Đường sắt cao tốc Bắc - Nam: Cơ hội nào cho nhà thầu trong nước?

Theo Hoàng Linh / Sức Khỏe Cộng Đồng 14:31 23/07/2019

Bên cách việc lựa chọn phương án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam, câu chuyện chọn nhà thầu trong nước hay quốc tế cũng gây ra tranh luận sôi nổi.

duong-sat-cao-toc-bac-nam-co-hoi-nao-cho-nha-thau-trong-nuoc
Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được thuê tư vấn thẩm tra nước ngoài để thẩm định 

Dự kiến dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam sẽ được Chính phủ trình Quốc hội xem xét vào kỳ họp tháng 5/2020, sau khi hoàn tất thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án.

Đây là dự án rất thu hút sự chú ý của dư luận, và những ngày qua, bạn đọc tiếp tục tranh luận sôi nổi về việc nên chọn đường sắt cao tốc nào?

Theo đề xuất của Bộ Giao thông vận tải (GTVT), dự án đường sắt cao tốc bắc - nam có tốc độ thiết kế đoàn tàu 350 km/giờ, tốc độ khai thác 320 km/giờ; tổng mức đầu tư 58,7 tỉ USD.

Trong khi đó, Bộ Kế hoạch - Đầu tư đề xuất tổng vốn đầu tư chỉ 26 tỉ USD, tốc độ 200 km/giờ.

Bên cạnh tranh luận về lựa chọn phương án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam, câu chuyện “đường sắt cao tốc Bắc – Nam”, tính đến thời điểm này, vẫn đang gây tranh luận trái chiều, trong đó có những ý kiến phản đối, cho rằng không nên làm lúc này.

Lý do được đưa ra là Việt Nam chưa làm chủ khoa học và công nghệ trong thi công, sửa chữa, vận hành, khai thác; Khả năng tài chính không đủ, 26 tỉ USD hay 58 tỉ USD đều là khoản tiền quá lớn với một đất nước mới thoát nghèo;  Nhiều dự án dân sinh cấp bách đã quy hoạch khá lâu nhưng chưa triển khai vì thiếu vốn,..v..v.

Khách quan mà nói, những ý kiến phản đối cũng có lý khi nhìn từ thực tế, Việt Nam đã lãnh hậu quả của hàng loạt những dự án đường sắt đô thị đắt đỏ mà sử dụng nhà thầu nước ngoài, nhất là những gói thầu liên quan đến nhà thầu Trung Quốc.

Đường sắt trên cao Cát Linh – Hà Đông do nhà thầu Trung Quốc đảm nhiệm đã tiêu tốn hết hơn 18.000 tỷ đồng và còn dự kiến phải vay thêm hơn 2.000 tỷ đồng nữa để có thể vận hành, hoạt động. Trong thời điểm năm 2019, đây được coi là một dự án đường sắt trên cao đắt đỏ bậc nhất hành tinh nhưng với công nghệ không hề hiện đại.

Tương tự, Metro Bến Thành – Suối Tiên (TP Hồ Chí Minh) do Nhật Bản nắm thầu cũng dự kiến tiêu tốn đến 47.000 tỷ đồng. Thậm chí, dự án này vẫn còn có khả năng tiếp tục đội vốn thêm nữa. So với các công trình giao thông khác, tuyến Metro tại TP Hồ Chí Minh cũng sẽ lọt top siêu tốn kém.

duong-sat-cao-toc-bac-nam-co-hoi-nao-cho-nha-thau-trong-nuoc
Hệ thống đường sắt hiện tại đã quá lạc hậu.

Song song, chính vì phụ thuộc hoàn toàn công nghệ nước ngoài nên chi phí trả lương cho nhân công, chuyên gia nước ngoài cũng cao, mà cộng thêm yếu kém về quản lý thì càng làm cho các dự án thêm tốn kém. Chi phí đã đắt đỏ lại càng trở nên đắt đỏ hơn bao giờ hết..v..v.

Tuy nhiên, vấn đề chung của những dự án kể trên là dư luận không hề có thiện cảm với Trung Quốc. Dự án nào của nhà thầu Trung Quốc cũng gắn liền với chậm tiến độ, đội vốn, hay thậm chí là khiến ngân sách rơi vào bẫy nợ khó trả.

Trong bối cảnh đó lựa chọn nhà thầu trong nước cần thiết, ông Nguyễn Chỉ Sáng, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam cho rằng, nếu xây dựng tàu tốc độ 200 km/giờ thì các doanh nghiệp trong nước sẽ làm được toa tàu, đường ray, điện động lực, xây dựng hạ tầng...

Trước những quan điểm ủng hộ kịch bản 200 km/giờ, ông Phạm Hữu Sơn, Tổng giám đốc TEDI - đại diện liên danh tư vấn, cho rằng đơn vị tư vấn đã ghi nhận xu hướng nhiều nước trên thế giới là tách tàu hàng và tàu khách, không chỉ chạy 300 km/giờ mà còn đến 400 - 500 km/giờ. Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam gắn liền 20 tỉnh thành, không chỉ phục vụ hai thành phố lớn.

Thế giới đã chứng minh cự ly 300 - 800 km, đường sắt tốc độ cao hoàn toàn có thể cạnh tranh với hàng không. Ngoài ra, với công suất khai thác 25 đôi tàu đến năm 2050 trên đường sắt khổ 1 m được nâng cấp, tương ứng 12 triệu tấn/năm, cùng với 150 đôi tàu khách trên tuyến đường sắt tốc độ cao được xây mới, đường sắt sẽ đảm bảo năng lực đáp ứng cho tương lai.

Suất đầu tư 38 triệu USD/km. Trong đó, giai đoạn 1 (2020-2032) đầu tư đoạn Hà Nội - Vinh dài 295 km, tổng đầu tư 12,022 tỉ USD và TP HCM - Nha Trang dài 370 km với tổng đầu tư khoảng 12,691 tỉ USD. Giai đoạn 2 (2032-2050) đầu tư đoạn Vinh - Nha Trang dài 894 km với 33,998 tỉ USD để liên thông toàn tuyến.

Dự kiến vốn nhà nước khoảng 80%, tư nhân 20%, bình quân đầu tư hằng năm chiếm 0,7% GDP và giai đoạn 2 chiếm 0,55% GDP.

 

EVN kêu lỗ vì phải phát điện chạy dầu giá cao, liệu giá điện có tăng?

Tập đoàn EVN cho biết, đang gặp thách thức về tài chính khi phải huy động lượng lớn điện chạy dầu với giá gần 6.000 đồng một kWh.

 

Kết quả thanh tra vạch rõ hành vi bán thiết bị lắp súng của Lazada

Qua kiểm tra, ngành chức năng TP HCM phát hiện 125 giao dịch thiết bị lắp ráp súng trên sàn thương mại điện tử Lazada, trong đó 69 loại sản phẩm được mua thành công từ nhà sản xuất Việt Nam và Trung Quốc.

 

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nghiên cứu huỷ quy định gắn hộp đèn trên nóc taxi công nghệ

Câu chuyện gắn hộp đèn trên taxi công nghệ gây tranh cãi lâu nay cuối cùng cũng có hồi kết. Người vui nhất lúc này có lẽ những hãng taxi công nghệ như Grab.

Tin khác