Doanh nghiệp xuất khẩu nhôm thép ảnh hưởng ra sao khi Mỹ áp thuế 25%?

Vào ngày 11/02, Chính quyền Mỹ đã tuyên bố áp thuế 25% vào tất cả các sản phẩm thép nhập khẩu vào nước này. Hành động trên nhằm bảo hộ các nhà sản xuất thép nội địa Mỹ trong bối cảnh 1 số nhà máy lớn tại Pennsylvania đã phải đóng cửa trong năm 2024.

Biên lợi nhuận của các nhà sản xuất thép đã giảm khoảng 4 điểm % so với cùng kỳ về mức trung bình 2,46% trong quý VI/2024 do giá thép giảm khoảng 32% so với cùng kỳ trong năm.

Hiện nay, sản lượng nhập khẩu thép tại Mỹ chiếm 51% nhu cầu (chủ yếu đến từ các sản phẩm HRC và CRC phục vụ cho sản xuất ô tô) và hành động áp thuế góp phần giảm bớt sự phụ thuộc vào thép nhập khẩu của nước này.

MBS Research cho rằng, việc Mỹ áp thuế nhập khẩu 25% lên các sản phẩm thép có thể khiến biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu thép giảm nhẹ trong khi sản lượng dự kiến không bị tác động.

Theo phân tích của MBS Research, Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu thép lớn nhất vào Mỹ trong năm 2024, bên cạnh Canada, Brazil, Mexico và Hàn Quốc. Tuy nhiên, Việt Nam đang phải chịu mức thuế ở mức thấp khi ở mức 22% – 36% theo mục 232 thuộc Đạo luật thương mại của Mỹ từ năm 2018.

Tính đến cuối năm 2024, Mỹ trở thành đối tác xuất khẩu thép lớn thứ 3 của Việt Nam với tỷ trọng khoảng 13% (sau Asean và EU). Sản lượng xuất khẩu sang Mỹ tăng trưởng 50% so với cùng kỳ đạt mức 1,7 triệu tấn trong đó phần lớn đến từ tôn mạ, thép cán nguội (CRC) và thép cuộn cán nóng (HRC) chiếm 60% tỷ trọng. Sản lượng xuất khẩu tôn mạ tăng trưởng đến từ những tín hiệu tích cực của thị trường xây dựng nước này khi theo thống kê của Bộ Thương mại Mỹ, tổng vốn đầu tư vào thị trường xây dựng hồi phục 6,5% so với cùng kỳ.

Trên tổng sản lượng thép xuất khẩu sang Mỹ 2024, HRC & tôn mạ chiếm 60% và các mặt hàng này đang chịu thuế suất 21%-36%. Trong đó, các sản phẩm thép xây dựng và HRC đang phải chịu mức thuế khoảng 33% - 36%. Theo MBS Research các sản phẩm này có thể không chịu tác động từ chính sách của Mỹ do mức thuế hiện nay đã cao hơn 25%.

Tuy nhiên, MBS Research cho biết, 1 số sản phẩm tôn mạ có mức thuế khoảng 22% và khi tăng thuế có thể làm giảm lợi thế cạnh tranh về giá đối với thép Việt Nam do đó khả năng cao các doanh nghiệp sẽ phải giảm giá bán tại Mỹ.

MBS Research đánh giá trong bối cảnh nhu cầu của Mỹ đang phụ thuộc vào thép xuất khẩu (chiếm 51% tiêu thụ) nên việc tìm kiếm các nhà xuất khẩu mới có thể cần thời gian, bên cạnh đó các doanh nghiệp tôn mạ Việt Nam hoàn toàn có thể giảm giá bán nhằm duy trì thị phần do biên lợi nhuận gộp đang ở mức ổn định 8% - 10%. Nhờ đó, sản lượng xuất khẩu có thể duy trì trong khi biên lợi nhuận dự kiến giảm nhẹ.

Về thuế chống bán phá giá, kể từ quý III/2024, Bộ Thương mại Mỹ đã khởi xướng điều tra thuế Chống bán phá giá đối với thép CORE và dự kiến trong  quý II/2025 sẽ có kết luận cuối cùng. Tuy nhiên, đây là dòng sản phẩm làm từ thép cán nguội (CRC) nên không có doanh nghiệp niêm yết sản xuất sản phẩm này. Do đó, MBS Research cho rằng, thuế này không có tác động đến các doanh nghiệp niêm yết hiện nay.

Đánh giá tác động của chính sách mới đến các doanh nghiệp xuất khẩu thép Việt Nam. MBS Research cho rằng,Hòa Phát ( HPG) chủ yếu xuất khẩu HRC, thép xây dựng và tôn mạ với mức thuế khoảng 33% với sản lượng chiếm 3% tổng sản lượng. Do đó, HPG không bị ảnh hưởng bởi quyết định áp thuế này do mức thuế hiện tại đã cao hơn 25%.

Đối với Hoa Sen (HSG), doanh nghiệp này xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22% - 36% tuỳ mác thép. Do đó, HSG có thể phải giảm giá bán khoảng 3% đối với các sản phẩm hiện tại có mức thuế 22% nhằm duy trì thị phần. Vì vậy, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể giảm nhẹ.

Đối với Thép Nam Kim (NKG), MBS Research cho rằng, NKG xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22% - 37% tuỳ mác thép. Do đó, doanh nghiệp này có thể phải giảm giá bán khoảng 4% đối với các sản nhằm duy trì thị phần. Vì vậy, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể giảm nhẹ.

Tương tự, theo MBS Research Tôn Đông Á (GDA) xuất khẩu tôn mạ sang Mỹ với mức thuế suất khoảng 22% - 36% tuỳ mác thép. Vì vậy doanh nghiệp này có thể phải giảm giá bán khoảng 3% đối với các sản nhằm duy trì thị phần. Do đó, biên lợi nhuận của doanh nghiệp có thể giảm nhẹ.