Nợ công dự kiến lên con số 3,5 triệu tỷ đồng con số đáng suy ngẫm

08:00 28/08/2018

Nợ công cao trong khi tiền làm ra chưa đủ để đầu tư nên Việt Nam sẽ tiếp tục phải vay thêm. Nhưng vốn vay nước ngoài ngày càng đắt đỏ và phát huy đồng vốn chưa hiệu quả.

nam-2018-no-cong-du-kien-len-con-so-35-trieu-ty-dong
Năm 2018 nợ công dự kiến lên con số 3,5 triệu tỷ đồng. Ảnh minh họa

Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về vay vốn ODA cho thấy, năm 2018 nợ công dự kiến lên con số 3,5 triệu tỷ đồng, cao hơn con số 3,1 triệu tỷ đồng của năm 2017.

Như vậy, từ chỗ mỗi người dân chỉ "gánh" 31 triệu đồng nợ công vào năm 2017, thì đến 2018 dự kiến con số này sẽ tăng thêm 4 triệu đồng, lên 35 triệu đồng.

Do nhu cầu đầu tư vẫn tăng cao, trong khi tiền làm ra còn chỉ đủ chi thường xuyên, cho nên việc Chính phủ vay tiền đầu tư chưa thể dừng lại.

Theo tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nợ công trong xu hướng tăng dần đều, mỗi năm khoảng 360.000-380.000 tỷ đồng. Cụ thể, nợ công năm 2019 dự kiến tăng lên mức hơn 3,9 triệu tỷ đồng và gần 4,3 triệu tỷ đồng vào năm 2020.

Thời gian tới, thay vì vay vốn ODA như trước, Việt Nam sẽ phải tìm nguồn vốn vay thông thường (OCR) của Ngân hàng Phát triển châu Á và vốn vay IBRD của Ngân hàng Thế giới. Tất nhiên, mức lãi suất kém ưu đãi hơn nhiều so với ODA.

Thực tế, tính toán của Bộ Tài chính về nguồn vốn vay Nhật Bản cho thấy, khi Việt Nam thành nước thu nhập trung bình, vốn vay Nhật Bản dành cho Việt Nam cũng “đắt đỏ” hơn và có nhiều điều kiện đòi hỏi cao hơn.

Từ ngày 1/10/2017, Chính phủ Nhật Bản điều chỉnh giảm mức ưu đãi, tăng lãi suất cho vay đối với Chính phủ Việt Nam. Cụ thể, lãi suất vay thông thường tăng từ 1,2% lên 1,5%, lãi suất ưu đãi áp dụng đối với khoản vay trong các lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, giáo dục y tế, dạy nghề, môi trường, biến đổi khí hậu tăng từ 0,3%/năm lên 1%/năm.

ts-bui-trinh-do-la-my-tang-chi-co-loi-doanh-nghiep-fdi
TS Bùi Trinh cho rằng khoản vay chưa được sử dụng hiệu quả. 

Trong bối cảnh vốn vay nước ngoài ngày càng đắt đỏ là lúc cần phải thận trọng khoản vay đặc biệt sử dụng khoản tiền vay.

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế - TS Bùi Trinh cho rằng, hiện Việt Nam vươn lên trở thành nước có thu nhập trung bình điều kiện cho vay ODA tăng lên không còn ưu đãi như trước, lãi suất cho vay tăng từ 0,2 -0,3%. Cùng với lãi suất tăng, điều kiện cho vay cũng rất ngặt nghèo như vay của Nhật Bản buộc phải thuê tư vấn nươc này, vay Trung Quốc đòi tăng thêm 0,5% phí quản lý…

“Tất cả lãi suất, điều kiện như vậy là chi phí về vốn, khi sử dụng đồng vốn hiệu quả thấp hơn chi phí vốn sẽ khiến chúng ta ở trong vòng luổn cuổn đi vay mãi. Đi vay mãi rồi cũng có lúc phải trả nợ”, TS Bùi Trinh đánh giá.

Cùng với điều kiện vốn vay ODA tăng lên, TS Bùi Trinh cho rằng khoản vay chưa được sử dụng hiệu quả. Thứ nhất khoản vay ODA một phần để bù đắp, cân đối ngân sách. Nói thẳng ra bù đắp, cân đối ngân sách nhằm bù vào phần chi thường xuyên lớn. Những năm gần đây chi thường xuyên thường chiếm đến hơn 70% tổng chi ngân sách. Bù đắp, cân đối ngân sách bằng vốn vay ODA có nghĩa hiệu quả, lợi nhuận từ đồng vốn vay bằng không.

Thứ hai, vay để đảo nợ điều này quá nguy hiểm, hiệu quả về kinh tế khi đảo nợ cũng bằng không.

Thứ ba, vay để cho vay lại có nghĩa vay để các ngân hàng cho vay lại hoặc cho doanh nghiệp nhà nước vay lại. “Trong khi theo tính toán của tôi doanh nghiệp nhà nước muốn tăng một đồng doanh thu phải tăng 19 đồng vốn, hiệu quả sử dụng vốn cực kỳ thấp. Ngược lại doanh nghiệp FDI tăng 1 đồng vốn đồng nghĩa tăng 1 đồng doanh thu. Từ đó vòng tròn đi vay còn tiếp diễn mãi”, TS Bùi Trinh cho biết.

Đáng nói ông Trinh cho rằng, người đi vay không chịu trách nhiệm. “Vì thế cần phải chế tài, quy tắc vay trả nợ nước ngoài ví dụ như người đi vay phải có trách nhiệm làm đồng vốn đó nở ra. Khi vay không phải thích là vay mà phải trưng cầu ý dân”, TS Bùi Trinh cho hay.

Vay nợ nước ngoài theo ông Trinh người dân chưa cảm nhận, chưa thấy mình nhận được lợi ích gì từ khoản vay nợ này.

Theo đó các khoản vay ODA người dân cho rằng cần phải đi vào đầu tư hạ tầng giao thông nhưng hiện nay giao thông vẫn thông qua BOT, BT. Đi đường người dân vẫn phải trả phí là điều không hợp lý.

“Tất cả vấn đề này cần phải được khắc phục nếu không câu chuyện vay chỗ này đắp chỗ khác, vay để đảo nợ sẽ tiếp tục diễn ra cuối cùng Việt Nam càng lún sâu vào nợ nần”, TS Bùi Trinh nói.

 

Cư dân dự án FLC Garden City ‘tố’ chủ đầu tư ‘lật kèo’

Các điều khoản trong hợp đồng mua bán đã quy định rõ, nếu chủ đầu tư chậm bàn giao nhà trong một thời gian nhất định, thì Bên Mua có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng, và Bên Bán có nghĩa vụ phải thanh toán cả tiền gốc, tiền phạt và lãi phạt chậm bàn giao cho người mua nhà… Tuy nhiên, người dân cho rằng chủ đầu tư đã không thực hiện đúng cam kết.

 

Cận cảnh đất vàng nghìn tỷ của Thuận Thảo bị mang đấu giá

Thị trường bất động sản ở Tân Túc rất khó sôi động trong ngắn hạn, và đây sẽ là trở ngại lớn nhất của phiên đấu giá sắp tới.

 

Ông chủ DN Tứ Xuyên bị tố chiếm đất, phá huỷ tài sản

Ông chủ Công ty và nhà hàng Tứ Xuyên có tiếng ở TP Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk đồng loạt bị tố cáo ngang ngược chiếm phần đất không thuộc quyền sở hữu của mình tại địa chỉ mặt đường Tôn Đức Thắng và liên tục cho người đập phá, hủy hoại tài sản của chủ sở hữu khu đất và của bà chủ quán cà phê Huy Vũ – người thuê phần đất rộng cả ngàn m2 nêu trên để mở quán kinh doanh đúng pháp luật.  

 



Tin khác