Thứ bảy, 18/02/2023, 06:48 AM
  • Click để copy

Nhà ở xã hội áp lực và động lực

Nhà ở xã hội (NƠXH) là một trong những chương trình nhà ở có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Tiềm năng và dư địa phát triển của phân khúc NƠXH tại Việt Nam đang còn lớn, nhưng với các chính sách như hiện tại, đa phần các doanh nghiệp bất động sản (BĐS) vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận đầu tư.

nha-o-xa-hoi-ap-luc-va-dong-luc-20230215121333

Hiệp hội BĐS Việt Nam vừa có đánh giá, năm 2023, thị trường BĐS toàn cầu sẽ diễn biến chậm lại. Thị trường Việt Nam cũng khó tránh khỏi những tác động. Tuy nhiên, theo dự báo, phân khúc NƠXH, nhà ở bình dân cho người thu nhập thấp sẽ tăng trưởng bởi dư địa phát triển đô thị tại các thành phố lớn vẫn đang thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư.

Theo kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030 của Bộ Xây dựng, dự báo nhu cầu về nhà ở sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị. Tỷ lệ dân số đô thị hiện khoảng 40% và sẽ tăng lên khoảng 45% vào năm 2030. Với tốc độ tăng dân số và nhu cầu nhà ở hiện tại, mỗi năm phải tăng thêm khoảng 70 triệu m2 nhà ở đô thị.

Hai thành phố lớn có sức hút dân số cao, đòi hỏi gia tăng nhanh diện tích nhà ở đô thị là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh sẽ chiếm trên 50% diện tích đất đô thị của cả nước và 75% tăng trưởng không gian đô thị, với khoảng 2/3 lượng nhu cầu nhà ở hằng năm.

Trong bối cảnh thị trường trầm lắng hiện nay, việc phát triển NƠXH vừa là để đáp ứng nhu cầu thiết yếu của đối tượng chính sách, vừa là đòn bẩy kích thích dòng chảy kinh tế, hoạt động của 38 ngành nghề khác có liên quan đến thị trường BĐS.

Thống kế của Bộ Xây dựng cho thấy, đến nay, cả nước đã hoàn thành 301 dự án NƠXH khu vực đô thị, với khoảng 155.800 căn, tương đương với tổng diện tích 7,8 triệu m2. Nguồn cung NƠXH đạt được từ thực tế còn một khoảng cách quá lớn so với kỳ vọng đặt ra. Nguyên nhân do quá trình triển khai phát triển NƠXH còn gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc.

Phát triển NƠXH là nghĩa vụ, nhiệm vụ chính trị của cả hệ thống cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Thời gian qua, Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành, địa phương đã có nhiều nỗ lực trong việc ban hành chính sách thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển NƠXH, cải thiện nguồn cung phân khúc này. Song, những chính sách liên quan vẫn còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, tạo ra nhiều điểm nghẽn khiến các chủ đầu tư gặp khó khăn trong việc tiếp cận đầu tư.

Thêm vào đó, để thực hiện thành công đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NƠXH, Nhà nước cần nghiên cứu ban hành thêm các cơ chế đặc thù riêng, đặc biệt là về vốn và quỹ đất, để khuyến khích doanh nghiệp tích cực, chủ động tham gia phát triển các dự án NƠXH.

Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 49/2021/NĐ-CP quy định: “Trường hợp dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, khu đô thị có quy mô sử dụng đất từ 2 ha trở lên tại các đô thị loại đặc biệt và loại I hoặc từ 5 ha trở lên tại các đô thị loại II và loại III phải dành 20% tổng diện tích đất ở trong các đồ án quy hoạch chi tiết được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, đã đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật dành để xây dựng NƠXH”.

Tuy nhiên, qua tìm hiểu, không phải dự án nhà ở thương mại nào cũng phù hợp để xây dựng NƠXH trong cùng dự án, nhất là tại các dự án nhà ở cao cấp, dự án nhà ở trung cấp. Việc bố trí 20% quỹ đất bên trong dự án đô thị, nhà ở thương mại vô hình chung sẽ phá vỡ tổng thể dự án. Điều này dẫn đến các tiện ích, cảnh quan trong dự án thiếu đồng bộ, giảm giá trị sử dụng của nhóm đối tượng cao cấp. Ngược lại, người dân có thu nhập trung bình, thấp cũng sẽ khó có thể thích ứng được trong khu vực chất lượng cao.

Tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, hầu hết các dự án nhà ở đều có quy mô nhỏ, tại vị trí có giá trị lớn, việc yêu cầu bố trí quỹ đất 20% khó thực hiện. Vì vậy, nên giao 20% quỹ đất cho chính quyền địa phương tính toán nhu cầu quỹ đất khi lập quy hoạch.

Bên cạnh đó, trong chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội thời gian qua đã xây dựng hai chính sách hỗ trợ cho NƠXH gồm: Hỗ trợ cá nhân vay ưu đãi, đến hết tháng 10-2022, Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân được 3.017 tỉ đồng cho 8.379 khách hàng thuộc đối tượng vay để mua, thuê mua NƠXH, nhà công nhân, xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở; hỗ trợ lãi suất 2%/năm, tối đa 40.000 tỉ đồng thông qua hệ thống ngân hàng thương mại để cho vay với các lĩnh vực cải tạo chung cư cũ, xây dựng NƠXH, nhà cho công nhân. Tuy nhiên, đến nay chưa có dự án nào được vay vốn từ chương trình phục hồi, vì các doanh nghiệp khó khăn khi tiếp cận.

Mặt khác, trình tự thủ tục đầu tư xây dựng, mua - bán NƠXH hiện nay phức tạp và kéo dài, khó khăn hơn cả nhà ở thương mại, tạo rào cản chủ đầu tư tiếp cận loại hình nhà ở này. Ngoài ra, giá bán bị khống chế, lãi vay (nếu có) và lợi nhuận định mức của toàn bộ dự án không vượt quá 10% tổng chi phí đầu tư. Nếu nguồn vốn tắc nghẽn, chi phí tiếp cận tài chính, chi phí đầu vào tăng cao... gây tốn kém cho doanh nghiệp, khiến giá NƠXH xây mới tại nhiều nơi cao gần bằng giá nhà ở thương mại, khó hấp dẫn và khó thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển NOXH.

Theo Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hội Môi giới BĐS Việt Nam Nguyễn Chí Thanh, nếu phát triển NƠXH giống nhà ở thương mại rồi đưa ra những khung giá không phù hợp với điều kiện thị trường, các nhà đầu tư rõ ràng không mặn mà, vì làm ra sản phẩm còn phải xin phê duyệt về giá bán, cùng những thủ tục phức tạp hơn nhà ở thương mại... Do vậy, các cơ quan liên quan cần phải thay đổi tư duy làm dự án NƠXH theo hướng phải làm để người dân có thể sinh sống lâu dài hoặc đảm bảo người mua sau có cơ hội sở hữu. Muốn tiết kiệm chi phí phải thực hiện các dự án quy mô lớn, còn làm nhỏ không thể giảm. Nếu không làm quy mô lớn, giá vốn khoảng 20 triệu/m2 là bình thường. Mặc dù vậy, khống chế giá cả lại làm giảm chất lượng nhà, người dân vào ở bị xuống cấp ngay...

Từ thực tế trên, các chuyên gia BĐS cho rằng, các cơ quan quản lý Nhà nước liên quan không nên chỉ nghĩ đến việc xây NƠXH giá rẻ, cần có cơ chế, quy định để những người không thuộc diện sử dụng NƠXH nữa chuyển nhà cho nhóm người đang khó khăn hơn. Điều này giúp thị trường có tính uyển chuyển, thu hút nhà đầu tư, người dân cũng có cơ hội hưởng lợi.

Dự báo nhu cầu về nhà ở sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt tại khu vực đô thị. Tỷ lệ dân số đô thị hiện khoảng 40% và sẽ tăng lên khoảng 45% vào năm 2030. Với tốc độ tăng dân số và nhu cầu nhà ở hiện tại, mỗi năm phải tăng thêm khoảng 70 triệu m2 nhà ở đô thị.

Từ 6/2, thu phí không dừng tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất

Từ 6/2, thu phí không dừng tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất

04/02/2024 08:12

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa thông báo sẽ vận hành thử nghiệm hệ thống thu không dừng tại sân bay Tân Sơn Nhất và Nội Bài từ ngày 6/2 đến ngày 7/3.

Giá vàng hôm nay (4/2): Kết thúc tuần tăng giá

Giá vàng hôm nay (4/2): Kết thúc tuần tăng giá

04/02/2024 08:10

Giá vàng thế giới trong tuần (29/1-4/2) tăng trong phiên giao dịch tuần. Tại phiên giao dịch giữa tuần, giá vàng tiếp đà tăng mạnh. Thời điểm cuối tuần, giá vàng ghi nhận mức tăng đầu phiên sau đó bất ngờ giảm.

UBCKNN xử phạt Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom 92 triệu đồng

UBCKNN xử phạt Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom 92 triệu đồng

04/02/2024 08:07

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa ban hành Quyết định số 50/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán đối với Công ty Cổ phần Địa ốc Sacom (Samland) số tiền 92 triệu đồng.

Tạp chí International Finance vinh danh Vietjet Air với loạt giải thưởng dẫn đầu về quản trị tài chính và hàng không

Tạp chí International Finance vinh danh Vietjet Air với loạt giải thưởng dẫn đầu về quản trị tài chính và hàng không

31/01/2024 09:31

Tạp chí tài chính hàng đầu thế giới International Finance vừa vinh danh Vietjet với cùng lúc 2 giải thưởng trong lễ trao giải được tổ chức tại thủ đô Bangkok, Thái Lan với sự tham dự của gần 400 doanh nghiệp, lãnh đạo hàng đầu thế giới về tài chính, ngân hàng, hàng không, công nghệ…

Rộn ràng đón xuân cùng đường bay mới Phú Quốc - Đài Bắc của Vietjet

Rộn ràng đón xuân cùng đường bay mới Phú Quốc - Đài Bắc của Vietjet

29/01/2024 07:25

Vietjet tưng bừng chào mừng chuyến bay đầu tiên kết nối đảo ngọc Phú Quốc với Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), đưa du khách từ Đài Bắc đến với Phú Quốc vào những ngày chớm xuân, mở ra cơ hội phát triển hoạt động du lịch, giao thương giữa hai địa phương.

Tập đoàn công nghệ thực phẩm hàng đầu thế giới: Sức mạnh tổng hợp và tinh thần tiên phong đã nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế

Tập đoàn công nghệ thực phẩm hàng đầu thế giới: Sức mạnh tổng hợp và tinh thần tiên phong đã nâng tầm vị thế doanh nghiệp Việt trên trường quốc tế

26/01/2024 11:37

Sau nhiều năm có mặt tại thị trường, sự hợp tác với Tân Hiệp Phát cùng nhiều doanh nghiệp khác đã mang lại cho Brenntag sự thành công trong kinh doanh và cái nhìn tốt đẹp về cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Giá cước vận tải hàng hoá container tăng cao, Bộ GTVT chỉ đạo yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp

Giá cước vận tải hàng hoá container tăng cao, Bộ GTVT chỉ đạo yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp

23/01/2024 09:03

Trước tình trạng giá dịch vụ vận chuyển hàng hoá container đi châu Âu và châu Mỹ tăng vọt, Bộ Giao thông Vận tải (Bộ GTVT) đã có văn bản gửi Cục Hàng hải Việt Nam yêu cầu triển khai các nhiệm vụ để hỗ trợ doanh nghiệp.

Nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động

Nhiều ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất huy động

18/01/2024 09:30

Loạt ngân hàng vừa thay đổi biểu lãi suất huy động. Trong đó, có nhóm ngân hàng Big4 gồm Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank tiếp tục giảm 0,1-0,3% ở loạt kỳ hạn.

Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng

Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng

17/01/2024 10:10

Ngày 15/1, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Chương trình Cải cách kinh tế vĩ mô/Tăng trưởng xanh do Bộ Hợp tác kinh tế và Phát triển Liên bang Đức tài trợ, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức hội thảo “Kinh tế Việt Nam năm 2023 và triển vọng năm 2024: Cải cách để tăng tốc phục hồi tăng trưởng”.