Những dự án thủy điện tai tiếng tại Lào Cai: Trách nhiệm thuộc về ai?

13:02 20/04/2019

Không phủ nhận những đóng góp của các dự án thủy điện vào sự phát triển kinh tế của tỉnh Lào Cai, tuy nhiên không ít dự án thủy điện tai tiếng tại tỉnh miền núi này đặt ra câu hỏi năng lực quản lý, trách nhiệm của lãnh đạo địa phương này.

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Những dự án thủy điện tai tiếng tại Lào Cai: Trách nhiệm thuộc về ai?

Sai phạm kéo dài ở Nhà máy thủy điện Tả Thàng

Được coi là nhiều “tai tiếng” ở địa bàn tỉnh Lào Cai, Nhà máy thủy điện Tả Thàng có công suất 60 MW do Tổng công ty cổ phần Thương mại xây dựng Vietracimex (thuộc Bộ Giao thông vận tải) làm chủ đầu tư.

Dự án nằm tại xã Gia Phú, huyện Bảo Thắng, tỉnh Lào Cai; riêng phần hồ chứa thuộc địa phận xã Suối Thầu, huyện Sa Pa.

Nhà máy được khởi công xây dựng vào cuối năm 2008, phát điện lên lưới điện quốc gia vào tháng 10/2013, với sản lượng bình quân 256 triệu kWgiờ/năm.

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Sai phạm kéo dài ở Nhà máy thủy điện Tả Thàng

Nhà máy thủy điện Tả Thàng được xây dựng khi không có hồ sơ xin cấp phép xây dựng gửi cơ quan chức năng, không có giấy phép xây dựng, vi phạm khoản 2, Điều 10, Luật Xây dựng (sửa đổi, bổ sung năm 2009), thuộc trường hợp các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xây dựng.

Theo Nghị định số 209/2004/NĐ-CP, công trình Nhà máy thủy điện Tả Thàng thuộc nhóm công trình phải được cơ quan chức năng có thẩm quyền kiểm tra và chứng nhận phù hợp về chất lượng để bảo đảm an toàn, nhưng qua thanh tra cho thấy, Nhà máy thủy điện Tả Thàng không có giấy chứng nhận chất lượng công trình xây dựng theo quy định. Nhưng nổi cộm nhất là các sai phạm trong việc chấp hành pháp luật về đất đai của chủ đầu tư.

Việc thu hồi đất, giải phóng mặt bằng (GPMB) có rất nhiều sai phạm như: không có quyết định, thông báo thu hồi đất của dân; không có danh sách, chứng từ chi trả tiền bồi thường GPMB…

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Nhà máy thủy điện Tả Thàng hoạt động đã hơn 5 năm nhưng không có hồ sơ đất và giấy phép xây dựng. Ảnh báo Nhân dân

Đáng chú ý, qua kiểm tra xác định, dự án Nhà máy thủy điện Tả Thàng không có quyết định của cấp có thẩm quyền cho thuê đất, không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đã và đang sử dụng đất để xây dựng công trình và hoạt động sản xuất, kinh doanh điện gây thất thoát khoản thu từ tiền thuê đất trong gần 10 năm qua.

Với công suất 60 MW, là nhà máy lớn thứ ba trong tỉnh Lào Cai, doanh thu bình quân hằng năm đạt 235 tỷ đồng nhưng đến hết năm 2017, Nhà máy thủy điện Tả Thàng vẫn cố tình chây ỳ, chưa nộp 46,92 tỷ đồng vào ngân sách nhà nước, trong đó có: 15,08 tỷ đồng thuế tài nguyên, 26,13 tỷ đồng thuế giá trị gia tăng và 5,71 tỷ đồng tiền phí môi trường rừng...

Sai phạm tại dự án thủy điện Pờ Hồ

Dự án Thủy điện Pờ Hồ được được UBND tỉnh Lào Cai chấp thuận đầu tư vào tháng 11.2017, do Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng hạ tầng và Giao thông (Intracom) làm chủ đầu tư với tổng số vốn 500 tỷ đồng, công suất thiết kế 13,2MW.

Dự án được xây dựng tại xã Trung Lèng Hồ, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai có công suất lắp máy 13,2MW với 2 tổ máy hiện đại.

Tổng vốn đầu tư cho dự án là trên 500 tỷ đồng bằng vốn vay từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank). Dự án được khởi công quý 1/2016 và dự kiến hoàn thành vào quý 1/2018.

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Intracom bị xử phạt 114 triệu do tự ý chuyển đổi hơn 10ha đất

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện dự án Intracom đã tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng 5.740,45m2 đất từ đất trồng lúa sang đất phi nông nghiệp (đất công trình năng lượng) không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép, quy định tại Điểm b, Khoản 3, Điều 6 của Nghị định số 102 ngày 10/11/2014 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Tương tự chủ đầu tư dự án này cũng chuyển mục đích sử dụng 139.791,1m2 đất từ đất rừng sản xuất sang đất phi nông nghiệp (đất công trình năng lượng) không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép, quy định tại Điểm c, Khoản 2, Điều 7 của Nghị định số 102 ngày 10/11/2014 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Chuyển mục đích sử dụng 6.227,93m2 đất nông nghiệp không phải là đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng sang đất phi nông nghiệp không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép, quy định tại Điểm b, Khoản 2, Điều 8 của Nghị định số 102 ngày 10/11/2014 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Phối cảnh dự án thủy điện Pờ Hồ

Tự ý chuyển 1.816,982m2 đất xây dựng công trình sự nghiệp, đất sử dụng vào mục đích công cộng có mục đích kinh doanh, đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp không phải là đất thương mại, dịch vụ sang đất thương mại, dịch vụ.

Ngày 31/10/2018, tại Quyết định số 3458 ngày 31/10/2018 của UBND tỉnh Lào Cai đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với Công ty Intracom với số tiền 114 triệu đồng.

Mặc dù xử phạt vi phạm nhưng câu hỏi đặt ra tại sao dự án sai phạm đất đai lớn trên địa bàn tỉnh chỉ phát hiện ra khi việc đã rồi?

Ai “hậu thuẫn” cho những vi phạm tại dự án thi công thủy điện Bản Hồ?

Mặc dù chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý, nhưng thủy điện Bản Hồ (Lào Cai) vẫn “ngang nhiên” xây dựng không phép và gây bức xúc dư luận.

Trước đó, ngày 24/8/2018, Sở Công thương đã có Văn bản số 230/BC-SCT báo cáo UBND tỉnh Lào Cai về việc kiểm tra đầu tư xây dựng dự án thủy điện Bản Hồ.

Cụ thể, dự án được Bộ Công thương phê duyệt bổ sung vào quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ tỉnh Lào Cai tại Quyết định số 4319/QĐ-BCT ngày 16/11/2017 và phê duyệt điều chỉnh lên 10MW tại Quyết định số 2018/QĐ-BCT ngày 11/6/2018. Dự án được UBND tỉnh chấp thuận cho Cty CP Công nghiệp Việt Long đầu tư xây dựng tại Quyết định chủ trương đầu tư số 715/QĐ- UBND ngày 07/3/2018 và Quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư số 2398/QĐ-UBND ngày 07/8/2018.

nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Toàn cảnh công trường thủy điện Bản Hồ. Ảnh Báo xây dựng
nhung-du-an-thuy-dien-tai-tieng-tai-lao-cai-trach-nhiem-thuoc-ve-ai
Cận cảnh  công trường thủy điện Bản Hồ. Ảnh Báo xây dựng

Tuy nhiên, dự án thủy điện Bản Hồ được triển khai đầu tư xây dựng trong thời gian chuyển giao các quy định của nhà nước về Luật Quy hoạch. Do đó, thủ tục thực hiện dự án có nhiều vướng mắc, dẫn đến một số hồ sơ pháp lý bị chậm, chưa hoàn chỉnh.

Sở Tài nguyên và Môi trường đã kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính trong khu vực đất đai đối với dự án thủy điện Bản Hồ tại Quyết định số 61/QĐ-XPHC ngày 04/4/2018 của Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường.

Mặc dù người dân bức xúc phản đối việc xây dựng dự án thì UBND tỉnh Lào Cai chỉ phê bình xử lý bằng văn bản hành chính là chưa đủ tính răn đe.

Những dự án thủy điện tai tiếng này, đòi hỏi phải làm rõ trách nhiệm của các sở ngành liên quan, UBND tỉnh Lào Cai và người đứng đầu là Chủ tịch UBND tỉnh.

 

Sai phạm tại dự án thủy điện Sơn La: Tiếp tục khởi tố, bắt thêm một bị can

Cơ quan Công an vừa khởi tố thêm một bị can để làm rõ hành vi hợp thức hóa hồ sơ, kê khai khống diện tích, loại đất…tại dự án thủy điện Sơn La.

 

Dừng cấp phép các dự án thủy điện ảnh hưởng xấu đến môi trường

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa có chỉ đạo liên quan đến việc quản lý, giám sát các dự án thủy điện trên địa bàn các tỉnh Tây Nguyên nhằm hạn chế tối đa những mặt trái của quá trình phát triển thủy điện tại đây.

Tin khác