Nhắm nhăm đánh thuế người giàu là không công bằng

13:37 28/01/2019

Trước ý kiến đề xuất cần thực hiện nhiều biện pháp hơn nhằm đánh thuế người giàu ở Việt Nam đang đặt ra câu hỏi như vậy có công bằng với người giàu?

nham-nham-danh-thue-nguoi-giau-la-khong-cong-bang
Nhắm nhăm đánh thuế người giàu là không công bằng. Ảnh minh họa

Chiều 25/1, ông Max Lawson, Trưởng Ban Chính sách, Oxfam quốc tế, tác giả bản báo cáo được công bố bên thềm Diễn đàn Kinh tế Thế giới, tại Davos, Thụy Sỹ có những giả thích cụ thể về vấn đề bất bình đẳng xã hội.

Những kiến giải này được thể hiện trong khuôn khổ buổi tọa đàm chia sẻ báo cáo “Lợi ích công hay tài sản tư” tại trụ sở Oxfam Việt Nam .

Chuyên gia quốc tế của Oxfam nêu những con số đáng chú ý. Năm 2018, 26 người giàu sở hữu lượng tài sản bằng với tài sản của một nửa dân số thế giới (3,8 tỷ người). So với con số 43 người của năm 2017 có thể thấy khoảng cách giàu nghèo đang gia tăng nhanh chóng.

Theo đó, cứ hai ngày thế giới lại có thêm một tỷ phú trong khi tài sản của một nừa dân số nghèo nhất nhất nhân loại giảm 11%.

Theo tài liệu tổng quan của Oxfam về dịch vụ công, nghèo đói và bất bình đẳng ở Việt Nam thì bất bình đẳng ở Việt Nam đang tăng theo mọi thước đo và người giàu được hưởng lợi nhiều hơn từ các chính sách tăng trưởng kinh tế theo mọi khía cạnh.

Bất bình đẳng tại Việt Nam đang xói mòn những thành tựu về tăng trưởng, khiến nhiều nhóm yếu thế bị bỏ lại phía sau, nó cũng khiến niềm tin xã hội bị lung lay, Oxfam nhận định.

Đáng chú ý, phân tích của Oxfam cho thấy hệ thống thuế của Việt Nam đang giúp người giàu ngày càng đóng thuế ít hơn, hưởng lợi nhiều hơn từ quá trình tăng trưởng. Trong khi đó, người nghèo và các nhóm yếu thế không được tiếp cận các dịch vụ công đầy đủ do thiếu đầu tư hợp lý cho giáo dục và y tế.

Hiện nay, ngân sách Việt Nam dựa chủ yếu vào thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng, trong đó thuế giá trị gia tăng đóng góp lớn nhất cho ngân sách (trung bình 25% thu ngân sách và một phần ba thuế giai đoạn 2010 – 2016).

Theo phân tích, thuế giá trị gia tăng là thuế luỹ thoái và việc sử dụng thuế này như một nguồn thu chính cho ngân sách đã tạo gánh nặng lớn cho những người nghèo nhất.

Ngoài ra, theo Oxfam việc mở rộng chính sách ưu đãi thuế là một trong những nguyên nhân làm giảm thu ngân sách nhà nước của Việt Nam, trong khi đó, Việt Nam đang đối mặt với bội chi ngân sách nhà nước tiếp tục có xu hướng tăng và người dân chịu gánh nặng chi tiêu về y tế và giáo dục cao.

Chuyên gia của Oxfam cho rằng, cần thực hiện nhiều biện pháp hơn nhằm đánh thuế người giàu ở Việt Nam. Thuế tài sản đang được đề xuất là một biện pháp.

Tuy nhiên thực tế khi nhắm việc đánh thuế người giàu đang có nhiều ý kiến trái chiều trong đó có lo ngại nếu chỉ nhắm nhăm đánh thuế người giàu là không công bằng.

Tiêu chí “người giàu” ở Việt Nam chưa được phân định rõ ràng nếu cứ sở hữu nhà và xe ôtô là nằm trong diện người giàu và chịu thuế cao càng khiến cho sắc thuế mới này không đúng với bản chất của nó là loại thuế đánh lên người giàu.

PGS-TS. Vũ Sỹ Cường - Học viện Tài chính cho rằng, đánh thuế tài sản người giàu là ý tưởng tốt, nhưng thiếu tính khả thi. Đánh thuế người giàu, từ lý thuyết đến thực tế là rất phức tạp. Quy mô thu ngân sách của nước ta trước đây quá cao và bây giờ đang phải giảm xuống. Việt Nam đang đối mặt với mâu thuẫn phải giảm nguồn thu nhưng vẫn duy trì quy mô chi.

Nước ta cũng đang đối mặt với giảm thuế thu nhập doanh nghiệp để cạnh tranh trong khu vực ASEAN. Thuế thu nhập doanh nghiệp trước đây rất cao nên phải giảm, từ 32% giảm xuống 25% và bây giờ là 20%. Đó là thử thách rất lớn. Quốc hội vẫn đang cân nhắc về thuế tài sản. Sắc thuế này đã hai lần được đưa ra, kể từ lần đề xuất cách nay khoảng chục năm.

PGS-TS. Vũ Sỹ Cường cho rằng, đánh thuế tài sản người giàu là việc không mới. Nước Pháp từ lâu đã đánh thuế tài sản người giàu để giúp người nghèo với tên gọi là thuế tương trợ của người giàu. Thuế này không chỉ đánh vào các tỷ phú, người giàu mà những người Pháp có tài sản từ 2 triệu Euro trở lên, tương đương khoảng 80 tỷ VND, đều phải chịu thuế. Tuy nhiên, gần đây chính phủ của Tổng thống Emmanule Macron đã đề nghị bãi bỏ sắc thuế này với lý do việc duy trì nó sẽ khiến người giàu chạy sang quốc gia khác.

Ý tưởng đánh thuế vào tài sản của người giàu đã được giới kinh tế chỉ ra là bất khả thi, trừ khi thế giới trở thành thế giới đại đồng, tức là các quốc gia đều chia sẻ cùng một lợi ích, cùng động lực, cùng tất cả mọi thứ, thế nhưng hiện nay, mỗi quốc gia lại có lợi ích khác nhau, quan điểm khác nhau. Điều này tương tự đồng thuận Paris về chống biến đổi khí hậu được nhận định là tốt, nhưng khi Hoa Kỳ rút, rất nhiều vấn đề bị chững lại, không giải quyết được.

Đánh thuế tài sản người giàu là ý tưởng tốt, nhưng thiếu tính khả thi. Sẽ tốt hơn nếu từ ý tưởng này tạo ra sự đồng thuận để người giàu tự có trách nhiệm với xã hội, với người nghèo. Không cần kêu gọi nhưng nhiều người giàu trên thế giới đã lập quỹ để có tiền giúp người nghèo, như Bill Gates chi đến 20 tỷ USD cho các chương trình từ thiện. Tôi nghĩ đó là vấn đề văn hóa. Do đó, nếu các chính phủ vận động người giàu đóng góp cho xã hội sẽ khả thi hơn việc đánh thuế tài sản của họ.  

 

Tết ông Công ông Táo: Dịch vụ đặt cỗ cúng đắt hàng

Hôm nay 28/1/2019 (23 tháng Chạp) là Tết ông Công ông Táo do bận công việc cuối năm và để tiết kiệm thời gian nhiều người lựa chọn dịch vụ đặt cỗ cúng.

 

Cá chép đỏ tăng giá liên tục trước ngày Tết ông Công ông Táo

Tại các khu chợ truyền thống Hà Nội, hoạt động mua bán cá chép đỏ cúng lễ ông Công ông Táo đang diễn ra rất nhộn nhịp. Giá cả trên thị trường có sự chênh lệch và tăng theo từng giờ.

 

Xây dựng Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia

Đề án nhằm hoàn thiện hệ thống quy định pháp luật, văn bản, tài liệu hướng dẫn về truy xuất nguồn gốc; đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động truy xuất nguồn gốc để phục vụ hội nhập quốc tế.



Tin khác