Thứ bảy, 02/09/2023, 06:27 AM
  • Click để copy

'Công dân toàn cầu' trong thời đại số

Một trong những bài học thành công của Cách mạng Tháng Tám 1945 là bài học về tinh thần đoàn kết toàn dân tộc; kịp thời nắm bắt thời cơ, chủ động, sáng tạo tiến hành khởi nghĩa giành chính quyền, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

cong-dan-toan-cau-trong-thoi-dai-so-20230831140122

Bài học đó vẫn nóng hổi trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hôm nay. Thế giới đã bước sang thiên niên kỷ thứ ba hơn hai thập niên. Quá trình toàn cầu hóa trong thế kỷ XXI đã sinh ra một thế hệ công dân toàn cầu. Toàn cầu hóa mang lại những thay đổi nhanh chóng và đặt ra những thách thức to lớn về xã hội, chính trị, văn hóa, kinh tế và môi trường.

Thời cơ và thách thức đòi hỏi những suy nghĩ, nhận thức mới và hành động ở quy mô toàn cầu của những công dân có tầm nhìn vượt thoát mọi biên giới quốc gia. Đi liền với đó là sự bùng nổ và phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật đã tạo ra nhiều cơ hội và thách thức cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo tiêu chuẩn quốc tế.

Trong “ba đột phá chiến lược”, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã khẳng định: Phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao; ưu tiên phát triển nguồn nhân lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện, cơ bản về chất lượng giáo dục, đào tạo gắn với cơ chế tuyển dụng, sử dụng, đãi ngộ nhân tài... Công dân toàn cầu chính là những người tiêu biểu, nòng cốt trong nguồn nhân lực chất lượng cao đó. Họ là những công dân được đào tạo trong một quốc gia có nền giáo dục toàn cầu, với sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngoại ngữ, kiến thức, kỹ năng công nghệ thông tin và hiểu biết quy luật khách quan của tự nhiên, xã hội, tư duy con người.

Cách đây hàng trăm năm, nhà bác học người Đức Albert Einstein (1879 -1955) từng lưu ý tới ý thức công dân về các vấn đề toàn cầu, ông viết: “Chủ nghĩa vùng miền là một căn bệnh ấu trĩ. Nó là bệnh sởi của nhân loại”. Ở Việt Nam từ rất sớm cũng đã xuất hiện những “công dân toàn cầu” như thế. Cuối thế kỷ XVIII, nhà canh tân đất nước Nguyễn Trường Tộ đã dâng Bản điều trần lên Vua Tự Đức, đề cập việc mở cửa thông thương với phương Tây. Bản “Tề cấp luận” của ông được đánh giá “thâu tóm trí khôn 500 năm của thiên hạ”.

Đầu thế kỷ XX, ngày 5/6/1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Từ bến cảng Sài Gòn, Người đã đi khắp năm châu bốn biển để trả lời câu hỏi: làm thế nào để đất nước thoát khỏi xiềng gông, giành tự do độc lập? Và rồi sau 30 năm bôn ba, Người trở về nước lãnh đạo cách mạng. Tổng khởi nghĩa Tháng Tám rung trời chuyển đất mang lại độc lập, tự do cho đất nước ta, nhân dân ta. Người thanh niên yêu nước năm xưa trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập vào ngày 2/9/1945 khai sinh Nhà nước Việt Nam mới - Nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.

Trong thời đại kinh tế tri thức và khoa học công nghệ phát triển mạnh như vũ bão, cần có những công dân toàn cầu là một lẽ đương nhiên. Cụm từ Công dân toàn cầu (Global Citizen) có từ khi thế giới chạm vào cánh cửa công nghiệp hóa. Trong những năm đầu thế kỷ XXI, đã có một ngày dành riêng cho những công dân này, có tên là Ngày Công dân Toàn cầu, đó là ngày 20/3 hằng năm.

Gần đây chúng ta thường nghe những câu nói mang tính biểu tượng, rằng thời nay các bạn trẻ “thế hệ Z” (thế hệ đầu tiên lớn lên với sự tiếp cận Internet, cùng các thiết bị số và điện tử) bước thêm một bước là gặp thế giới rồi. Nhưng quả thật sự hiểu biết về bước chân của người khổng lồ ấy chưa nhiều. Phải đến khi tên tuổi những sinh viên trẻ của Việt Nam được xướng lên trong các buổi vinh danh những người nổi tiếng thế giới thì mới có thể thấy rõ một điều, con người Việt Nam hôm nay đã thật sự sánh vai cùng các cường quốc năm châu.

Nét nổi bật ở “thế hệ Z” là: thành thạo ngoại ngữ; có kiến thức, kỹ năng và thái độ làm việc tích cực; hiểu biết văn hóa nước sở tại; sức khỏe tốt. Trở thành một công dân toàn cầu đích thực thật không dễ dàng gì. Sống say mê, hạnh phúc, mong muốn được chia sẻ, đừng bằng lòng với cái đã có, đừng làm gì vội vàng mà không có sự đào tạo, chuẩn bị kỹ càng.

Trong đội ngũ các nhà khoa học của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam có rất nhiều những tiến sĩ, kỹ sư trẻ đạt tới những phẩm chất ưu tú đó. Đầu năm 2017, Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 5 về Khoa học - Công nghệ đã được Nhà nước trao tặng cho 9 công trình, trong đó Petrovietnam vinh dự được nhận 2 Giải thưởng cho 2 công trình, cụm công trình.

Những năm gần đây, ở Việt Nam đã có những “sinh viên toàn cầu” tiêu biểu”. Đó là Nguyễn Phương - nữ du học sinh Việt tại Đại học Macalester, Mỹ, nhận giải thưởng “Sinh viên toàn cầu” năm 2020 (Global Citizenship Student Awards 2020). Phương là một sinh viên quốc tế chuyên ngành nghiên cứu sinh học và môi trường với niềm đam mê bảo tồn sinh thái. Đó là Đồng Ngọc Hà, sinh năm 2002, quê Nam Định, vinh dự nhận Giải thưởng Sinh viên Toàn cầu năm 2021. Hà là một thành viên trong Top 50 sinh viên đã được chọn ra từ 3.500 ứng cử viên đến từ 94 quốc gia. Từ niềm yêu thích sinh học, Hà đã thành lập các dự án, diễn đàn để chia sẻ kiến thức môn học đến với sinh viên, học sinh cả nước.

Đó chỉ là hai trong số hàng trăm sinh viên - công dân toàn cầu tiêu biểu. Còn rất nhiều bạn trẻ, những người không hoặc chưa có điều kiện học tập ở nước ngoài; còn rất nhiều người đang công tác ở các lĩnh vực khác nhau, có suy nghĩ và tầm nhìn của những công dân toàn cầu. Họ góp phần thúc đẩy một xã hội học tập suốt đời. Xã hội học tập ấy không giống như một ngôi nhà cao tầng, bên trong chứa những giá sách đầy ắp sách vở. Vấn đề là cần có những “máy chủ” và có sự vận hành phát huy tối đa khối tri thức đồ sộ ấy.

Hạnh phúc của mỗi công dân nói chung, các bạn trẻ nói riêng chính là được sống bình đẳng, hòa thuận trong một mái nhà chung, cùng hướng tới việc xây dựng cho ngôi nhà ấy thật hạnh phúc. Bản thân phải thật sự tự do, hạnh phúc mới đem lại tự do, hạnh phúc cho nhiều người, cho dân tộc. Đó cũng là những hành động thiết thực góp phần bảo vệ thành quả vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám và phát huy những giá trị, bài học lịch sử trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước hôm nay.

TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG TỪ TRẦN

TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG TỪ TRẦN

20/07/2024 00:47

Đồng chí Nguyễn Phú Trọng, sinh năm 1944, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam đã từ trần vào hồi 13 giờ 38 phút ngày 19 tháng 7 năm 2024 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Địa ốc Hoàng Quân nói gì về việc Chủ tịch HĐQT bị tạm hoãn xuất cảnh?

Địa ốc Hoàng Quân nói gì về việc Chủ tịch HĐQT bị tạm hoãn xuất cảnh?

19/07/2024 11:38

Theo giải trình của Địa ốc Hoàng Quân, Hoàng Quân Cần Thơ hiện nợ thuế tại Cần Thơ với số tiền hơn 6,1 tỷ đồng tính đến ngày 31/5. Đây là số tiền không lớn nhưng do chậm trễ trong công tác kế toán và đối chiếu công nợ, dẫn đến việc công ty chậm nộp thuế.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được trao tặng Huân chương Sao Vàng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được trao tặng Huân chương Sao Vàng

18/07/2024 13:58

Bộ Chính trị đã có quyết định trao Huân chương Sao Vàng tặng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Thời tiết hôm nay 18/7: Cập nhật tin thời tiết mới nhất trong ngày

Thời tiết hôm nay 18/7: Cập nhật tin thời tiết mới nhất trong ngày

18/07/2024 11:25

Cập nhật tin tức thời tiết mới nhất hôm nay 18/7/2024. Dự báo tin thời tiết ngày 18/7/2024 tại Hà Nội và các khu vực trên cả nước.

Thông qua chủ trương hợp nhất huyện Hoa Lư vào TP.Ninh Bình

Thông qua chủ trương hợp nhất huyện Hoa Lư vào TP.Ninh Bình

17/07/2024 14:22

Tại kỳ họp chuyên đề ngày 16/7, HĐND thành phố Ninh Bình, tỉnh Ninh Bình đã thông qua chủ trương sáp nhập nguyên trạng huyện Hoa Lư vào thành phố này, lấy tên gọi mới là thành phố Hoa Lư.

Chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2024

Chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2024

17/07/2024 14:14

Từ 8h hôm nay (17/7), Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã chính thức công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2024 của tất cả các địa phương.

Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

15/07/2024 10:43

Chính phủ ban hành Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 13/7/2024 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Xử phạt gần 360 triệu đồng đối với 4 doanh nghiệp vi phạm về phòng cháy chữa cháy

Xử phạt gần 360 triệu đồng đối với 4 doanh nghiệp vi phạm về phòng cháy chữa cháy

14/07/2024 23:41

Mới đây, 4 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương đã bị xử phạt tổng số tiền gần 360 triệu đồng do vi phạm về phòng cháy chữa cháy.

Hà Nội bổ sung hơn 1.500 chỉ tiêu vào lớp 10

Hà Nội bổ sung hơn 1.500 chỉ tiêu vào lớp 10

14/07/2024 06:36

Nhằm đáp ứng nhu cầu vào lớp 10 của học sinh tốt nghiệp THCS Hà Nội, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội vừa quyết định bổ sung hơn 1.500 chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 cho các trường THPT ngoài công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên.

Xem thêm