Tăng thuế VAT: Người nghèo thêm khổ

19:06 12/01/2018

Theo PGS.TS Ngô Trí Long thuế giá trị gia tăng (VAT) là loại thuế lũy thoái, càng thu nhập thấp càng bị thiệt thòi, vì thế khi tăng thuế VAT người nghèo sẽ càng khó khăn.

tang-thue-vat-nguoi-ngheo-them-kho
Ảnh minh họa

Tháng 8/2017 Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế VAT lên từ 10 lên 12% với lý do các nước trên thế giới cũng làm như vậy.

Bộ Tài chính dẫn giải thuế VAT trung bình tại các nước EU là 19% đến năm 2014 tăng lên trung bình xấp xỉ 21,5%. Các nước trong Tổ chức hợp tác phát triển kinh tế OECD cũng có xu hướng tăng VAT từ trung bình 18% năm 2000 lên 19% năm 2016.

Bên cạnh đó Bộ Tài chính cho rằng, việc tăng thuế Vat cũng nhằm bù cho thuế nhập khẩu giảm, nợ công tăng cao.

Ngay lập tức đề xuất của Bộ Tài chính nhận được nhiều ý kiến khác nhau, trong đó có ý kiến cho rằng mức tăng này sẽ ảnh hưởng lớn đến đời sống của người dân khi giá cả hàng hóa bị đẩy lên.

Trước những ý kiến trên, trong dự thảo gửi Bộ Tư pháp thẩm định trước khi báo cáo Thủ tướng xem xét trình Quốc hội trong năm nay, Bộ Tài chính vẫn bảo lưu quan điểm việc tăng thuế VAT là cần thiết. Tuy nhiên Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế VAT từ 10% lên 11% từ tháng 1/2019 và tăng lên 12% từ tháng 1/2020.

Trao đổi với phóng viên về đề xuất tăng thuế VAT của Bộ Tài chính, chuyên gia kinh tế - PGS.TS Ngô Trí Long cho biết, thuế là nguồn thu ngân sách là sự đóng góp của người dân, một trong những loại thuế người dân quan tâm nhất là VAT.

“VAT là thuế đánh vào người tiêu dùng, ví dụ mức thuế VAT đang là 10% có nghĩa khi mua hàng 1000 đồng chúng ta phải trả 1.100 đồng. Tăng như thế nào cũng ảnh hưởng đến người tiêu dùng vì thế chắc chắn người tiêu dùng không hài lòng”, PGS.TS Ngô Trí Long cho biết.

Chung quan điểm ông Cấn Văn Lực – Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng BIDV cho biết, lý giải việc cho đề xuất tăng thuế Bộ Tài chính đưa ra hai lý do: Nhằm bù bội chi ngân sách, khi bội chi ngân sách phải đi vay trong nước hoặc nước ngoài điều này dẫn đến nợ công tăng cao.

Ngoài ra một lý do nữa được Bộ Tài chính viện dẫn là so với thế giới thuế VAT của chúng ta còn tương đối thấp.

ngo-tri-long
PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng, không nên tăng thuế VAT thời điểm này

Tuy nhiên theo ông Cấn Văn Lực thuế VAT của Việt Nam hiện nay ở ngưỡng trung bình so với các vùng lãnh thổ liền kề. Cụ thể, thuế VAT của Việt Nam thấp hơn Đài Loan (thuế VAT 5%), Malaysia (thuế VAT 6%, Singapore và Thái Lan (thuế VAT 7%). Một số nước đang có mức thuế VAT bằng với Việt Nam là Indonesia, Campuchia, Lào, Hàn Quốc. Chỉ có hai nước gần Việt Nam có mức thuế suất cao hơn Việt Nam là Trung Quốc 17% và Philippines là 12%.

“Quan điểm của chúng tôi thu thuế là vấn đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay chúng ta phải giảm rất nhiều các loại thuế do hội nhập do cam kết quốc tế. Tuy nhiên nếu bây giờ tăng VAT lên 11% phải làm rất rõ đối với người dân đó là tại sao lại tăng”, ông Cấn Văn Lực nhấn mạnh.

Theo ông Cấn Văn Lực khi tăng thuế VAT sẽ ảnh hưởng chung đến cả người giàu và người nghèo nhưng với người nghèo bị thiệt hơn vì nếu tăng thêm 1% thuế VAT so với tổng thu nhập của người nghèo thì tỷ trọng của nó sẽ cao hơn so với người giàu.

Trong khi đó PGS.TS Ngô Trí Long nhấn mạnh, thuế VAT là loại thuế lũy thoái, càng thu nhập thấp càng bị thiệt thòi ví dụ một người có 10 triệu và 1 người có 30 triệu. Người có 10 triệu đồng phải chi vào tiêu dùng rất nhiều lên đến 80%, trong khi người có 30 triệu đồng cùng lắm chỉ chi đến 20 triệu cho tiêu dùng. Như vậy người nghèo sẽ chịu tác động của thuế VAT lớn hơn

Bối cảnh hiện nay chính sách phải hướng đến hỗ trợ người nghèo nhiều hơn vì vậy phải hết sức cân nhắc với câu chuyện đánh thuế VAT như hiện nay.

“Tác động gián tiếp đến hoạt động sản xuất, người thắt chặt tiêu dùng trong nền kinh tế và như vậy tác động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, không phải động thái tích cực.

Xem xét lợi ích chung giữa nhà nước và người dân thì có nền tăng hay không? Quan điểm của tôi chưa nên tăng thuế VAT”, PGS.TS Ngô Trí Long cho biết.

Đặt vấn đề nếu không tăng thuế sẽ lấy nguồn tiền đâu để bù vào ngân sách hụt thu?

Ông Cấn Văn Lực cho rằng, cần phải cân đối quỹ thu chi phải chăng đánh thuế thu nhập cá nhân với người giàu hơn.

tang-thue-vat-nguoi-ngheo-them-kho
Ông Cấn Văn Lực cho rằng tăng thuế VAT người nghèo sẽ chịu tác động lớn hơn.

Cách thứ hai tư duy theo hướng nuôi dưỡng nguồn thuế. Khi hội nhập giảm nhiều nguồn thuế nhập khẩu, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh tốt hơn thì sẽ đóng góp cho nguồn thu.

Ngoài ra ông Lực cho rằng cần cơ cấu đối tượng thu, trong đó có đối tượng hộ kinh doanh cá thể. Đồng thời cần chống thất thu thuế, chống chuyển giá doanh nghiệp FDI.

“Phải giảm tỷ lệ nợ đọng thuế, con số thuế nợ động hiện nay lên đến 70.000 tỷ đồng. Trong khi theo tính toán của chúng tôi tăng 1% thuế VAT sẽ chỉ thu được khoảng 39.000 tỷ đồng tiền thuế

Đồng thời phải giảm chi thường xuyên từ mức 65% hiện nay xuống ở mức trung bình so với các nước trong khu vực là 52%”, ông Lực cho biết.

Đồng ý quan điểm phải giảm chi ngân sách PGS.TS Ngô Trí Long nhấn mạnh vai trò của Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Theo PGS Ngô Trí Long, Bộ Tài chính lo thu ngân sách nhưng Bộ Kế hoạch và Đầu tư là nơi phân bổ ngân sách.

“Tăng thu nhưng có giám sát và giảm được mức chi hay không? Đây là vấn đề cần phải làm rõ”, PGS Long cho hay.

 

Nên thu hẹp diện không chịu thuế VAT

“Hiện nay, thuế suất thuế giá trị gia tăng (VAT) của Việt Nam so với một số nước có thể thấp nhưng kết cấu thuế VAT trong tổng số thu ngân sách so với một số nước lại cao. Đây là một kết cấu chưa hợp lý, nguyên nhân do rất nhiều khoản chúng ta chưa có cơ chế thu. Ví dụ như thuế tài sản, chúng ta vẫn chưa thu được. Tôi công tác trong ngành thuế mấy chục năm mới thấy chúng ta có thêm một loại thuế là thuế bảo vệ môi trường.

 

Cơ sở áp thuế VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt chưa thuyết phục

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, cơ sở áp thuế giá trị gia tăng (VAT), thuế tiêu thụ đặc biệt mà Bộ Tài chính đưa ra vẫn chưa thuyết phục.

 

Nên lùi thời hạn tăng thuế VAT

Với đề xuất sửa đổi các luật thuế của Bộ Tài chính, chúng ta cần phải nhìn nhận khách quan. 

Tài trợ


Tin khác