Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường gạo

Ngày 9/9/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký ban hành Công điện số 160/CĐ-TTg về việc tăng cường thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu và ổn định thị trường gạo. Công điện được gửi tới lãnh đạo các Bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Ngoại giao; Thống đốc Ngân hàng Nhà nước; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; cùng Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam và Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới năm 2025 biến động khó lường, nhiều tác động tiêu cực đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và thương mại lương thực, thực phẩm, trong đó có gạo. Nhờ sự chỉ đạo kịp thời của Chính phủ, tình hình sản xuất và xuất khẩu gạo những tháng đầu năm 2025 đạt kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào tăng trưởng nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và lợi ích của nông dân.

Thủ tướng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan đa dạng hóa thị trường xuất khẩu gạo theo hướng bền vững, hiệu quả. Nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh xúc tiến thương mại cả trực tiếp và trực tuyến, củng cố các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng sang những thị trường tiềm năng và FTA. Các thị trường ngách với gạo thơm, gạo chất lượng cao như EU, Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Bắc Mỹ được xác định là mục tiêu ưu tiên. Hệ thống thương vụ ở nước ngoài cần theo dõi sát các cảnh báo, quy định mới của nước nhập khẩu để kịp thời bảo vệ doanh nghiệp. Bộ Công Thương cũng phải chủ động nghiên cứu, dự báo nhu cầu, đề xuất đàm phán thỏa thuận ưu đãi thương mại và tận dụng việc rà soát các hiệp định để tăng hạn ngạch cho Việt Nam. Đồng thời, tiếp tục đôn đốc doanh nghiệp, Hiệp hội Lương thực Việt Nam tuân thủ đúng các quy định tại Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP về xuất khẩu gạo, nhằm cân đối xuất – nhập, dự trữ lưu thông và bình ổn giá.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao hoàn thiện chính sách xây dựng vùng chuyên canh lúa, hỗ trợ nghiên cứu và phát triển giống lúa năng suất, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường. Công điện nhấn mạnh việc khai thác hiệu quả thương hiệu Gạo Việt Nam/Vietnam Rice, xây dựng các tiêu chuẩn sản xuất, chế biến phù hợp quốc tế, phát triển hạ tầng kho bãi, chế biến hiện đại và ứng dụng khoa học công nghệ. Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển đổi số, sử dụng tiến bộ kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng gạo, giảm phụ thuộc hóa chất, bảo đảm môi trường bền vững. Bộ cũng được yêu cầu tiếp tục chính sách khuyến khích xây dựng vùng nguyên liệu, liên kết chuỗi giá trị, thu mua tạm trữ và tìm thị trường mới để ổn định giá lúa, hỗ trợ nông dân.

Bộ Ngoại giao tăng cường hoạt động của cơ quan đại diện ở nước ngoài để hỗ trợ kết nối, quảng bá thương hiệu gạo Việt. Bộ Tài chính có trách nhiệm đẩy nhanh hoàn thuế VAT, tạo thuận lợi thủ tục hải quan, mua gạo dự trữ và xem xét kiến nghị liên quan thuế. Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp sản xuất, chế biến, thu mua và xuất khẩu gạo, nhất là trong giai đoạn thị trường biến động, để doanh nghiệp và người nông dân có thêm nguồn lực nắm bắt cơ hội, giảm thiểu rủi ro.

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải tổ chức thực hiện quy hoạch sản xuất lúa, cung ứng vật tư, chỉ đạo kỹ thuật canh tác, nâng cao chất lượng gạo. Đồng thời, theo dõi hoạt động của doanh nghiệp xuất khẩu gạo, phối hợp với các Bộ và hiệp hội để tháo gỡ khó khăn, chủ động báo cáo những vấn đề vượt thẩm quyền. Công điện cũng giao Hiệp hội Lương thực Việt Nam và Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam tăng cường thông tin thị trường, kịp thời đề xuất các chương trình xúc tiến thương mại, góp phần quảng bá thương hiệu gạo Việt Nam.

Cuối cùng, Thủ tướng Chính phủ giao Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn trực tiếp chỉ đạo triển khai Công điện này, bảo đảm các nhiệm vụ được thực hiện đồng bộ, hiệu quả, góp phần ổn định thị trường gạo, thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu trong những tháng cuối năm 2025.