Thứ sáu, 20/10/2023, 10:13 AM
  • Click để copy

Trẻ em - Nạn nhân của những thông tin xấu độc

Hơn 10 ngày qua, kể từ khi Hamas tấn công Israel, một thứ “dịch bệnh” nguy hại không kém gì bom đạn, đó là thông tin xấu độc, thông tin giả, nhằm vào trẻ em. Những con virus này đã lan nhanh khắp thế giới với tốc độ chóng mặt.

Thông tin xấu, độc trên mạng Internet là mảnh đất gieo trồng sự lệch lạc về suy nghĩ và tâm lý của trẻ em. (Ảnh minh họa).

Thông tin xấu, độc trên mạng Internet là mảnh đất gieo trồng sự lệch lạc về suy nghĩ và tâm lý của trẻ em. (Ảnh minh họa).

 Trong cái chợ thông tin khổng lồ ấy, ở Việt Nam chúng ta, thông tin giả về tình hình trong nước và quốc tế cũng cùng lúc xuất hiện, gây nhiễu thông tin, gây bất an trong xã hội. Không hề cường điệu khi nói rằng, đang có một trận chiến trên mặt trận thông tin khi người sử dụng mạng xã hội phải từng phút, từng giờ đương đầu với thông tin giả về cuộc xung đột ở Trung Đông.

Trước hết, đáng chú ý là sự ồn ào không đáng có ở trong nước - tin bịa đặt về sách giáo khoa cho học sinh cấp tiểu học. Theo thông báo chính thức từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), những ngày gần đây, trên một số mạng xã hội có nhiều người sử dụng, lan truyền thông tin giả về một số nội dung được cho là “ngữ liệu trong sách giáo khoa” như: Giã gạo thổi cơm, Bắn tung tóe, Bạn An dũng cảm, Bé xách đỡ mẹ, Vẽ gì khó... Nguồn tin Fake trên đây trở thành miếng mồi ngon cho những “anh hùng bàn phím”. Đã xuất hiện nhiều bình luận tiêu cực về sách giáo khoa, về người biên soạn sách và ngành Giáo dục. Đối tượng hoang mang nhất lại chính là phụ huynh và các em học sinh.

Bộ GD&ĐT khẳng định, các nội dung nêu trên hoàn toàn bịa đặt, không có trong bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào đang được sử dụng tại các nhà trường.

Đó là thông tin nóng nhất trong số rất nhiều tin tức bịa đặt khác ở trong nước.

Còn về thông tin quốc tế, cụ thể là tin về cuộc chiến giữa lực lượng Hamas và Israel, đang có nguy cơ lan rộng ở Trung Đông, cũng thật kinh hãi. Thông báo từ TikTok, mạng xã hội này đã phải xóa hơn 500 triệu video và 8.000 livestream về xung đột ở Dải Gaza. Những con số đã tự nói lên sự thật đáng sợ này.

Những hình ảnh về cuộc chiến lan rộng như đám cháy khổng lồ. Từ những video bạo lực, chết chóc, đến hình ảnh con tin bị bắt giữ... được tung lên các nền tảng mạng xã hội vốn rất phổ biến với trẻ em và thanh thiếu niên. Có những đoạn video lan tràn chóng mặt, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem. Đó là hình ảnh rùng rợn do phía Israel tạo ra những video giả về việc Hamas “sát hại trẻ em” (!).

Những kẻ làm video giả đã lấy cảnh hậu trường trong bộ phim ngắn Empty Place được phát hành trên Youtube hồi năm 2022, để cắt xén, lắp ghép. Mặc dù phía dưới video có một số bình luận: “Đây là tin giả”, nhưng không phải ai cũng tỉnh táo khi đọc và kiểm chứng sự việc, số đông đã vội chia sẻ những thông tin giật gân nguy hại này. Một video khác có hình ảnh bé gái người Arab được quay ở thành phố Hebron, Bờ Tây sông Jordan, đăng tải trên Instagram vào tháng 9/2023. Kẻ tạo tin giả đã phù phép biến thành “một bé gái Do Thái bị bắt cóc ở bên cạnh tay súng Hamas”.

Hai ví dụ nêu trên chỉ là hạt cát trong bãi cát khổng lồ. Trước tình hình đáng báo động này, mới đây, Liên minh châu Âu đã yêu cầu các mạng xã hội Facebook, TikTok và X (Twitter trước đây) phải gỡ bỏ thông tin sai lệch và xử phạt nghiêm minh. Sau đó, TikTok và X thông báo, đã gỡ bỏ, hoặc gắn nhãn cảnh báo hàng chục nghìn nội dung, xóa hàng trăm tài khoản truyền bá thông tin giả, sai lệch.

Trong mấy thập niên vừa qua, sự phát triển nhanh chóng của Internet mang lại nhiều lợi ích trong phát triển kinh tế, khoa học công nghệ, thế nhưng hậu quả cũng thật là ghê gớm. Hẳn bạn đọc còn nhớ, vào năm 2011, chính quyền của cựu Tổng thống Ai Cập Mubarak đã sụp đổ chỉ sau 18 ngày kể từ khi tin giả đầu tiên được phát đi trên Facebook.

Thời nay các công dân trong xã hội số đang phải đối mặt với những rủi ro lớn chưa từng thấy khi mà mạng Internet, mạng xã hội và công nghệ AI phát triển như vũ bão. Các nhà nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT, Mỹ), đã nghiên cứu và công bố kết quả một cuộc khảo sát: Để lan truyền đến 1.500 người, tin thật phải mất một lượng thời gian nhiều gấp 6 lần so với tin giả. Người dùng mạng xã hội, nhất là các em học sinh đã và đang gặp nhiều rủi ro về bảo mật thông tin, về danh tính. Không chỉ có vậy, các em còn bị tác động bởi thông tin xấu độc, thông tin giả, thông tin chưa được kiểm chứng. Thông tin "bẩn" là mảnh đất gieo trồng sự lệch lạc về suy nghĩ và tâm lý, tác động xấu đến quá trình phát triển, hình thành nhân cách con người.

Làm thế nào để ngăn chặn những thông tin sai lệch vô cùng nguy hiểm này? Đó là vấn đề hệ trọng, là câu chuyện lâu dài. Nhiều bậc cha mẹ có con đang học các cấp từ tiểu học đến THPT đã trao đổi những kinh nghiệm bước đầu. Trước hết là nhắc nhau không chia sẻ hình ảnh con em trên mạng xã hội, dù rằng bé “đẹp như thiên thần” và “đáng yêu nhất thế giới này”. Sử dụng tối đa các công cụ kiểm soát ở các ứng dụng dành cho trẻ em. Nên dành thời gian nói chuyện thân mật về những hoạt động trên mạng, những suy nghĩ của con em mình.

Các bậc phụ huynh cần giải thích cặn kẽ cho con hiểu về ứng dụng, về các quy định và những gì mà con có thể và không thể chia sẻ, đồng thời đưa ra nguyên tắc sử dụng mạng xã hội hợp lý. Hiện nay, hầu hết các em học sinh THCS, THPT, nhất là ở thành phố, đã có điện thoại thông minh.

Vấn đề đặt ra là, thay vì “tịch thu” điện thoại, cấm sử dụng, hãy tìm cách trang bị kiến thức, kỹ năng, chọn lọc những nội dung phù hợp và xóa bỏ những nội dung không phù hợp. Và bản thân các bậc cha mẹ cần làm gương để các con noi theo. Hãy dành thời gian cho các em tham gia vào các hoạt động xã hội, ra ngoại thành, về nông thôn, đắm mình trong khung cảnh đồng lúa, con đê, cây đa, giếng nước, sân đình...

Từ câu chuyện nóng bỏng trong cuộc chiến ở Trung Đông đến những thực trạng tin giả trong nước, gợi lên biết bao vấn đề đáng bàn và bắt tay ngay vào cuộc.

Miền Bắc liên tiếp hứng chịu mưa đá, chuyên gia lý giải nguyên nhân?

Miền Bắc liên tiếp hứng chịu mưa đá, chuyên gia lý giải nguyên nhân?

30/03/2024 10:35

Hai ngày qua miền Bắc liên tục hứng chịu dông, lốc, mưa đá gây thiệt hại về hoa màu và tài sản của người dân. Nhiều chuyên gia khí tượng nhận định, do đang trong quá trình chuyển mùa hiện tượng trên sẽ còn xảy ra trong thời gian tới.

Tam Đảo: Hồ Đồng Nhập bị san lấp để kinh doanh homestay

Tam Đảo: Hồ Đồng Nhập bị san lấp để kinh doanh homestay

29/03/2024 10:59

Hồ Đồng Nhập, huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc bị san gạt, đổ đất để xây dựng gần chục công trình không phép làm homestay. Trong quá trình xây dựng, mặc dù đã có các văn bản của cơ quan chức năng yêu cầu trả lại hiện trạng, nhưng điều lạ là các công trình này vẫn được hoàn thiện và đưa vào sử dụng.

Hà Nội sẽ lắp đặt thêm camera phạt nguội trên tuyến Vành đai 3

Hà Nội sẽ lắp đặt thêm camera phạt nguội trên tuyến Vành đai 3

29/03/2024 10:01

Chiều 28/3, tại buổi họp báo do UBND TP Hà Nội tổ chức, Phó Giám đốc Công an TP Hà Nội Nguyễn Thanh Tùng cho biết, sẽ báo cáo UBND thành phố, Bộ Công an lắp đặt thêm camera phạt nguội trên tuyến Vành đai 3.

Công an Hà Nội sẽ điều tra vụ cây sao đen chết khô trên phố Lò Đúc

Công an Hà Nội sẽ điều tra vụ cây sao đen chết khô trên phố Lò Đúc

29/03/2024 09:56

Ngày 28/3, UBND TP Hà Nội ban hành văn bản số 871/UBND-TTĐT về việc kiểm tra, xử lý thông tin báo chí phản ánh nghi vấn cây sao đen trăm tuổi ở Hà Nội bị bức tử trước khi đốn hạ.

Thêm nhiều địa phương điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10

Thêm nhiều địa phương điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh vào lớp 10

28/03/2024 14:23

Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu dừng tuyển thẳng, cộng điểm thí sinh có chứng chỉ IELTS vào lớp 10, nhiều địa phương đã điều chỉnh phương án tuyển sinh năm học 2024-2025. Năm học 2024-2025, Hà Nội dành hơn 60% chỉ tiêu vào lớp 10 công lập

Chăm lo, đồng hành với thanh niên

Chăm lo, đồng hành với thanh niên

27/03/2024 10:24

Tháng Thanh niên không chỉ có ý nghĩa phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc mà còn là dịp để toàn xã hội chăm lo cho thanh niên.

Giá vé máy bay dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5 lại 'nóng'

Giá vé máy bay dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5 lại 'nóng'

26/03/2024 11:55

Nhu cầu đi chơi dịp nghỉ lễ 30/4-1/5 sắp tới tăng cao khiến giá vé máy bay cũng tăng "nóng" từng ngày, có chặng nội địa lên tới hơn 13 triệu đồng/vé.

Chiếm đoạt 1.000 tỷ đồng, ông Nguyễn Cao Trí đã nộp lại bao nhiêu tiền?

Chiếm đoạt 1.000 tỷ đồng, ông Nguyễn Cao Trí đã nộp lại bao nhiêu tiền?

26/03/2024 11:52

Theo luật sư bào chữa, ông Nguyễn Cao Trí đã khắc phục thiệt hại hơn 757 tỷ đồng, số tiền còn phải thanh toán là gần 243 tỷ.

Đề xuất trích 70% tiền xử phạt cho cảnh sát giao thông đã bị Chính phủ bác bỏ

Đề xuất trích 70% tiền xử phạt cho cảnh sát giao thông đã bị Chính phủ bác bỏ

25/03/2024 11:48

Tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Chính phủ đã bỏ đề xuất trích tối thiểu 70% khoản tiền xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ cho lực lượng CSGT.