Đánh thuế tài sản nhà ở: Đi ngược với chủ trương giúp người dân có nhà của Chính phủ

13:00 17/04/2018

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, tất cả chính sách thuế về bất động sản phải hỗ trợ cho chủ trương của Chính phủ là giúp người dân mua nhà.

danh-thue-nha-o-tang-thu-ngan-sach-de-nuoi-bo-may-khung
Đánh thuế tài sản nhà ở để nuôi bộ máy khủng. Ảnh minh họa

Đánh vào người thu nhập trung bình

Theo đề xuất Thuế tài sản của Bộ Tài chính, chủ sở hữu nhà, chung cư sẽ phải đóng thuế tài sản nhà ở từ 700 triệu đồng. Ngay lập tức, đề xuất này đã khiến dư luận “dậy sóng”.

Trao đổi với phóng viên, Tiến sĩ - Luật sư Bùi Quang Tín, chuyên gia tài chính - ngân hàng cho rằng, đánh thuế nhà ở của Bộ Tài chính là thuế chồng thuế. Thực tế cho thấy, để hoàn tất các thủ tục sở hữu nhà ở, người mua nhà hay căn hộ chung cư đều phải đóng khá nhiều loại thuế, phí.

Chẳng hạn, khi mua nhà, người mua phải đóng lệ phí trước bạ (được tính bằng diện tích đất nhân (x) với giá đất 0,5%, trong đó giá đất do UBND các tỉnh, thành phố ấn định). Riêng thuế giá trị gia tăng 10% thì đã được ẩn vào giá trị căn nhà. Đồng thời, người mua còn phải đóng thuế đất phi nông nghiệp, phí thẩm định địa chính 0,15%/giá trị chuyển nhượng (mức tối thiểu 100.000 đồng và tối đa là 5 triệu đồng).

Mặt khác, Ngoài ra, người mua nhà còn đóng thuế đất phi nông nghiệp (thổ trạch), phí thẩm định địa chính 0,15%/giá trị chuyển nhượng với mức tối thiểu 100.000 đồng và tối đa là 5 triệu đồng. Còn người bán nhà và nếu căn nhà đó là căn thứ 2 thì đóng thuế thu nhập cá nhân 2%/giá trị chuyển nhượng.

Mặt khác, theo Luật Đất đai, khi người dân chuyển đổi đất nông nghiệp thành đất ở phải đóng tiền sử dụng đất khá lớn. Thực ra, về mặt bản chất, tiền sử dụng đất là một sắc thuế chưa được đặt tên (tạm gọi là thuế sử dụng đất).

danh-thue-nha-o-tang-thu-ngan-sach-de-nuoi-bo-may-khung
Tiến sĩ - Luật sư Bùi Quang Tín, chuyên gia tài chính - ngân hàng.

Số liệu của Hiệp hội Bất động sản TP HCM cho thấy thuế sử dụng đất thường chiếm khoảng 10%/giá trị căn hộ và 30% giá trị nhà phố riêng lẻ. Đồng thời, sau khi xây dựng nhà ở, người dân phải hoàn tất thủ tục hoàn công với lệ phí vài triệu đồng/căn nhà (tạm gọi là thuế hoàn công) và theo tôi, đây chính là sắc thuế tài sản nhà ở chưa được đặt tên. Như thế, nếu trong tương lai chủ nhà phải đóng thuế nhà ở, tức người đó đã đóng thuế 2 lần.

Hiện nay, phần lớn đối tượng có nhu cầu về nhà ở là người trong độ tuổi lao động, có việc làm ổn định, đặc biệt là công chức, viên chức có thu nhập trung bình 10-15 triệu đồng/tháng.

Khi có thu nhập, người dân đã đóng thuế thu nhập cá nhân. Chủ doanh nghiệp cũng đã đóng thuế thu nhập, thuế môn bài.

Dù bản chất của thuế tài sản nhà ở là có việc thuế chồng thuế, điều tiết thị trường bất động sản, hạn chế tình trạng đầu cơ nhưng nếu nhà nước không loại bỏ thuế đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất, lệ phí hoàn công nhà ở... thì việc thu thuế tài sản nhà ở là không hợp lý. Bởi trên thực tế, các sắc thuế này đã chuyển hóa vào giá trị của nhà ở qua quá trình hình thành, sử dụng.

Vấn đế cốt lõi của thuế nhà ở là đối tượng nào phải gồng gánh sắc thuế này? Một số liệu thống kê cho thấy có khoảng 50 triệu người ở lứa tuổi lao động, trong đó phần lớn có thu nhập trung bình 10-15 triệu đồng/tháng luôn nuôi dưỡng căn nhà mơ ước.

Ví dụ, một viên chức thường phải chi tiêu cho bản thân và gia đình từ 8-12 triệu đồng/tháng, tính ra tích góp được khoảng 3 triệu đồng/tháng. Như thế, người này phải tích lũy hơn 20 năm mới mua nhà căn nhà 700 triệu đồng - mức sàn được miễn thuế nhà ở. Còn trường hợp viên chức đó đã có được 300 triệu đồng và muốn mua căn nhà 1 tỉ đồng thì phải vay ngân hàng 700 triệu đồng trong thời hạn 20 năm, mỗi tháng phải tích lũy 7 triệu đồng để trả vốn và lãi cho ngân hàng. Giả sử thu nhập của người này không tăng thì lấy tiền đâu để nộp thuế nhà ở?

Đi ngược với chính sách về nhà ở

Đánh giá tác động việc đánh thuế nhà ở của Bộ Tài chính, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, tất cả chính sách thuế về bất động sản phải hỗ trợ cho chủ trương của Chính phủ là giúp người dân mua nhà.

Vì vậy đánh thuế tài sản nhà ở sẽ tác động ngược lại với chủ trương giúp người dân có nhà ở của Chính phủ, gây tâm lý lo ngại cho người dân.

Bình luận việc Bộ Tài chính cho rằng, việc đánh thuế là để tăng thu cho ngân sách nhà nước.

danh-thue-nha-o-tang-thu-ngan-sach-de-nuoi-bo-may-khung
Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, đánh thuế tài sản nhà ở sẽ tác động đến tâm lý người dân đi ngược với chủ trương giúp người dân có nhà ở của Chính phủ

Theo Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu, có rất nhiều cách không bắt buộc phải thu thuế để cân đối ngân sách của nhà nước. Để tăng ngân sách Tiến sĩ Hiếu khẳng định nếu chỉ tăng thu là không ổn. Dù thu thuế bao nhiêu, tăng thu bao nhiêu nhưng không kiểm soát đầu ra, tức chi tiêu ngân sách thì bài toán thiếu hụt ngân sách không được giải quyết.

Vấn đề quan trọng sử dụng ngân sách như thế nào khi vẫn còn nhiều lãng phí về đầu tư công, chi phí công. Ngoài ra việc ngân sách chi thường xuyên nuôi một bộ máy hành chính cồng kềnh. Vấn đề này cần có giải pháp trước khi tính đến tăng thu.

Cần nhấn mạnh rằng trong khoảng 2 năm trở lại đây Bộ Tài chính đưa ra rất nhiều giải pháp tăng ngân sách từ đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường, đề xuất đánh tài sản nhà ở…Tuy nhiên Bộ này chưa đưa ra mục tiêu hay giải pháp giảm biên chế.

Báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp mới Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, theo kết quả Kiểm toán thì cả nước hiện thừa 57.175 biên chế nhà nước.

Báo cáo của Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nêu rõ: Từ năm 2015 đến ngày 30/11/2017, cả nước đã thực hiện tinh giản biên chế 32.154 người, trong đó, các cơ quan của Đảng, đoàn thể là 1.290 người; Các cơ quan hành chính là 3.842 người; Các đơn vị sự nghiệp công lập là 21.951 người; Cán bộ, công chức cấp xã là 5.287 người; Doanh nghiệp nhà nước là 164 người.

Theo kết quả kiểm toán của Kiểm toán Nhà nước, trong năm 2017, cả nước thừa 57.175 biên chế trong khu vực nhà nước. Kết quả thanh tra của Bộ Tài chính về công tác quản lý ngân sách nhà nước cũng phát hiện một số địa phương giao biên chế sự nghiệp giáo dục và đào tạo vượt định mức như: An Giang vượt 99 biên chế, Lâm Đồng vượt 63 biên chế…

Trước đó, báo cáo của Đoàn giám sát của QH về việc thực hiện chính sách, pháp luật về cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2016 cho thấy Bộ Tài chính đang giữ vị trí quán quân về dư biên chế.

Cụ thể Bộ Tài chính dư 6.318/71.714 biên chế, Bộ Tư pháp dư 385/9.807 biên chế, Bộ Nội vụ còn dư 492/872 biên chế, Bộ Ngoại giao dư 334/1.179 biên chế, Bộ VH-TT&DL dư 126/586 biên chế, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dư 604/4.986 biên chế tại các vụ, cục...

 

Thuế tài sản nhà ở: Căn cứ tính thuế quá mơ hồ, 'đè đầu' cả người thu nhập thấp

Theo đề xuất Thuế tài sản của Bộ Tài chính, chủ sở hữu nhà, chung cư sẽ phải đóng thuế đối với tài sản nhà ở từ 700 triệu đồng. Ngay lập tức, đề xuất này đã khiến dư luận “dậy sóng”.

 

Đánh thuế tài sản nhà ở sẽ kìm hãm thị trường nhà ở

Đề xuất đánh thuế đối với tài sản nhà ở từ 700 triệu của Bộ Tài chính đanh gây ra nhiều ý kiến tranh cãi. Nhiều chuyên gia cho rằng đề xuất này là chưa phù hợp với thực tế nước ta.



Tin khác