Làm sao để đẩy mạnh xuất khẩu sang Mỹ mà không thao túng tiền tệ?
Đẩy mạnh xuất khẩu sang Mỹ là điều cần thiết để thúc đẩy ngoại thương của Việt Nam. Nhưng chúng ta cần có chính sách điều chỉnh tỷ giá phù hợp, tránh lọt vào danh sách thao túng tiền tệ của Mỹ.
Mới đây, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa sáu nền kinh tế vào danh sách giám sát, bao gồm Trung Quốc, Đức, Malaysia, Singapore, Đài Loan và Việt Nam. Trong đó, Việt Nam vượt ngưỡng hai tiêu chí là thặng dư thương mại song phương hàng hóa và dịch vụ với Mỹ (đạt 105 tỉ USD, vượt ngưỡng 15 tỉ USD) và thặng dư cán cân vãng lai (đạt 19 tỉ USD, tương đương 4,7% GDP, vượt ngưỡng 3% GDP). Để hiểu rõ hơn về câu chuyện này, phóng viên đã có cuộc trao đổi với TS Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia tài chính - ngân hàng.
![TS Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia tài chính - ngân hàng](https://i.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/files/content/2023/11/09/ts-nguyen-tri-hieu202311090654410851630-1706.jpg)
TS Nguyễn Trí Hiếu, Chuyên gia tài chính - ngân hàng
Ông có nhìn nhận như thế nào về vấn đề nêu trên, thưa ông?
Trước hết, chúng ta cần hiểu Mỹ xem xét khả năng thao túng tiền tệ của các đối tác thương mại chính dựa trên cơ sở ba tiêu chí gồm: thặng dư thương mại hàng hóa song phương với Mỹ không vượt quá 15 tỷ USD, thặng dư cán cân vãng lai tương đương không vượt 3% GDP, và tiêu chí dựa trên tổng lượng ngoại tệ mua ròng của Ngân hàng Trung ương tính trong 12 tháng.
Theo báo cáo "Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Mỹ" mà Bộ Tài chính Mỹ ban hành, thì Việt Nam đã có hai tiêu chí vượt ngưỡng và lọt vào “danh sách giám sát”. Như vậy, Việt Nam vẫn chưa được xác định là thao túng tiền tệ.
Chính phủ Mỹ quan niệm rằng, những quốc gia lợi dụng tình hình ngoại thương giữa Mỹ với các nước sở tại thể hiện qua cán cân thương mại, số dư trên tài khoản vãng lai và việc mua ròng ngoại tệ để tăng tỷ giá lên, giúp có lợi cho hoạt động xuất khẩu đều là những nước cần phải có cảnh báo và sau đó là trừng phạt. Các yếu tố đều được Mỹ thực hiện một cách rất kỹ thuật, chỉ cần đạt đủ 3 tiêu chí thì sẽ đưa vào danh sách thao túng tiền tệ, bất kể quan hệ ngoại giao giữa Mỹ và các nước đó như thế nào.
Năm ngoái, Đài Loan hay Thụy Sĩ đều là những đồng minh thân thiết của Mỹ nhưng cũng bị đưa vào danh sách này. Riêng Việt Nam đã có nhiều lần “ra -vào” trong danh sách giám sát của Mỹ và đó cũng là vấn đề khá đáng quan tâm. Thông thường, Ngân hàng Nhà nước sẽ tìm cách hạ nhiệt tỷ giá để làm dịu căng thẳng ngoại thương giữa hai nước.
Gần đây, Việt Nam - Mỹ đã nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện, mặc dù quan hệ tốt đẹp, nhưng Mỹ vẫn đưa Việt Nam vào danh sách giám sát cho thấy nước Mỹ rất thẳng thắn. Chúng ta không nên quá lo lắng về điều này, nhưng cũng không thể bỏ qua các tín hiệu như vậy. Bởi vì nếu các tiêu chí trên tiếp tục tăng cao trong vòng 6 tháng đến 1 năm và lọt vào danh sách thao túng tiền tệ, khi đó Mỹ có thể sẽ thực hiện các biện pháp trừng phạt.
- Xin ông cho biết, nếu xảy ra tình huống như vậy, sẽ tác động và ảnh hưởng thế nào đến nền kinh tế Việt Nam?
Thứ nhất, Mỹ sẽ tăng thuế nhập khẩu với các hàng hóa của Việt Nam vào Mỹ, ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu của chúng ta, tới cả nền kinh tế chung, do Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Điều này không những ảnh hưởng đến ngoại thương, mà còn ảnh hưởng đến khả năng tăng trưởng GDP đang trong bối cảnh gặp nhiều thách thức. Thực tế nó chỉ mang tính chất thương mại, còn về mặt chính trị, ngoại giao sẽ không bị tác động quá nhiều.
![Việt Nam cần giữ tỷ giá ở mức ổn định, không mua ròng ngoại tệ quá mạnh trong thời gian liên tục](https://i.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/files/content/2023/11/09/t-gia202311090654413023240-1708.jpg)
Việt Nam cần giữ tỷ giá ở mức ổn định, không mua ròng ngoại tệ quá mạnh trong thời gian liên tục
Thứ hai, nhà điều hành, cụ thể là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ phải cân đối, tính toán để vừa nghiêm túc trong việc giải quyết các quan ngại từ phía Mỹ, vừa duy trì sự ổn định trên thị trường tài chính, tiền tệ và kinh tế vĩ mô.
Có thể thấy trong thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước đã luôn chủ động trong việc điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với trình độ phát triển của thị trường ngoại tệ và các yếu tố kinh tế; Không sử dụng chính sách tỷ giá nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại không công bằng; Đảm bảo hoạt động ổn định, thông suốt của thị trường ngoại tệ. Chính điều này cũng đã được phía Mỹ ghi nhận và đánh giá cao.
- Vậy Việt Nam cần làm gì để đảm bảo các hoạt động ngoại thương, xuất khẩu với Mỹ nhưng không lọt vào danh sách thao túng tiền tệ của quốc gia này?
Chúng ta đều biết, hiện nay Việt Nam đang đẩy mạnh vấn đề xuất khẩu, trong đó xuất siêu của Việt Nam sang Mỹ từ trước đến nay vốn đã cao, luôn vượt mức 2% GDP.
Thực tế đây là điều cần thiết để đẩy mạnh ngoại thương của Việt Nam, khi khu vực xuất khẩu đang bắt đầu hồi phục sau thời gian dài ảm đạm, mà Mỹ lại là thị trường lớn nên việc đẩy mạnh hàng hóa sang Mỹ là tất yếu. Kéo theo đó, nếu xuất khẩu của Việt Nam mạnh lên, thì đương nhiên số dư trên cán cân vãng lai tăng là vấn đề khó tránh.
Điều chúng ta có thể làm được trong khả năng đó là điều chỉnh tỷ giá để không mua ròng ngoại tệ quá mạnh trong thời gian liên tục. Nghĩa là Việt Nam cần phải giữ tỷ giá ở mức ổn định và tôi tin chắc Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện được, để tránh đáp ứng tiêu chí thứ ba, gây ấn tượng không tốt cho Mỹ là tìm cách tăng tỷ giá nhằm có lợi cho xuất khẩu của Việt Nam.
Với các doanh nghiệp thì không thể làm gì khác được, vì doanh nghiệp không có các công cụ chính sách tiền tệ, họ càng bán được nhiều hàng thì càng tốt và Chính phủ cũng khuyến khích điều này. Tuy nhiên với các doanh nghiệp nhập khẩu, nếu chúng ta có nhu cầu nhập khẩu hàng hoá của Mỹ trong khả năng cho phép và trong lợi ích của đất nước, thì nên tăng nhập khẩu lên, để chứng tỏ Việt Nam không lợi dụng quá lớn lợi thế cạnh tranh về xuất khẩu của mình với Mỹ.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
![Đại đô thị phía Tây Hà Nội đón nguồn cung căn hộ mới trong tháng 9](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/09/05/anh-513-1335.jpg)
Đại đô thị phía Tây Hà Nội đón nguồn cung căn hộ mới trong tháng 9
05/09/2024, 13:35![Bộ Công Thương: Tháo gỡ những ràng buộc trong kinh doanh xăng dầu](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/09/04/96-1725435791-7689-1705885858-860x0-1728.jpg)
Bộ Công Thương: Tháo gỡ những ràng buộc trong kinh doanh xăng dầu
05/09/2024, 12:28![Vietjet tổ chức ngày hội tuyển dụng lớn nhất năm 2024](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/09/04/vj-cabin-crew_1-1223.jpg)
Vietjet tổ chức ngày hội tuyển dụng lớn nhất năm 2024
04/09/2024, 16:15![Xuất khẩu nông sản đạt 40 tỷ USD sau 8 tháng](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/09/01/96-1725095564-2500-nong-nghiep-vn-2156.jpg)
Xuất khẩu nông sản đạt 40 tỷ USD sau 8 tháng
02/09/2024, 09:04![Giá xăng dầu hôm nay 30/8: Giá dầu tăng 1%](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/08/30/k3-1149.jpg)
Giá xăng dầu hôm nay 30/8: Giá dầu tăng 1%
30/08/2024, 11:49![THACO tổ chức khóa đào tạo quảng trị KPI cho gần 500 CBNV](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/08/26/v9-1556.jpg)
THACO tổ chức khóa đào tạo quảng trị KPI cho gần 500 CBNV
28/08/2024, 15:25![Giá gas hôm nay 26/8, cập nhật giá gas mới nhất trong nước và thế giới](https://t.ex-cdn.com/tintucvietnam.vn/192w/files/content/2024/08/26/k4-1201.jpg)
Giá gas hôm nay 26/8, cập nhật giá gas mới nhất trong nước và thế giới
26/08/2024, 12:00Giá cà phê hôm nay 23/8: Cà phê có thể bán được giá cao khi bước vào vụ thu hoạch mới
Cập nhật giá cà phê thế giới và trong nước mới nhất hôm nay ngày 23/8. Giá cà phê hôm nay 23/8 tại các vùng trọng điểm Tây Nguyên và Miền Nam.
Long An: 7 trường hợp vi phạm kinh doanh xăng dầu bị xử phạt hơn 700 triệu đồng
Lực lượng quản lý thị trường tỉnh Long An đã phát hiện 7 trường hợp kinh doanh xăng dầu có hành vi vi phạm, xử phạt trên 700 triệu đồng.
Tri ân khách hàng, Vietjet khuyến mãi giảm 20% vé Eco suốt tháng
Tri ân khách hàng nhân dịp chào đón hành khách thứ 200 triệu, Vietjet mở bán vé khuyến mãi giảm tới 20% suốt cả tháng cho tất cả các chặng bay trong nước và quốc tế.
Các tuyển thủ nhí hào hứng với thử thách bất ngờ tại Robotacon Wro 2024
Trong cuộc thi ROBOTACON WRO 2024 với chủ đề “Đồng minh Trái đất”, bên cạnh các nhiệm vụ chính thức, còn có thêm những thử thách bất ngờ được thiết kế dựa trên các ví dụ thực tế đến từ những trang trại, nhà máy Vinamilk…, giúp các em hiểu hơn về phát triển bền vững.
Hà Tĩnh: Kim ngạch xuất khẩu đạt 7,3 tỷ USD từ đầu nhiệm kỳ đến nay
Từ khi bắt đầu nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 19 đến hiện tại, Hà Tĩnh đã đạt tổng kim ngạch xuất khẩu lên tới 7,3 tỷ USD.
Vietjet và hành trình 10 năm kết nối Buôn Ma Thuột - Vinh với hơn 5.000 chuyến bay
Hãng hàng không Vietjet kỷ niệm hành trình 10 năm bay Buôn Ma Thuột - Vinh, kết nối hai thành phố trung tâm của khu vực Tây Nguyên và Bắc Trung Bộ trong sự chào đón và chúc mừng của lãnh đạo hai tỉnh Đắk Lắk, Nghệ An, các sân bay, người dân và du khách.
Đầu tư lớn để ứng phó biến đổi khí hậu tại Đồng bằng sông Cửu Long
Dự án MERIT-WB11 với nguồn vốn vay có trị giá 17.759 tỉ đồng từ Ngân hàng Thế giới sẽ hỗ trợ 10 tỉnh miền Tây thích ứng với biến đổi khí hậu.
Giá vàng hôm nay (16/8): Tăng nhẹ
Giá vàng thế giới hôm nay (16/8) tăng nhẹ trong bối cảnh các dữ liệu kinh tế lạc quan của Mỹ đang làm dịu bớt lo ngại của các nhà đầu tư về khả năng suy thoái kinh tế tại quốc gia này.
Giá xăng dầu hôm nay ngày 16/8: Giá dầu thế giới tăng gần 2%
Cập nhật giá xăng dầu trong nước và thế giới mới nhất hôm nay 16/8. Cập nhật giá xăng dầu thế giới mới nhất hôm nay 16/8.