Doanh nhân Việt Nam: Bản lĩnh và khát vọng dân tộc

Ngày 13/10 hằng năm là dịp cả nước tôn vinh đội ngũ doanh nhân – những người đang gánh trọng trách thúc đẩy tăng trưởng, kiến tạo việc làm và góp phần đưa nền kinh tế Việt Nam vươn lên mạnh mẽ. Họ là lực lượng nòng cốt trong tiến trình đổi mới, hội nhập, đóng góp hơn 60% GDP và tạo việc làm cho trên 30 triệu lao động. Từ bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi giới Công-Thương năm 1945 đến hiện tại, tinh thần “việc nước và việc nhà đi đôi với nhau” vẫn là kim chỉ nam cho đội ngũ doanh nhân Việt Nam trên hành trình cống hiến, dựng xây đất nước phồn vinh - hạnh phúc.

Bản lĩnh vượt khó, khát vọng vươn xa

Nếu như năm 2004, số lượng doanh nghiệp hoạt động chỉ có khoảng 92.000 đơn vị, thì sau hơn 20 năm, Việt Nam đã có gần 940.000 doanh nghiệp hoạt động. Cùng với đó là gần 30.000 hợp tác xã và hơn 5 triệu hộ kinh doanh. Lực lượng doanh nghiệp hiện đóng góp khoảng 60% GDP, chiếm 98% tổng kim ngạch xuất khẩu. Họ không chỉ tạo việc làm cho khoảng 85% lực lượng lao động cả nước, mà còn là nền tảng của khu vực kinh tế tư nhân - khu vực năng động và sáng tạo bậc nhất hiện nay.

Từ những cơ sở nhỏ lẻ, giờ đây đất nước đã có những doanh nghiệp tỷ USD vươn tầm thế giới, trong đó khu vực kinh tế tư nhân chiếm trên 40% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Những tên tuổi như Vingroup, Thaco, Vietjet, Hòa Phát, FPT, Tập đoàn Tân Hiệp Phát, Masan, Vinamilk… đã vươn ra khu vực, khẳng định thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.

Ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam nhấn mạnh: "Điều quý nhất ở doanh nghiệp Việt là sức sống nội tại. Dù ở quy mô nào, họ cũng đang học cách thích ứng nhanh và đi lên bằng nội lực".

Trong lĩnh vực công nghệ, FPT đã có mặt tại hơn 30 quốc gia, doanh thu toàn cầu năm 2024 đạt trên 60.000 tỷ đồng, cho thấy sức mạnh đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam. Ở mảng công nghiệp nặng, Hòa Phát duy trì vị thế tập đoàn thép lớn nhất Việt Nam với sản lượng hơn 8 triệu tấn/năm, vừa góp phần bảo đảm an ninh vật liệu, vừa khẳng định năng lực cạnh tranh trước các tập đoàn khu vực. Trong nông nghiệp và thực phẩm, Masan Group hướng tới mô hình “từ nông trại đến bàn ăn”, tạo chuỗi giá trị khép kín, còn Vinamilk là doanh nghiệp sữa hàng đầu Đông Nam Á với doanh thu gần 60.000 tỷ đồng mỗi năm, xuất khẩu đi hơn 50 quốc gia.

Bản lĩnh của doanh nhân Việt không chỉ nằm ở con số tăng trưởng mà còn ở ý chí dấn thân trong thời điểm khó khăn. Trong giai đoạn đại dịch COVID-19, hàng chục nghìn doanh nghiệp duy trì sản xuất “3 tại chỗ”, đảm bảo sinh kế cho hàng triệu lao động. Khi kinh tế toàn cầu biến động, họ vẫn chủ động tái cấu trúc chuỗi cung ứng, tìm thị trường mới, khai thác thương mại điện tử và chuyển đổi số để duy trì đà tăng trưởng. Những nỗ lực ấy thể hiện tinh thần kiên định, sự sáng tạo không ngừng và khát vọng vươn xa của doanh nhân Việt Nam.

Tiên phong cho tăng trưởng xanh và phát triển bền vững

Trong bối cảnh hiện nay, vai trò của doanh nhân đã vượt xa khỏi vị trí của một người điều hành đơn thuần. Họ còn là người dẫn dắt văn hóa doanh nghiệp, truyền cảm hứng sáng tạo và thể hiện mạnh mẽ trách nhiệm xã hội. Nhiều chủ doanh nghiệp đã mạnh dạn đổi mới mô hình sản xuất, ứng dụng các mô hình sản xuất xanh, giảm thiểu tiêu thụ năng lượng và chuyển hướng sang xây dựng chuỗi cung ứng bền vững để đáp ứng kịp thời xu hướng tiêu dùng hiện đại của thế giới.

Trong kỷ nguyên kinh tế xanh, nhiều doanh nghiệp Việt đã sớm nhận ra rằng phát triển bền vững là con đường duy nhất để hội nhập lâu dài. Các tập đoàn lớn như Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Dầu khí (PVN), Bamboo Airways, TH True Milk, DHL Việt Nam… đã chủ động đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ sạch, giảm phát thải và chuyển đổi năng lượng. Theo Bộ Tài chính, đến năm 2025, khoảng 30% doanh nghiệp Việt Nam đã có chiến lược “xanh hóa” sản xuất, góp phần giảm đáng kể lượng khí thải nhà kính.

Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) - ông Trương Văn Cẩm cho biết, một số doanh nghiệp dệt may đã đầu tư công nghệ tái chế nước thải và nguyên liệu xanh để đáp ứng yêu cầu khắt khe từ các thị trường EU, Mỹ. Bên cạnh đó, trong lĩnh vực nông nghiệp, nhiều doanh nhân đã chuyển sang canh tác hữu cơ, áp dụng truy xuất nguồn gốc điện tử để nâng cao uy tín và gia tăng giá trị xuất khẩu…

Như Vingroup đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng vào sản xuất xe điện VinFast, xây dựng chuỗi trạm sạc phủ khắp cả nước; TH Group phát triển mô hình nông nghiệp hữu cơ tại Nghệ An, Sơn La, Lâm Đồng, giảm 50% lượng nước tưới và 30% phát thải CO₂; Tập đoàn Trung Nam vận hành hàng loạt nhà máy điện gió, điện mặt trời ở Ninh Thuận, Đắk Lắk, góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm năng lượng tái tạo hàng đầu Đông Nam Á.

Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang chuyển mình theo hướng bền vững. Các start-up công nghệ xanh như Alterno, Dat Bike, VietCycle hay Green Connect đang góp phần thay đổi tư duy sản xuất và tiêu dùng, giảm thiểu rác thải nhựa, tái chế nguyên liệu, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Những sáng kiến này cho thấy doanh nhân Việt không chỉ chạy theo lợi nhuận, mà còn ý thức sâu sắc về trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.

Tăng trưởng xanh còn đòi hỏi doanh nghiệp phải đổi mới quản trị và đầu tư vào con người. Nhiều doanh nhân trẻ thế hệ 8X, 9X đang khẳng định vai trò mới – vừa năng động, sáng tạo, vừa nhạy bén với xu hướng toàn cầu. Họ mang đến tinh thần khởi nghiệp xanh, khởi nghiệp công nghệ, giúp doanh nghiệp Việt hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khi tư duy xanh và bền vững trở thành văn hóa kinh doanh, nền kinh tế Việt Nam sẽ vững vàng hơn trước mọi biến động.

Trong Nghị quyết 68/NQ-TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu có 2 triệu doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế và có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong Chỉ thị số 10/CT-TTg ngày 25/3/2025 về thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu ưu tiên nguồn lực, hỗ trợ để đến năm 2030 có thêm 1 triệu doanh nghiệp.

Sự ra đời của tư của Nghị quyết 68, với những thay đổi về tư duy quản lý và thực thi theo hướng giảm phiền hà (cắt giảm giấy phép kinh doanh, đơn giản thủ tục hành chính), tăng bảo vệ, khơi thông nguồn lực đang mở ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp tư nhân “dám nghĩ lớn, làm lớn”.

Đảng, Nhà nước đã tạo ra các "đường băng" đủ rộng, đủ dài và thông thoáng để kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân sẵn sàng cất cánh vươn cao. Tuy vậy, để cộng đồng doanh nhân thực sự trở thành lực lượng nòng cốt trong quá trình phát triển kinh tế, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết, mà trong đó bản thân các doanh nhân, doanh nghiệp cần phải "vượt qua chính mình", phải có khát vọng. Như Chủ tịch HĐQT Geleximco phát biểu tại chương trình Toàn cảnh Kinh tế tư nhân lần thứ nhất (ViPEL 2025): “Doanh nhân phải có khát vọng, không có khát vọng không làm gì được. Cái nữa là phải kiến quốc. Nghị quyết 68 đã mở rộng cửa, các doanh nghiệp phải tận dụng để tạo ra các sản phẩm, đóng góp cho đất nước”.

Trong hành trình phát triển sắp tới, bản lĩnh và khát vọng ấy sẽ tiếp tục là nguồn năng lượng mạnh mẽ, góp phần đưa Việt Nam tiến nhanh trên con đường xanh hóa, hiện đại hóa và hội nhập bền vững với thế giới.