châu Âu đánh thuế. Các sắc thuế kể trên đều gây ra tác động xấu đối với ngành sản xuất nội địa, do đó đều sẽ gây tổn hại đến nền kinh tế Hoa Kỳ ở một mức độ nào đó.

chien-tranh-thuong-mai-my-trung-nhin-tu-goc-do-xuat-khau
Rượu Whiskey là một sản phẩm xuất khẩu của Mỹ bị nhiều nước đánh thuế

Tuy nhiên, liệu việc tăng thuế sẽ ảnh hưởng ít hay nhiều đến tăng trưởng kinh tế nói chung lại là vấn đề khác. Xuất khẩu chỉ chiếm chưa đầy 5% GDP của Mỹ, và cán cân thương mại đã thâm hụt theo hướng nhập siêu trong nhiều thập kỉ. Điều này cho thấy khu vực thị trường ngoài nước đã trở thành động lực tăng trưởng của nước Mỹ từ lâu. Vì lẽ đó, dường như các mức thuế trả đũa này sẽ tạo ra hoặc phá vỡ chu kỳ kinh doanh của Hoa Kỳ.

Những tác động bất lợi đối với kinh tế Trung Quốc trong bối cảnh chính sách thuế trả đũa của Hoa Kỳ

Ở chiều ngược lại, Hoa Kỳ cũng đã áp mức thuế cao cho hơn 1.000 mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc. Trong khi đó, tầm quan trọng của khu vực kinh tế ngoài nước đối với kinh tế Trung Quốc đang giảm dần, mặc dù khu vực này từng là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nước này.

ttvn_tradewar_02
Ảnh minh họa

Có thể lấy ví dụ: Tỉ trọng xuất khẩu đã giảm từ 10% năm 2011 xuống còn 7% trong năm nay. Đây không phải là hệ quả của chiến tranh thương mại, mà là sự thay đổi trong quan điểm của các nhà lãnh đạo Trung Hoa, khi tập trung đến thị trường nội địa thay vì hướng đến xuất khẩu như trước kia.

Ở đâu cũng vậy, đánh thuế cao đối với hàng xuất khẩu sẽ gây ảnh hưởng đến từng quốc gia. Tuy nhiên dường như những bất lợi mà Trung Quốc gặp phải không thật sự quá lớn.

Những mặt hàng sản xuất nào dễ bị ảnh hưởng trong chiến tranh thương mại Mỹ- Trung?

Dầu, nhiên liệu hóa thạch, kim loại và đậu tương là những loại nguyên liệu thô được Trung Quốc nhập khẩu nhiều nhất. Trong tình huống chiến tranh thương mại làm gián đoạn chuỗi cung ứng từ các nhà máy ở Trung Quốc đến người tiêu dùng ở Hoa Kỳ, chắc chắn giá của các mặt hàng này sẽ bị ảnh hưởng.

Với những quốc gia mà chuỗi cung ứng hàng hóa đóng góp phần lớn vào thu nhập quốc gia thì nền kinh tế có thể bị ảnh hưởng. Trong một phạm vi nhất định, điều này ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của các quốc gia, cũng như làm cho tỉ giá một số loại tiền tệ liên quan có thể giảm.

chien-tranh-thuong-mai-my-trung-nhin-tu-goc-do-xuat-khau
Đồng AUD đã bị suy yếu nhiều trong bối cảnh chiến tranh thương mại, chủ yếu liên quan đến các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu cho Trung Quốc của Úc.

Một ví dụ rõ nét về những động thái này là đồng dollar Úc AUD, đã bị suy yếu trong bối cảnh Ngân hàng dự trữ Úc (Reserve Bank of Australia - RBA) kì vọng tăng lãi suất trong năm 2018. Trung Quốc là thị trường nước ngoài lớn nhất của Úc, với các sản phẩm xuất khẩu chính là quặng sắt và than.

Thị trường chứng khoán Mỹ gần đây đã đạt đỉnh chu kỳ tăng, nhưng niềm tin của các nhà đầu tư vẫn còn thấp.

Chỉ số S&P500 đã gần đạt kỷ lục tăng trưởng, nhưng khối lượng giao dịch trong 10 năm tính từ thời kì Đại suy thoái (2007-2009) đến nay đã giảm đi so với thời kì trước đó. Khối lượng giao dịch trung bình không thay đổi kể từ năm 2012, quá trình hồi phục cũng đồng thời phản ánh mức tăng tương đối ổn định.

ttvn_tradewar_01
Ảnh minh họa

Nhà đầu tư có thể không rõ ràng khi xét thấy mức tăng trưởng GDP thế giới đã không dao động trong mức trung bình khoảng 3% kể từ năm 2013. Thật khó để lý giải điều này khi các cổ phiếu đạt mức cao kỷ lục. Điều này phản ánh thu nhập kỳ vọng và chu kỳ kinh doanh toàn cầu.

Các gói kích thích từ ngân hàng trung ương có thể giải thích sự ngắt quãng này. Với nhiều năm lãi suất dưới đáy và nới lỏng định lượng để làm giảm chi phí đi vay, các ngân hàng trung ương đã khuyến khích các nhà đầu tư đẩy mạnh mua cổ phiếu để có được mức cổ tức trung bình cao hơn. Việc thắt chặt chính sách không sớm thì muộn cũng sẽ đánh mất niềm tin của nhà đầu tư và làm hỏng chiến lược này.

Tác động tiềm tàng của cuộc chiến thương mại toàn diện Mỹ-Trung Quốc đối với xuất khẩu toàn cầu là gì? Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì?

Vấn đề chính cần được quan tâm là khoảng thời gian của bất kỳ thương vụ hay tranh chấp quy mô lớn nào giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. Một tranh chấp kéo dài sẽ gây thiệt hại lớn cho mạng lưới chuỗi cung ứng toàn cầu, trong đó chiến tranh thương mại Mỹ - Trung cũng có thể sẽ tác động đến thị trường lao động. Điều này sẽ lần lượt làm giảm mức tiêu thụ toàn cầu cũng như động lực chính của tăng trưởng GDP thế giới.

Đối với các nhà hoạch định chính sách, điều này có nghĩa là có đủ tiền mặt để phản hồi chính sách tài khóa theo chu kỳ. Hầu hết các ngân hàng trung ương sẽ thấy khó có thể thực hiện việc kích thích tăng trưởng lớn, xét trên phần lớn các ngân hàng đã không chủ động thắt chặt chính sách kể từ khi bắt đầu khủng hoảng. Đối với các doanh nghiệp, điều này đồng nghĩa với việc cần tìm cách nâng cao hiệu quả trong phạm vi có thể, và duy trì tiết kiệm để có khoảng dự phòng lớn trong hoàn cảnh bất lợi.

Mặc dù vậy, kịch bản này cũng có thể thu hút các nhà đầu tư, nhất là khi họ muốn đặt cược vào các kênh hứa hẹn cơ hội sinh lời như đồng USD, hay tìm đến đồng Yên Nhật (JPY) ổn định để hạn chế rủi ro trong bối cảnh khủng hoảng.



Tin khác