| Hà Nội /

Tiện ích

Kết quả xổ số

Giá vàng

Thời tiết

Phim chiếu rạp

Vé máy bay

Vé tàu

Thứ sáu, 20/09/2019, 06:23 AM
  • Click để copy

Tại sao khối Ả Rập ngày càng chia rẽ?

Trong lịch sử, nhiệm vụ thúc đẩy chủ nghĩa đa phương ở Trung Đông thuộc về hai tổ chức: Liên đoàn Ả Rập và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC).

tai-sao-khoi-a-rap-ngay-cang-chia-re
Ảnh minh họa

Trong lịch sử, nhiệm vụ thúc đẩy chủ nghĩa đa phương ở Trung Đông thuộc về hai tổ chức: Liên đoàn Ả Rập, một liên minh hợp tác rộng rãi về các vấn đề chính trị, kinh tế và văn hóa, và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), chủ yếu liên quan đến vấn đề kinh tế. Bất chấp sự khác biệt về lịch sử, trọng tâm và thành phần tham gia, cả hai cơ quan này đều có ý định trở thành phương tiện đảm bảo sự thống nhất của khối Ả Rập trong các vấn đề quan trọng – như chống lại Israel – và tránh xung đột giữa các quốc gia thành viên.

Trong nhiều thập niên, cuộc xung đột giữa Israel và Palestine đã giúp tập hợp các quốc gia Ả Rập xung quanh một mục tiêu chung là ủng hộ tư cách nhà nước của Palestine. Nhưng kể từ cuộc nổi dậy Mùa xuân Ả Rập năm 2011, ba vấn đề gây chia rẽ hơn đã xuất hiện: nhận thức về mối đe dọa từ Iran, sự lây lan của khủng bố khu vực, và sự trỗi dậy của chủ nghĩa Hồi giáo chính trị.

Những diễn tiến này đã phá vỡ các liên minh truyền thống và tạo ra nhiều mô hình hợp tác đa phương linh hoạt hơn trong khu vực. Và chính sách hiện tại của phương Tây đối với Trung Đông – đặc biệt là chính sách của Hoa Kỳ – có khả năng củng cố xu hướng này.

Đầu tiên, các chính phủ Ả Rập Sunni coi ảnh hưởng và các hoạt động tại khu vực của Iran là mối đe dọa cơ bản đối với lợi ích của họ. Sự cạnh tranh ngày càng mang tính thù địch giữa một bên là Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất với một bên là Iran đã làm lu mờ sự đối đầu chung truyền thống của các nước này với Israel. Thật vậy, một số chính phủ Ả Rập đang hợp tác chặt chẽ một cách chưa từng có với Israel để giải quyết mối đe dọa Iran. Sự hợp tác này, phần lớn diễn ra ở hậu trường, đã trở nên công khai vào tháng 2 năm 2019 tại một hội nghị “chống Iran” do Mỹ dẫn dắt tại Warsaw, điều được Thủ tướng Israel Binyamin Netanyahu ca ngợi là một bước đột phá trong quan hệ Ả Rập – Israel. Những mối quan hệ này có thể sẽ phát triển mạnh mẽ hơn khi Ả Rập Saudi và Iran tiếp tục cạnh tranh chiến lược và đối đầu thông qua các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

Thứ hai, mối đe dọa khủng bố thánh chiến trên khắp Trung Đông đã trở nên trầm trọng hơn bởi các cuộc xung đột bạo lực ở Syria và Libya, và đã trở thành hiện thực qua nhiều cuộc tấn công ở Ai Cập, Tunisia, Jordan và các quốc gia khác, gây căng thẳng cho Liên đoàn Ả Rập và khiến các quốc gia thành viên quay sang chống lại nhau. Ví dụ, sau khi lãnh đạo lúc bấy giờ của Libya là Muammar el-Qaddafi dùng vũ lực đàn áp một cuộc nổi dậy ở nước ông hồi đầu năm 2011, Liên đoàn đã đình chỉ tư cách thành viên của Libya và tích cực ủng hộ NATO hạ bệ Qaddafi, cũng như cung cấp hỗ trợ cho phiến quân Libya vào cuối năm đó.

Ngay sau đó, các thành viên Liên đoàn Ả Rập đã tố cáo Tổng thống Syria Bashar al-Assad hậu thuẫn khủng bố trong khu vực, đồng thời trục xuất Syria ra khỏi tổ chức này. Ngày nay, Liên đoàn bị chia rẽ quanh vấn đề tư cách thành viên của Syria. Một số quốc gia Ả Rập Sunni phản đối mạnh mẽ, cho rằng Assad đã cho phép Iran mở rộng ảnh hưởng trong khu vực và hậu thuẫn cho các nhóm dân quân người Shia, như Hezbollah ở Lebanon, qua đó đe dọa trực tiếp đến chế độ của họ. Tuy nhiên, chính phủ Iraq và Tunisia đã công khai kêu gọi cho phép Syria được tái gia nhập Liên đoàn.

Cuối cùng, sự trỗi dậy của chủ nghĩa Hồi giáo chính trị sau Mùa xuân Ả Rập – bao gồm cả việc những người theo chủ nghĩa Hồi giáo thắng cử ở các quốc gia như Ai Cập và Tunisia – đã làm gia tăng sự chia rẽ khu vực. Sợ hãi trước sự gia tăng của chủ nghĩa Hồi giáo, chính quyền ở Ai Cập, Ả Rập Saudi và UAE đã phát động một nỗ lực liên tục và có phối hợp nhằm ngăn chặn ảnh hưởng đang gia tăng của các nhóm như Huynh đệ Hồi giáo trong khu vực. Ví dụ ấn tượng nhất cho điều này là việc quân đội Ai Cập vào năm 2013 đã buộc phải lật đổ Mohamed Morsi, một thành viên của nhóm Huynh đệ Hồi giáo và là tổng thống dân cử đầu tiên của nước này. Các quốc gia Ả Rập bị chia rẽ vì việc lật đổ Morsi, với một bên là Ả Rập Saudi và UAE ủng hộ, còn bên kia là Qatar kiên quyết phản đối.

Ba vấn đề này không chỉ làm rạn nứt Liên đoàn Ả Rập mà còn chia rẽ cả GCC vốn thường tập trung vào vấn đề kinh tế. Đáng chú ý nhất là việc Ả Rập Saudi, Bahrain, UAE và Ai Cập, một quốc gia không phải thành viên của GCC, đã tiến hành một cuộc phong tỏa chính trị và kinh tế chống lại Qatar kể từ năm 2017, tuyên bố rằng nước này ủng hộ khủng bố khu vực và cho phép thủ đô Doha của họ hoạt động như một nơi trú ẩn an toàn cho những người theo chủ nghĩa Hồi giáo lưu vong. Mối quan hệ chặt chẽ của Qatar với Thổ Nhĩ Kỳ và Iran cũng là một nguyên nhân gây căng thẳng trong khu vực.

Sự sụp đổ của chủ nghĩa đa phương truyền thống ở Trung Đông trùng hợp với một sự thay đổi rõ rệt trong cách tiếp cận của Mỹ đối với khu vực dưới thời Tổng thống Donald Trump. Người tiền nhiệm của ông, Barack Obama, rất ủng hộ chủ nghĩa đa phương và xây dựng liên minh, qua đó tạo điều kiện cho thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2015 và sự can thiệp quân sự do NATO lãnh đạo trước đó vào Libya. Ngược lại, Trump tự hào tuyên bố thái độ khinh thường của ông đối với các thể chế đa phương và thích làm việc với các đối tác (cũng như đối thủ) cùng chí hướng trên cơ sở song phương. Hơn nữa, sự phản đối kiên quyết của ông đối với Iran đã khiến ông đưa Mỹ hợp tác chặt chẽ với khối các nước chống Iran trong khu vực.

Cách tiếp cận của chính quyền Trump khiến nhiều khả năng các chính phủ Ả Rập sẽ tiếp tục hợp tác với các đồng minh khu vực cụ thể về các vấn đề chủ chốt thay vì cố gắng đạt được sự đồng thuận rộng rãi hơn trong nội bộ Liên đoàn Ả Rập và GCC. Vì vậy triển vọng cho sự thống nhất của khối Ả Rập, vốn đã rất mong manh, sẽ còn càng mờ nhạt hơn nữa.

 

Giá dầu giảm mạnh khi Arab Saudi cho biết đã phục hồi hoàn toàn nguồn cung

Giá dầu giảm khoảng 6% vào ngày 17/9 sau khi Bộ trưởng Năng lượng Arab Saudi cho biết nước này đã khôi phục hoàn toàn nguồn cung dầu, bằng với mức trước khi các cơ sở dầu bị tấn công, Reuters đưa tin.

 

Sẽ không có cuộc gặp nào giữa lãnh đạo Iran và Mỹ

Căng thẳng leo thang khiến lãnh đạo của cả hai quốc gia đều tuyên bố sẽ không gặp nhau tại cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc trong tháng 9 này.

Tình hình Mỹ và Iran ngày 6/1: Giới chức Iran đồng loạt cảnh báo ‘báo thù khốc liệt’ cho tướng Soleimani

Tình hình Mỹ và Iran ngày 6/1: Giới chức Iran đồng loạt cảnh báo ‘báo thù khốc liệt’ cho tướng Soleimani

06/01/2020 09:12

Tình hình Mỹ và Iran vẫn đang rất căng thẳng, dấy lên lo ngại về cuộc đối đầu quân sự giữa hai nước sở hữu nhiều vũ khí hạt nhân này.

Tổng thống Venezuela đánh bật thủ lĩnh đối lập Guaido, kiểm soát quốc hội

Tổng thống Venezuela đánh bật thủ lĩnh đối lập Guaido, kiểm soát quốc hội

06/01/2020 08:31

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 5/1 đã đánh bật Chủ tịch Quốc hội và cũng là thủ lĩnh đối lập Juan Guaido, nắm quyền kiểm soát cơ quan lập pháp này, New York Times đưa tin.

Tổng thống Mỹ chờ Iran hành động, Tehran gọi ông Trump là 'kẻ khủng bố mặc vest'

Tổng thống Mỹ chờ Iran hành động, Tehran gọi ông Trump là 'kẻ khủng bố mặc vest'

06/01/2020 06:38

Mỹ đã sẵn sàng đối phó với mối nguy từ việc Iran có thể trả đũa cho cái chết của Tướng Soleimani "trong vòng vài tuần".

Toàn cảnh thảm họa cháy rừng ở Úc: chìm trong biển lửa

Toàn cảnh thảm họa cháy rừng ở Úc: chìm trong biển lửa

06/01/2020 02:31

Theo thống kê sơ bộ, thời điểm hiện tại có ít nhất hàng chục người chết và mất tích, 1.300 ngôi nhà cháy rụi, hàng triệu hecta đất bị đốt cháy kể từ khi các đám cháy ở Úc bùng lên vào tháng 9.

TT Trump cảnh báo đã nhắm mục tiêu 52 địa điểm của Iran

TT Trump cảnh báo đã nhắm mục tiêu 52 địa điểm của Iran

05/01/2020 13:17

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sáng 5/1 rằng Mỹ đã nhắm mục tiêu 52 địa điểm Iran để tấn công trong trường hợp bất kỳ người Mỹ hoặc bất kỳ tài sản nào của Mỹ bị xâm phạm, Reuters đưa tin.

Mang quan tài người đã chết sang phòng khách nhà hàng xóm 'để nhờ' vì câu chuyện chẳng giống ai

Mang quan tài người đã chết sang phòng khách nhà hàng xóm 'để nhờ' vì câu chuyện chẳng giống ai

05/01/2020 09:25

Chỉ vì hàng xóm hắt phân vào quan tài mà con cháu người đã chết đưa cả chiếc quan tài sang nhà hàng xóm đặt trước phòng khách để "trả đũa".

Căn cứ Mỹ bị nã tên lửa sau vụ ám sát tướng Iran

Căn cứ Mỹ bị nã tên lửa sau vụ ám sát tướng Iran

05/01/2020 06:58

Tên lửa được cho là đã nhắm vào Vùng Xanh ở Baghdad cũng như một căn cứ không quân của quân đội Mỹ ngay sau cuộc tấn công của Mỹ tiêu diệt tướng quân hàng đầu của Iran.

Nam sinh từng đạt giải Olympic giết 4 bạn học tại kí túc xá

Nam sinh từng đạt giải Olympic giết 4 bạn học tại kí túc xá

04/01/2020 10:28

Nam sinh Trung Quốc Mã Gia Tước đã lên kế hoạch giết chết 4 bạn cùng phòng chỉ vì bị nói xấu tính.Sự

Trang mạng Trung Quốc xếp Việt Nam vào top 5 quốc gia anh dũng nhất trong chiến tranh

Trang mạng Trung Quốc xếp Việt Nam vào top 5 quốc gia anh dũng nhất trong chiến tranh

04/01/2020 10:22

Tờ Sohu của Trung Quốc cho rằng Việt Nam dù là nước nhỏ những sẵn sàng hy sinh để đánh bại kẻ địch.