Tăng thuế bảo vệ môi trường: Hệ lụy lớn cho nền kinh tế

12:56 18/05/2018

Tăng thuế bảo vệ môi trường gây lo ngại tác động giá điện, đẩy giá tiêu dùng tăng làm giảm đà hồi phục kinh tế cũng như ảnh hưởng đến đời sống người dân.

xang_e5_va_95le_quan_14-4-0103400
Tăng thuế bảo vệ môi trường gây lo ngại tác động giá điện, lên đà hồi phục kinh tế cũng như đời sống người dân. Ảnh minh họa

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng vừa thừa lệnh Thủ tướng Chính phủ ký tờ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Nghị quyết về Biểu thuế bảo vệ môi trường, trong đó có đề xuất tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu lên kịch khung.

Theo đó, thuế bảo vệ môi trường với xăng sẽ tăng từ 3.000 đồng/lít lên mức kịch khung cho phép là 4.000 đồng/lít. Dầu diesel tăng từ 1.500 đồng/lít lên kịch trần 2.000 đồng/lít... Ngoài xăng dầu, một số mặt hàng khác như than đá, dung dịch HCFC, túi nilon, cũng được Bộ Tài chính đề xuất tăng thêm từ 1.000 đồng đến 10.000 đồng, tuỳ loại.

Nếu phương án này được thông qua, tổng số thuế bảo vệ môi trường dự kiến thu sẽ vào khoảng 57.612 tỷ đồng/năm, tăng khoảng 15.189 tỷ đồng/năm.

Bên cạnh mặt lợi tăng ngân sách, khi điều chỉnh tăng thuế bảo vệ môi trường sẽ gây tác động lớn đến hồi phục nền kinh tế, kiềm chế lạm phát.

Lạm phát sẽ tăng

Theo số liệu của Tổng cục Thống kế Quý 1 - 2018, hàng loạt các mặt hàng thuộc 11 nhóm hàng hóa cơ bản liên tục tăng giá và chưa có dấu hiệu dừng lại. Chỉ số giá tiêu dùng tăng vọt tại những nhóm hàng như thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 0,16% vào tháng 1, tăng 0,27% vào tháng 2 và 0,02% vào tháng 3. Nhóm dịch vụ giao thông tăng 1,17% vào tháng 1 và 0,79% vào tháng 2  do xăng dầu tăng giá và nhu cầu đi lại tăng.

Đặc biệt, nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng giá suốt 3 tháng đầu năm 2018 (tháng 1 tăng 1,83%; tháng 2 tăng 0,07% và tháng 3 tăng 1,98%). Đặc biệt, từ tháng 5/2018, khoảng 40 loại dịch vụ y tế tiếp tục tăng giá khiến người bệnh càng lo lắng hơn.

CPI bình quân quý 1/2018 tăng 2,82% so với cùng kỳ năm trước. Lạm phát bình quân 3 tháng đầu năm 2018 so với cùng kỳ năm trước ước tăng 1,34 %.

Trong bối cảnh giá hàng hóa, dịch vụ tăng nếu biểu thuế bảo vệ môi trường xăng dầu được thông qua, theo đó thuế bảo vệ môi trường với xăng sẽ tăng từ 3.000 đồng/lít lên mức kịch khung cho phép là 4.000 đồng/lít. Thuế bảo vệ môi trường tăng sẽ khiến giá cả hàng hóa tăng theo.

tang-thue-bao-ve-moi-truong-nhung-he-luy-voi-nen-kinh-te
Lạm phát tăng khi giá xăng tăng do thuế bảo vệ môi trường tăng. Ảnh minh họa

Theo nhiều chuyên gia kinh tế, Chính phủ đặt mục tiêu kiểm soát lạm phát năm nay ở mức dưới 4%, tuy nhiên, mới hết quý 1 chỉ số giá tiêu dùng đã tăng hơn 2%, nên nếu tăng thuế xăng dầu chắc chắn lạm phát sẽ khó giữ. Hiện chúng ta đang ưu tiên phục hồi tăng trưởng, việc tăng thuế môi trường với xăng dầu có thể làm mất đà tăng trưởng đó.

TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách cũng chỉ rõ tăng thuế xăng dầu sẽ gây ra những thiệt hại rất lớn đối với kinh tế xã hội.

“Tăng thuế với xăng dầu sẽ làm tăng chi phí nguyên vật liệu, tăng phí vận tải cho người sử dụng, kéo theo việc tăng giá một loạt các mặt hàng, từ đó gây ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân và doanh nghiệp. Còn mục tiêu chính là thu thuế để bảo vệ môi trường như tên gọi của sắc thuế này lại bị lu mờ so với mục đích thu để bù đắp thiếu hụt ngân sách", TS. Nguyễn Đức Thành nhấn mạnh.

Lạm phát cũng sẽ tăng khi giá điện tăng, giá điện chắc chắn sẽ tăng bởi biểu thuế bảo vệ môi trường không chỉ nhằm vào xăng mà còn có cả than đá, túi nilong.

Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản Việt Nam cho rằng doanh nghiệp ngành than sẽ khó khăn rất lớn trong đầu tư phát triển, tập trung nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, than là nguồn nguyên liệu chính phục vụ sản xuất điện. Nên nếu tăng thuế than như đề xuất sẽ không chỉ làm tăng chi phí sản xuất than mà còn khiến tăng giá thành sản xuất điện, ảnh hưởng sâu rộng đến nền kinh tế.

Thuế, phí chiếm hơn 50% giá xăng

Một lít xăng E5 RON 92 hiện có giá 19.440 đồng/lít, trong 1 lít xăng E5 đang phải gánh một loạt thuế phí. Cụ thể, thuế nhập khẩu 1.944 đồng; Thuế tiêu thụ đặc biệt 1.555 đồng; Thuế bảo vệ môi trường (hiện tại) 3.000 đồng; Thuế giá trị gia tăng (hiện tại 10%) 1.944 đồng.

Ngoài ra 1 lít xăng còn phải nộp vào quỹ bình ổn giá xăng dầu 300 đồng, chi phí kinh doanh bình quân định mức là 1.250 đồng/lít, lợi nhuận định mức 300 đồng/lít.

Như vậy một lít xăng E5 đang phải chịu đến gần 10.600 đồng tiến thuế, phí (hơn 50% giá xăng), như vậy là quá lớn. Nếu giảm 1 nửa các mức thuế giá xăng sẽ chỉ ở mức 14.000 – 15.000 đồng/lít.

Trở lại lý giải của Bộ Tài chính về việc tăng thuế bảo vệ môi trường xăng dầu nhằm tăng thu cho ngân sách trong bối cảnh thuế nhập khẩu về 0% khi hội nhập. TS Bùi Trinh, chuyên gia kinh tế đặt câu hỏi: Nếu vì ký kết các hiệp định thương mại khiến nguồn thu ngân sách giảm nên phải tăng các nguồn thu khác đề bù vào khoản thiếu hụt phải chăng "hội nhập" không giúp phát triển mà còn khiến gánh nặng thuế cho người dân tăng lên.

TS. Bùi Trinh
TS Bùi Trinh

TS Bùi Trinh phân tích, chúng ta ký kết nhiều hiệp định hội nhập hợp tác quốc tế, trong khi đó, nền sản suất của Việt Nam còn yếu, chủ yếu là gia công. Khi hội nhập, thuế nhập khẩu về 0%, hàng hoá từ các nước vào Việt Nam rẻ hơn, hàng hoá trong nước sẽ khó cạnh tranh được với nước ngoài. Không những thế, hụt thu ngân sách do thuế xuất nhập khẩu giảm lại tăng thuế nội địa, khiến người dân phải chịu ngày càng nhiều gánh nặng.

Về lý do tăng thuế với xăng dầu để bảo vệ môi trường, TS Bùi Trinh cho biết, theo tính toán, ngành vận tải không phải là ngành thải ra khí nhà kính lớn nhất. Ngành này thậm chí còn thải ra chất thải thấp hơn bình quân chung của nền kinh tế. Ngành thải ra khí nhà kính lớn nhất chính là công nghiệp chế biến.

Bên cạnh đó là xuất khẩu, sản xuất hàng xuất khẩu thải ra khí nhà kính chiếm 51% tổng phát thải. Trong đó, sản xuất hàng xuất khẩu cơ bản thuộc lĩnh vực FDI, chiếm 73%.

Như vậy xét tác động môi trường từ xăng dầu so với lĩnh vực khác thì rõ ràng trước khi tăng thuế bảo vệ môi trường xăng dầu phải tăng thuế môi trường với doanh nghiệp FDI, với công nghiệp chế biến…

Được biết, trong lần điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường này, Bộ Tài chính còn tăng cả thuế bảo vệ môi trường với mặt hàng túi nilông. Tuy nhiên, Nhà nước thu được bao nhiêu tiền thuế từ doanh nghiệp túi nilông không ai rõ.

Theo khảo sát của Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) trong hơn 500 doanh nghiệp đang sản xuất túi nilông hiện nay, chỉ có khoảng 30 doanh nghiệp sản xuất túi nilông có giấy chứng nhận túi nilông thân thiện môi trường do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp. Mà đã có giấy này thì khỏi cần đóng thuế.

Trong khi số doanh nghiệp còn lại, hầu hết đều là doanh nghiệp vừa và nhỏ, không có sản phẩm xuất khẩu, không có sản phẩm được hệ thống các siêu thị đặt mua theo tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, vẫn sản xuất và bán ra thị trường bên ngoài theo kênh phân phối truyền thống (chợ sỉ, chợ lẻ, bỏ mối).

Với các doanh nghiệp dạng này Nhà nước hiện gần như không thu được thuế. Như vậy thực chất thuế bảo vệ môi trường bộ tài chính điều chỉnh nhắm vào xăng dầu và than đá những nhiên liệu chính cho sản xuất công nghiệp, tiêu dùng. Khi tăng mặt hàng này chắc chắn sẽ đẩy giá tiêu dùng lên cao ảnh hưởng đời sống người dân.

 

Phát hiện ớt bột chứa chất gây ung thư

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã kiểm tra 262 mẫu ớt bột tại hơn 10 tỉnh, thành và phát hiện trên 36% số mẫu có dư lượng Aflatoxin (một nhóm các chất chuyển hóa có thể gây ung thư) vượt ngưỡng.

 

Tăng phí thẻ ATM: Người dân phải ‘gánh’ lãng phí của ngân hàng?

Phải chăng chính việc phát hành thẻ vô tội vạ, dẫn đến dẫn tới một nguồn lực khổng lồ đang bị lãng phí, để bù lại ngân hàng muốn tăng phí thẻ ATM.

 

Tăng kịch khung thuế môi trường với xăng dầu: Chắc chắn ảnh hướng đến giá hàng hóa

Chính phủ đề xuất tăng mức thuế với xăng từ 3.000 đồng lên 4.000 đồng, với dầu diesel từ 1.500 đồng lên 2.000 đồng. Dầu mazut và dầu nhờn, dầu hỏa, mỡ nhờn cũng tăng lên 2.000 đồng mỗi lít.

Tài trợ


Tin khác