PGS.TS - NGND Nguyễn Võ Kỳ Anh: Người ta chỉ thấy 20/11 là ngày để các thầy, cô 'thu hoạch'

13:11 20/11/2018

Gần đến ngày 20/11 là lúc đâu đó dư luận đặt ra chuyện quà cáp, phong bì thầy, cô giáo hay biến tướng hơn lại nghĩ là ngày “thu hoạch” của giáo viên.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011
 PGS.TS – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Võ Kỳ Anh chia sẻ về góc nhìn của ông trong vấn đề “phong bì” nhà giáo. Ảnh Hoàng Lực

Liên quan đến vấn đề này, PGS.TS – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Võ Kỳ Anh, nguyên Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương dành cho chúng tôi một cuộc chia sẻ thú vị về góc nhìn của ông trong vấn đề “phong bì” nhà giáo.

Từng là… “ngày hiến cam các nhà giáo”

Ngày 20/ 11 không phải riêng là ngày nhà giáo Việt Nam mà nó là ngày của các nhà giáo quốc tế vì đó là “Ngày hiến chương các nhà giáo”. Ngày đó mục đích là để suy tôn người thầy trong xã hội nói chung.

Về sau ngày này được thống nhất chọn là Ngày Nhà giáo Việt Nam, để mục đích cho xã hội tôn vinh và hiểu được đóng góp của các nhà giáo đối với xã hội, thế hệ học trò của mình.

Đây cũng là một ngày để bản thân các nhà giáo thấy tự hào vì mình đã, đang làm nghề vất vả, khó khăn những là người gieo lên tương lai của mọi thế hệ con người.

Ý nghĩa của ngày 20/11 rất lớn, được cả xã hội quan tâm. Còn Việt Nam có nhiều ngày của nhiều ngành như ngày thầy thuốc Việt Nam, ngày doanh nhân, ngày báo chí cách mạng…

Tại sao ngày này lại có vẻ như có một “cơn sóng” nổi lên bởi vì tất cả các bậc phụ huynh, các thế hệ học trò từ lãnh đạo nhà nước cho đến anh nông dân nếu đã đi qua trường học đều nhớ kỷ niệm, nhớ ơn thầy cô đã dạy dỗ mình mà đến chúc mừng.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011

Và các thầy, cô khi được học trò thăm, chúc mừng trong những ngày này cảm thấy mình rất hạnh phúc vì được động viên, được chia sẻ.

Phải nói thật nghề giáo ở Việt Nam khá vất vả. Ngay ở thành thị không phải thực sự sung sướng mà họ cũng có nhiều khó khăn trong cuộc sống bươn trải. Sự quan tâm của phụ huynh, học sinh là sự động viên rất lớn.

Những năm trước đây việc các em cùng nhau đến trường, đến nhà chung vui, chúc mừng các thầy cô là hình tượng rất đẹp.

Các thầy, cô được học trò, phụ huynh đến thăm cảm thấy vui, hạnh phúc, tự hào.

Thế nhưng nếu đến thăm thầy cô không có gì thì bản thân phụ huynh, học trò cảm thấy chưa hài lòng với chính mình. Bởi vì sao? Vì tục lệ Việt Nam như vậy đã đến thăm ai đều có quà.

Với các thầy cô có một thời 20/11 thầy cô hoa không nhiều bằng cam. Cho nên người ta xách một cân cam đi cũng là quà rồi. 20/11 trở thành ngày “hiến cam các các nhà giáo”.

Sau này chuyển thể đi, theo cơ chế thị trường, từ cam chuyển dần ngoài bó hoa lại là phong bì hay một cái gì đó.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011
PGS.TS – Nhà giáo Nhân dân Nguyễn Võ Kỳ Anh, nguyên Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương

Phong bì lại khổ ở cái có em phong bì to, có em phong bì nhỏ, trở thành mất mối tương quan bình đẳng.

Rồi các phụ huynh lại nghĩ “miếng giữa làng hơn sàng xó bếp” cho nên người kia để phong bì thế nào thì mình cũng phải ngang như thế rồi đua nhau chứ không phải từ cái tâm.

Có khi chỉ cần câu nói thôi không cần quà nhưng vì muốn đẹp mặt cho nhà mình, đẹp cho con mình nên đua nhau.

Từ đó làm lệch dần cao cả ngày nhà giáo Việt Nam. Nhìn vào người ta chỉ thấy là ngày để các thầy, cô “thu hoạch”, chứ không phải là ngày để các thầy, cô được mọi người tri ân theo nghĩa trân trọng những giá trị mà thầy cô đã cống hiến.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011

Một mặt do phụ huynh, đương nhiên có một số không nhiều thầy, cô giáo, nếu không thấy phụ huynh đến, hay thấy phụ huynh đến nhưng không đưa quà hoặc quà không trân trọng, thầy cô cảm thấy khó chịu,  cảm thấy không vui.

Tôi có nghe nói một số thầy cô gợi ý nếu đến thầy, đến cô các em mua cái này cái kia. Cái đó có nhưng rất hạn hữu và không phải là mục tiêu, mục đích của thầy cô trong ngày này.

Rồi hội phụ huynh nhà trường gợi ý phụ huynh phỉa đóng tiền để mua tặng phẩm này, tặng phẩm khác cho thầy, cô. Cách làm cơ học như vậykhông thể hiện ý nghĩa trọng đại tình thầy trò, tình nghĩa người dạy và người học.

Không riêng 20/11 ngày lễ tết khác học sinh, phụ huynh cũng đến nhưng ngày 20/11 là ngày đặc biệt để tất cả thể hiện bộc lộ tình cảm của mình, nên cả xã hội hướng đến. Từ động cơ mục đích đúng để tri ân nhưng cách làm không đú khiến người ta hiểu khác đi coi như ngày không muốn có mà vẫn phải làm.

Cũng vì chữ thầy… có ý nghĩa quá lớn

Chúng ta hầu như ngành nào cũng có ngày kỷ niệm, trong ngày đó người ta cũng thăm nhau cũng tặng quà, cũng phong bì. Thế nhưng chỉ ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 chuyện phong bì được để ý, được đưa ra bàn luận.

Có lẽ vì quan niệm của người Việt chữ thầy có ý nghĩa lớn quá nên trong quan niệm xã hội thầy cô phải là người hoàn thiện, phải là số 1 về tri thức cũng như nhân cách. Tuy nhiên cũng phải thấy chữ thầy chỉ lớn với những người “Nhất tự vi sư- Bán tự vi sư”, một chữ hay nửa chữ cũng kính thầy.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011

Từ chữ thầy lớn quá đó bây giờ vì một số thầy, cô làm hạ giá trị của chữ thầy cho nên người ta nghĩ rằng tất cả thầy, cô tầm thường. Từ đó đều nghĩ rằng các thầy, cô trong ngày này chỉ vì lợi ích gì đó. Đó là những sai lầm rất lớn.

Trong những ngày này bên cạnh câu chuyện phong bì, quà tặng thầy cô cũng không ít hình ảnh vùng miền khó khăn thầy, cô vất vả đi gieo con chữ. Điều đó cho xã hội thấy rằng, nghề giáo còn nhiều vất vả, khó khăn.

Thực ra các thầy cô cho đến bây giờ giỏi lắm chỉ đủ nuôi mình. Trong khi giáo viên nước ngoài nuôi được cả nhà. Giáo viên hiện nay lương như các công chức khác trong khi trách nhiệm nặng nề.

Trước dây có lần tôi dự hội nghị, trong đó Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội về cái cần phải có lương đặc thù cao hơn cho giáo viên. Mọi người đều thừa nhận mức lương giáo viên thấp dẫn đến khó khăn. Tuy nhiên cuối cùng không đồng ý vì nếu giáo viên có lương đặc thù thì ngành khác cũng vậy nên không tăng lương được.

Cách hiểu như vậy rất không đúng, phải hiểu vai trò của người thầy. Người thầy nếu chỉ sản xuất ra sản phẩm dịch vụ, hàng hóa thông thường phục vụ con người thì khác còn ở đây sản phẩm chính của giáo dục, của những người thầy, người cô chính là con người.

Vì thế phải có những cái đặc biệt để các nhà giáo thấy rằng muốn “làm ra” những sản phẩm con người thì người thầy, người cô, phải có tri thức và phẩm chất cao hơn những người khác mới dạy và đào tạo ra học trò .

Người thầy không chỉ đào tạo ra con người mà phải đào tạo ra người tốt. Người tốt có nghĩa con người đó phải có tình yêu thương đối với gia đình, luôn luôn biết mình phải là người chủ của xã hội, của đất nước mình.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011

Còn hiện nay vẫn nghĩ tôi là con bố mẹ tôi, còn thầy chỉ là người được thuê dạy hay thầy dạy cho tôi vì tôi trả tiền không cần quan tâm tôi phục vụ xã hội… như thế nào là hỏng.

“Chuột chạy cùng rào mới vào…”

Đứng về mặt cung và cầu, người học ngày càng tăng biến động với tỷ lệ thuận vời đà tăng dân số, nhu cầu học rất lớn, tuyển sinh sư phạm tuyển sinh khá mở rộng.

Thế nhưng chất lượng giáo viên đào tạo ra không tỷ lệ thuận về phát triển nhu cầu người học, nhu cầu lượng thầy cô, chất lượng “tụt” đi. Vì thế đâu đó so sánh “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm”.

Bởi xã hội phát triển với rất nhiều nghề mới, phù hợp với xu thế kiếm được nhiều tiền, hấp dẫn hơn trong khi trách nhiệm không lớn bằng sư phạm.

pgsts-ngnd-nguyen-vo-ky-anh-co-thoi-nguoi-ta-xach-mot-can-cam-di-cung-la-qua-2011

Điều này lý giải hầu hết người vào học ngành sư phạm phần đa không giỏi, lực học trung bình, không có điều kiện nên vào trường sư phạm hy vọng có trợ cấp học phí.

Mặt khác học sư phạm ra trường vừa khó xin việc, khi xin được việc lương thấp không đủ tự túc. Thậm chí có những người không đủ mua thiết bị nâng cao trình độ.

Ngay cả giáo viên muốn đi học không dễ, tôi từng hướng dẫn luận văn thạc sĩ cho nhiều giáo viên địa phương nhìn chung các em tốt về phẩm chất, say sưa với nghề rất muốn học để làm tốt hơn. Tuy nhiên đi học không phải dễ vì không nằm trong quy hoạch không được đi.

Khi được đi phải có tiền mới đi học được, học thạc sĩ không phải dễ.

Muốn nâng cao chất lượng sư phạm phải có chiến lược đào tạo giáo viên sư phạm tốt, ưu tiên đào tạo cấp học thấp bởi cấp học càng nhỏ đào tạo giáo viên càng khó. Cùng với việc nâng trình độ phải nâng lương cho giáo viên.

 

Lời chúc 20/11 bằng tiếng Anh giản dị và cảm động nhất

Những lời chúc 20/11 bằng tiếng Anh dưới đây vừa giản dị, vừa rất ý nghĩa. Nó sẽ là món quà tuyệt vời mà bất kỳ thầy cô giáo nào cũng muốn nhận được trong sự nghiệp “trồng người”.

 

Gợi ý mười quà tặng 20/11 ý nghĩa tặng thầy, cô

Ngày hiến chương nhà giáo Việt Nam 20/11 là một dịp đặc biệt để những thế hệ học trò thể hiện lời tri ân tới thầy cô. Dưới đây là gợi ý mười quà tặng 20/11 ý nghĩa cho thầy, cô giáo.

Tin khác