Ông Trump ký sắc lệnh công nhận chủ quyền Israel đối với Cao nguyên Golan

Lễ ký kết diễn ra sau khi ông Trump đưa ra những tuyên bố chung với Thủ tướng Netanyahu tại Nhà Trắng.

Sắc lệnh trên được ban hành sau khi Tổng thống Trump hôm 21/3 nói trong một tuyên bố rằng đã đến lúc Mỹ công nhận đầy đủ chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan. Bình luận trên cho thấy sự đảo ngược chính sách của Mỹ trong 50 năm qua liên quan đến vấn đề Golan và khu vực Trung Đông.

Tại cuộc họp báo chung với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 25-3, ông Trump ca ngợi mối quan hệ “mạnh mẽ” giữa Mỹ và Israel, trong khi ông Netanyahu gọi chữ ký của ông Trump là “công lý mang tính lịch sử” và là một “thắng lợi ngoại giao”.

Động thái của ông Trump nêu trên một lần nữa đưa vị tổng thống này thành tâm điểm trên chính trường quốc tế, khi đảo ngược chính sách của Mỹ đối với khu vực này vốn dĩ đã duy trì hơn 50 năm qua. Trước đó, cũng chính ông Trump gây tranh cãi và bị các đồng minh chỉ trích với quyết định di dời đại sứ quán Mỹ về Jerusalem. Nó đồng nghĩa Mỹ công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel, trong lúc đây vẫn là vùng đất tranh chấp giữa người Israel và Palestine.

Với Israel, mà cụ thể là Thủ tướng Netanyahu, đây chẳng khác gì một món quà chính trị khổng lồ mà ông Trump “trao tặng”.

Cao nguyên Golan là vùng đất Israel từng chiếm đóng của Syria sau cuộc chiến tranh 6 ngày năm 1967. Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc tới nay vẫn xem đây là hành động phi pháp.

Năm 1981, Israel thông qua luật chính thức sáp nhập cao nguyên Golan vào lãnh thổ. Liên Hiệp Quốc cũng đã không công nhận việc sáp nhập này. Năm 2018, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc còn ra nghị quyết kêu gọi Israel lập tức rút quân khỏi cao nguyên Golan sau một cuộc bầu cử địa phương ở đây, nơi vẫn còn khoảng 27.000 người Syria đang cư ngụ.

Với Israel, mà cụ thể là Thủ tướng Netanyahu, đây chẳng khác gì một món quà chính trị khổng lồ mà ông Trump “trao tặng”.

Trong bối cảnh vướng áp lực chính trị từ trong nước, ông Netanyahu bỗng thấy vị thế của mình được nâng lên đáng kể với thắng lợi ngoại giao này, ngay vài tuần trước khi cuộc bầu cử ở Israel tiến hành (ngày 9/4 tới).

Nhưng cũng tương tự vụ Jerusalem, bản thân chính quyền Tổng thống Trump hứa hẹn sẽ vấp phải vô vàn chỉ trích từ nước ngoài.

Thủ tướng Israel cũng cho biết sự công nhận của Washington đối với chủ quyền của Israel tại Cao nguyên Golan là một dấu mốc lịch sử.

Động thái của Washington diễn ra bất chấp thông báo tuần trước của Tổng thư ký Liên đoàn Ả Rập Aboul Gheit rằng khối này hoàn toàn ủng hộ chủ quyền của Syria đối với Cao nguyên Golan.

Chính quyền Syria ngay lập tức phản ứng và gọi quyết định của ông Trump là hành động "gây hấn" chống lại chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Syria. Damascus cũng lưu ý rằng động thái của ông chủ Nhà Trắng sẽ khiến Washington trở thành "kẻ thù chính" của người Ả Rập.

Phó Chủ tịch thứ nhất của Ủy ban đối ngoại thuộc Hội đồng Liên bang Nga (Thượng viện) Vladimir Dzhabarov hôm thứ hai (25.3) cũng nói rằng Moscow không công nhận chủ quyền của Israel đối với Cao nguyên Golan.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã điệm đàm với người đồng cấp Mỹ Mike Pompeo nhằm cảnh báo kế hoạch của Washington sẽ dẫn đến vi phạm luật pháp quốc tế và làm trầm trọng thêm tình hình ở Trung Đông.