Forbes: Trung Quốc đã hết thời ‘làm mưa làm gió” trên toàn cầu

Theo Ánh Dương / Sức Khỏe Cộng Đồng 12:00 27/07/2019

Tờ Forbes ngày 26/7 đăng tải bài bình luận cho rằng ảnh hưởng của Trung Quốc trên phạm vi toàn thế giới đang bị thu hẹp, không chỉ về các yêu sách phi lý ở Biển Đông mà còn về cả kinh tế và tài chính.

Các du khách tham quan Tử Cấm Thành ở Trung Quốc hôm 7/7/2019.
Các du khách tham quan Tử Cấm Thành ở Trung Quốc hôm 7/7/2019.

Có vẻ như chỉ mới ngày hôm qua, Trung Quốc giống như cỗ máy không thể ngăn cản, mua bất động sản và có hợp đồng xây dựng trên toàn thế giới. Thế nhưng, điều này không còn đúng nữa. Chiến tranh thương mại với Mỹ đã khiến Trung Quốc chịu nhiều tổn hại. Ngay cả khi Washington và Bắc Kinh ký được thỏa thuận vào ngày mai, Trung Quốc sẽ không thể lấy lại được động lực phát triển thương mại như cũ, tờ Forbes nhận định.

Số liệu chính thức của Bộ Tài chính Trung Quốc không hề gây ngạc nhiên khi đưa ra một bức tranh nhẹ nhàng về sự suy giảm vừa phải, nhưng thực tế được cho là kịch tính hơn nhiều. Theo Cơ quan Giám sát Đầu tư Toàn cầu Trung Quốc (CGIT) của Viện Doanh nghiệp Mỹ, các khoản đầu tư ra nước ngoài của Trung Quốc trong nửa đầu năm nay chỉ 27,5 tỷ USD, bằng một nửa so với cùng kỳ năm 2018 và chỉ bằng một phần tư so với nửa đầu năm 2017. Con số của năm nay thấp nhất kể từ năm 2008.

Các hợp đồng xây dựng, phần lớn là một phần của sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, cũng đã giảm, nhưng ít đột ngột hơn. Bắc Kinh rõ ràng đã trở nên ít có ảnh hưởng hơn với thế giới.

Có hai điều đã gây ra tình trạng này. Một là sự thù địch ngày càng tăng giữa các nước chủ nhà đối với đầu tư từ Bắc Kinh. Các nước kém phát triển hoặc đang phát triển cảnh giác với cái mà họ nghi là “bẫy nợ” của Trung Quốc khi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Trong khi đó, các nước phát triển, ví dụ như Mỹ, lo ngại trước những thực hành công nghệ và thương mại bị cho là không công bằng của Trung Quốc.

Tập Cận Bình
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Những hoài nghi và cảnh giác đã ngăn cản các giao dịch mua lại của Trung Quốc và các dòng tiền đầu tư trực tiếp khác. Phòng Thương mại châu Âu cảnh bảo về việc phát triển phụ thuộc vào Trung Quốc và các quỹ của Trung Quốc.

Sự lo ngại và hoài nghi hiện hướng chủ yếu vào các doanh nghiệp nhà nước khổng lồ của Trung Quốc và ít tập trung hơn vào đầu tư tư nhân. Tuy nhiên, nếu đầu tư tư nhân cũng giảm đáng kể, thì dường như sự lảng tránh ngày càng tăng ở phương Tây đối với đầu tư Trung Quốc cũng đã tác động tới cả phần này.

Thứ hai, đồng tiền Trung Quốc không dễ lưu thông. Bất chấp những nỗ lực của Bắc Kinh nhằm biến đồng nhân dân tệ thành tiền tệ toàn cầu, đồng nhân dân tệ vẫn ít được sử dụng trong các giao dịch tiền tệ - thực tế không quá 2% tổng số - và do đó ít được sử dụng trong mua hàng ở nước ngoài.

Trong khi đó, cuộc chiến thương mại với Mỹ đã bắt đầu  giảm nguồn cung ngoại hối của Bắc Kinh. Sự sụt giảm lớn đầu tiên xảy ra vào cuối năm 2018, khi Nhà Trắng áp thuế 10% đối với một loạt các sản phẩm của Trung Quốc. Sự sụt giảm tiếp theo diễn ra khi căng thẳng gia tăng giữa hai nước vào đầu năm qua.

Dự trữ ngoại hối của Bắc Kinh vẫn còn rất lớn, nhưng nó đã bị thu hẹp rất nhanh, giảm khoảng 25% từ gần 4 nghìn tỷ USD vào lúc cao điểm năm 2014 xuống còn hơn 3 nghìn tỷ USD trong nửa đầu năm nay. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến khu vực nhà nước. Các công ty tư nhân ngày càng sẵn sàng vay tiền tệ mạnh hơn ở nước ngoài.

Ngay cả khi Trung Quốc và Mỹ ký một thỏa thuận thương mại vào ngày mai, những xu hướng này có thể sẽ vẫn tồn tại. Mặc dù các giao dịch thương mại sẽ tăng lên với một hiệp ước mới, nhưng các điều khoản chắc chắn sẽ tạo ra sự cân bằng hơn trước đây, khiến Trung Quốc rất khó có khả năng bổ sung nguồn dự trữ USD một cách nhanh chóng.

Đồng thời, những nghi ngờ về thực hành thương mại của Bắc Kinh, đặc biệt là các doanh nghiệp nhà nước, vẫn sẽ tồn tại dù Trung Quốc có đạt được thỏa thuận thương mại với Mỹ hay không.

Cơ sở yêu sách phi lý của Trung Quốc ở Biển Đông đã bị vạch trần

Không chỉ về kinh tế và tài chính, các cơ sở mà Trung Quốc tự đặt ra cho hành động phi lý ở Biển Đông cũng đang bị cộng đồng thế giới chỉ trích. “Đường 9 đoạn” mà nước này tự vẽ ra để tuyên bố chủ quyền với hầu hết Biển Đông đã bị Tòa Trọng tài Thường trực bác bỏ năm 2016.

Thế nhưng, bất chấp phán quyết đó, Bắc Kinh vẫn khăng khăng gần như toàn bộ Biển Đông là của họ và liên tục có những hành động trái với luật pháp quốc tế như bồi lắp đảo nhân tạo trái phép, quân sự hóa Biển Đông.

Gần đây, Bắc Kinh đã đưa nhóm tàu Hải Dương Địa chất 8 xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam ở phía Nam Biển Đông. Không chỉ Việt Nam, nhiều học giả quốc tế đã lên án hành động ngang ngược này.

Nhiều học giả kêu gọi cộng đồng quốc tế lên án mạnh mẽ hành động của Bắc Kinh. Tờ Sputnik của Nga nhấn mạnh Bãi Tư Chính nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam nên hoàn toàn không nằm trong vùng biển tranh chấp. Nhóm tàu khảo sát Hải Dương Địa chất 8 (Haiyang Dizhi 8) đã vi phạm trắng trợn vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam.

 

Học giả quốc tế: Rất nguy hiểm nếu thế giới im lặng trước hành động của Trung Quốc ở Biển Đông

Theo các học giả quốc tế, việc thế giới im lặng trước hành động của Trung Quốc ở Biển Đông sẽ gây nguy hiểm bởi nó khiến các biện pháp cưỡng chế thành công cụ tiêu chuẩn để đạt được mục tiêu của các quốc gia.

 

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ: Trung Quốc vi phạm chủ quyền của Việt Nam

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ Eliot Engel ngày 26/7 đã ra tuyên bố về can dự của Trung Quốc ở vùng biển Việt Nam quản lý. Tuyên bố cho biết Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền của Việt Nam.

 

Trung Quốc dùng ‘giờ vàng’ đăng loạt bản tin lên án biểu tình Hong Kong

Người dân Trung Quốc đại lục dường như chỉ có thể tiếp cận tin tức về Hong Kong qua các phương tiện truyền thông nhà nước nên họ có xu hướng hiểu chưa đầy đủ về biểu tình Hong Kong, Alfred Wu, phó giáo sư tại trường chính sách công Lý Quang Diệu ở Singapore, nhận định.

 

Tin khác