Thanh tra Chính phủ nói về sai phạm dự án Gang thép Thái Nguyên

18:57 01/03/2019

Thanh tra kiến nghị giao các bộ, ngành liên quan, cùng TISCO, VNS rà soát toàn bộ hợp đồng ký với nhà thầu Trung Quốc MCC để khởi kiện khi cần.

thanh-tra-chinh-phu-noi-ve-sai-pham-du-an-gang-thep-thai-nguyen
Thanh tra Chính phủ nói về sai phạm dự án Gang thép Thái Nguyên

Tại buổi họp báo Chính phủ chiều ngày 1/3, Phó Tổng Thanh tra Bùi Ngọc Lam đã trả lời báo chí liên quan đến việc xử lý sau thanh tra dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO).

Theo Phó Tổng Thanh tra, ngày 14/2/2019, Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Văn bản số 167/KL-TTCP về kết luận thanh tra dự án cải tạo mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên.

"Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Thanh tra Chính phủ đã công khai thông báo kết luận thanh tra và báo chí đã đưa tin"- ông Bùi Ngọc Lam nói.

Trong kết luận này, Thanh tra Chính phủ kiến nghị nhiều nội dung liên quan đến giải pháp trước thực trạng của dự án mà qua thanh tra đã phát hiện, kể cả những giải pháp nhằm tháo gỡ, khắc phục.

Cụ thể, kiến nghị với Thủ tướng và Thủ tướng đã đồng ý là đối với dự án đó thì tiếp tục thực hiện các biện pháp xử lý đối với dự án mà đã được Thủ tướng có ý kiến chỉ đạo tại Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 29/9/2017 nằm chung trong tổng thể 12 dự án thua lỗ, yếu kém của ngành Công Thương.

Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng giao các bộ, ngành liên quan, cùng TISCO, VNS rà soát lại toàn bộ hợp đồng ký với nhà thầu Trung Quốc MCC, cần thiết thì khởi kiện theo quy định của pháp luật.

thanh-tra-chinh-phu-noi-ve-sai-pham-du-an-gang-thep-thai-nguyen
Phó Tổng Thanh tra Bùi Ngọc Lam đã trả lời báo chí liên quan đến việc xử lý sau thanh tra dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2. Ảnh H.Lực

Về xử lý trách nhiệm, Thanh tra Chính phủ đã chuyển kết luận sang Ủy ban Kiểm tra Trung ương để xem xét, xử lý đối với cán bộ, đảng viên thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý có liên quan đến khuyết điểm, sai phạm nêu tại Kết luận thanh tra.

Dự án cải tạo mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) được phê duyệt vào năm 2005, do TISCO làm chủ đầu tư với tổng vốn hơn 3.800 tỉ đồng (hơn 242 triệu USD).

Dự án đầu tư mở rộng sản xuất giai đoạn II của Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên có tổng mức đầu tư ban đầu hơn 3.800 tỷ đồng, khởi công năm 2007, nhưng do nhiều nguyên nhân đã dẫn đến bị chậm tiến độ, "đội vốn" lên hơn 8.100 tỷ đồng. Từ năm 2013, dự án phải "đắp chiếu", trở thành đống sắt vụn nằm phơi nắng, phơi mưa.

Dự án giai đoạn II của TISCO được triển khai với mục tiêu đầu tư dây chuyền công nghệ sản xuất luyện kim (bao gồm khai thác, chế biến quặng sắt), nhằm đạt năng lực sản xuất 500 nghìn tấn phôi thép/năm.

Dự án gồm hai gói thầu chính: mỏ sắt Tiến Bộ (đã hoàn thành đưa vào sản xuất tháng 5-2014 với giá trị hơn 224 tỷ đồng) và xây dựng dây chuyền công nghệ luyện kim khu vực Lưu Xá. Thông qua đấu thầu quốc tế, Công ty Tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC) trúng thầu.

Năm 2007, TISCO và MCC ký hợp đồng tổng thầu tư vấn thiết kế, cung cấp thiết bị, xây dựng và lắp đặt (EPC) với giá hơn 160 triệu USD, được xác định là "trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện 30 tháng đã bao gồm các loại thuế, chi phí cần thiết để thực hiện hợp đồng".

Ngay sau khi ký, MCC đã được tạm ứng hơn 35 triệu USD, với lý do giá vật tư tăng cao, 18 tháng sau, MCC chưa triển khai gì nhưng TISCO không có bất cứ động thái nào như áp dụng điều khoản phạt hợp đồng, không báo cáo cấp thẩm quyền xem xét để hủy đấu thầu, không thu hồi tiền tạm ứng, không phát hành thư đòi tiền bảo lãnh thực hiện hợp đồng,...

thanh-tra-chinh-phu-noi-ve-sai-pham-du-an-gang-thep-thai-nguyen
Phiên họp báo chính phủ.

Tổng thầu MCC đề nghị tăng thêm giá trị gói thầu EPC hơn 134 triệu USD, chủ yếu tăng phần C (xây lắp). Nhằm gỡ khó khăn, TISCO kiến nghị các cấp có thẩm quyền cho phép tách phần C khỏi hợp đồng EPC, giao cho nhà thầu trong nước thực hiện.

Tổng công ty Xây dựng công nghiệp Việt Nam (Vinainco) được chọn làm nhà thầu thực hiện phần C với giá tạm tính 43 triệu USD (khoảng hơn 760 tỷ đồng), tuy nhiên sau khi được giao, Vinainco lại ký tiếp 40 hợp đồng, giao khoán cho 29 nhà thầu khác với giá 505 tỷ đồng. Nhiều hạng mục thực hiện chậm hoặc không thi công được do gặp khó khăn khi lắp đặt thiết bị công nghệ mà MCC thiết kế, chế tạo.

Cuối năm 2012, nhà thầu Trung Quốc rút hết công nhân và máy móc về nước, đem theo hơn 90% số tiền mà TISCO đã thanh toán phần thiết bị, gói thầu bị ngừng trệ. Ðiều này cho thấy, hợp đồng EPC ký với MCC không chặt chẽ, không quy định cụ thể tiến độ thực hiện.

Những sai phạm của TISCO có dấu hiệu cố ý làm trái các quy định của pháp luật, buông lỏng quản lý, gây thất thoát vốn đầu tư. Ngoài TISCO, trách nhiệm thuộc về Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) là đại diện chủ sở hữu vốn tại TISCO do buông lỏng kiểm tra, giám sát dự án, để TISCO và MCC ký thêm 10 phụ lục điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng của hợp đồng EPC không đúng quy định, gây bất lợi cho TISCO.

Sau nhiều năm, giá cả vật tư ngày càng leo thang, đến năm 2012, TISCO và VNSTEEL có văn bản gửi Bộ Công thương và Chính phủ xin phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án lên hơn 8.100 tỷ đồng (tăng hơn 4.200 tỷ đồng), kế hoạch hoàn thành vào năm 2014.

Thời điểm đó, Văn phòng Chính phủ đề nghị một số bộ, ngành cho ý kiến, phần lớn đều phản đối, cho rằng việc điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư cho dự án là thiếu cơ sở.

Sau đó, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 3136/VPCP-KTN ngày 22-4-2013 thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng, nêu rõ "Hội đồng quản trị VNSTEEL quyết định và chịu trách nhiệm việc điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án theo quy định hiện hành, bảo đảm hiệu quả.

Nếu vượt hạn mức, giao Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ trưởng Tài chính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định…" dẫn đến TISCO cho rằng, tổng mức đầu tư điều chỉnh đã được Thủ tướng chấp thuận; Hội đồng quản trị TISCO ký quyết định điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án lên 8.100 tỷ đồng là không có cơ sở.

Từ năm 2013 đến nay, dự án này vẫn "án binh bất động". Theo thời gian, dự án trở thành gánh nặng khiến cho VNSTEEL và TISCO lao đao trong nhiều năm. Trong thông báo kết luận thanh tra vừa được Thanh tra Chính phủ ban hành, xác định Bộ Công thương có sai phạm khi đề xuất tăng gấp hơn hai lần tổng mức đầu tư dự án nhưng lại không yêu cầu TISCO, VNSTEEL lập thiết kế cơ sở để thẩm định theo quy định; thiếu kiểm tra, giám sát trong việc thẩm định báo cáo đầu tư trình Thủ tướng Chính phủ khi chưa bảo đảm các điều kiện để triển khai dự án như nguồn vốn, nguồn nguyên liệu, cơ sở xác định TMÐT; chấp thuận chọn nhà thầu phụ không đúng quy định, thẩm quyền.

Tính đến thời điểm thanh tra vào đầu năm 2017, TISCO đã thanh toán cho dự án hơn 4.400 tỷ đồng, trong đó chi phí thiết bị hơn 2.100 tỷ đồng, chi phí xây dựng gần 1.000 tỷ đồng. Tổng dư nợ gốc, lãi vay ngân hàng phải trả của dự án gần 3.900 tỷ đồng, riêng tiền lãi đã tương đương với tổng mức đầu tư ban đầu của dự án.

Ðiều đáng nói, mỗi tháng "đống sắt gỉ" ấy vẫn ngốn một khoản lãi vay hơn 40 tỷ đồng và các khoản chi phí khác chưa lường hết được.

 

Từ chuyện doanh nghiệp FDI ‘tay không bắt giặc’: Phải đi lên từ nội lực

Không phủ nhận vai trò của doanh nghiệp FDI với sự phát triển kinh tế Việt Nam, tuy nhiên hiện tượng doanh nghiệp với vỏ bọc FDI nhưng vốn mỏng, liên tục báo lỗ đang đặt ra ra nhiều vấn đề.

 

Lãi suất tiết kiệm ngân hàng Vietcombank tháng 3/2019

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Ngân hàng Vietcombank vừa công bố mức lãi suất tiết kiệm tháng 3/2019. Dưới đây là bảng cập nhật lãi suất tiết kiệm ngân hàng Vietcombank tháng 2/2019.

 

Hai tháng đầu năm 2019, doanh nghiệp Trung Quốc rót vốn khủng vào Việt Nam

Trong số 38 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong 2 tháng, Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất với 588,9 triệu USD.



Tin khác