Triều Tiên có thể nhanh chóng trở thành công xưởng thế giới?

10:50 18/10/2018

Việc Phó Chủ tịch tập đoàn Samsung là một trong những nhân vật quan trọng góp mặt trong chuyến thăm Bình Nhưỡng của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã trở thành đề tài bàn tán của dư luận thế giới cho rằng, không bao lâu nữa Triều Tiên sẽ trở thành công xưởng thế giới thay cho Trung Quốc. Điều này có cơ sở hay không?

han-trieu-da-ki-mot-thoa-thuan-sau-hoi-nghi-thuong-dinh-lien-trieu
Cuộc gặp giữa Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un mở ra rất nhiều hy vọng trong tương lai cho bán đảo Triều Tiên. Ảnh: Yonhap News.

Ngày 18/9, chuyến đi của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in cùng các lãnh đạo tập đoàn lớn của nước này tới Bình Nhưỡng đã mở ra một cơ hội lớn cho đất nước Triều Tiên tham gia vào guồng quay kinh tế thế giới trong tương lai. Đặc biệt là khi mà Phó chủ tịch Samsung Electronics Lee Jae Yong tỏ ra ấn tượng mạnh bởi cách Bình Nhưỡng chào đón các doanh nhân hàng đầu của miền Nam. Từ sự lạc quan này, nhiều nhà phân tích cho rằng, sớm thôi, tập đoàn Samsung sẽ chuyển một phần nhà máy sản xuất điện thoại đang đóng ở các quốc gia châu Á về đặt tại miền Bắc.

Niềm vui cải thiện quan hệ giữa Hàn Quốc và Triều Tiên đang trong quãng thời gian “trăng mật” của một cuộc tái hôn lịch sử. Tuy nhiên, có vẻ như mọi chuyện không dễ dàng đến thế. Bởi những diễn biến ở Triều Tiên đang được nhìn ở bề nổi, khi mọi chuyện được truyền thông biết đến thông qua các cuộc tiếp xúc, các chương trình nghị sự công khai mà chưa thấy được phần chìm – nhưng là phần nặng nề nhất – của tình hình bán đảo Triều Tiên: Đó là hai quốc gia này vẫn đang trong tình trạng chiến tranh và Hàn Quốc không phải là đất nước có đủ thẩm quyền để ký hiệp định hòa bình chính thức giữa hai miền.

Mỹ mới là quốc gia quyết định hòa bình thật sự ở bán đảo Triều Tiên

Tất cả chúng ta đều biết, thỏa thuận được ký kết vào năm 1953 về tình hình bán đảo Triều Tiên vốn chỉ là một thỏa thuận ngừng bắn chứ không phải là hiệp định hòa bình thực sự. Các bên tham gia ký hiệp định Bàn Môn Điếm ngày 27/7/1953 gồm Quân đội Mỹ (dưới danh nghĩa LHQ), Chí nguyện quân Trung Quốc và Triều Tiên.

3
Không phủ nhận sự cởi mở lẫn nhau giữa Mỹ và Triều Tiên. Tuy nhiên, để đi đến việc ký kết hiệp định hòa bình sẽ còn là một quãng đường rất dài và rất xa. Trong tháng 11/2018, sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ, hai nhà lãnh đạo Donald Trump và Kim Jong-un sẽ có cuộc gặp gỡ chính thức lần thứ hai. 

Thời điểm đó, vì những tranh cãi về tính chính danh của Hàn Quốc hay Triều Tiên nên phía Hàn Quốc đã nhất quyết không tham gia ký vào hiệp định đình chiến này. Trước đó, cả Hàn Quốc và Triều Tiên cũng đều không công nhận có chiến tranh xảy ra, khi mà Hàn Quốc đánh giá Triều Tiên chỉ là một quốc gia tự xưng, còn Bình Nhưỡng gọi Seoul là nhóm quân phiến loạn.  Như vậy, trên thực tế, giữa hai quốc gia ở bắc và nam Triều Tiên không tồn tại mâu thuẫn tính đến thời điểm này.

Thế nên, Hàn Quốc không có cơ sở để quyết định hòa bình hay không trên bán đảo. Thay vào đó, Mỹ hay Liên Hợp Quốc và các bên liên quan khác mới có khả năng xóa bỏ tình trạng chiến tranh trên giấy tờ với Triều Tiên.

Việc một quốc gia vẫn còn tồn tại tình trạng chiến tranh sẽ là vấn đề pháp lý mà không một tập đoàn đa quốc gia nào dám “liều mạng” để trao gửi tài sản của mình cho chính quyền đó, dù chính quyền đó có cởi mở đến như thế nào đi chăng nữa. Bởi kéo theo tình trạng chiến tranh chính là các lệnh trừng phạt kinh tế.

Trừ khi các lệnh cấm vận được dỡ bỏ, bất cứ kế hoạch đầu tư nào vào Triều Tiên sẽ vẫn tiếp tục bị đóng băng. Dù cho thấy thiện chí lớn với Triều Tiên, Washington chưa bao giờ thực sự có ý định nới lỏng các lệnh trừng phạt mà họ giáng xuống Bình Nhưỡng. Chính quyền ông Donalrd Trump tỏ ra rất cứng rắn trong vấn đề cấm vận buộc Triều Tiên tiến hành phi hạt nhân hóa. Và dù nới lỏng đi chăng nữa, chỉ khi bán đảo Triều Tiên thực sự không còn chút dấu ấn nào của chương trình hạt nhân, may ra Mỹ mới có thể “vui vẻ” tháo chiếc vòng kim cô trừng phạt này.

Triều Tiên có thể trở thành một quốc gia ổn định?

Biểu tượng hợp tác kinh tế giữa Hàn Quốc và Triều Tiên được biết đến trong lịch sử chính là Tổ hợp công nghiệp Kaesong. Ở đây nhận được mọi đặc quyền ưu tiên hợp tác, khi mà các doanh nghiệp Hàn Quốc đưa công xưởng đến, người Triều Tiên cử công nhân đến và hai bên cùng sản xuất những sản phẩm chung xuất đi khắp nơi.

Thế nhưng, đây cũng là nơi chứng kiến nhiều sự thất thường của Bình Nhưỡng. Vào năm 2016, Tổ hợp công nghiệp Kaesong từng là nơi hứng chịu những tổn hại không hề nhỏ khi chính quyền Triều Tiên bất ngờ cho đóng cửa không vì lý do gì. Các doanh nghiệp nhỏ của Hàn Quốc chỉ có rất ít ngày để đóng gói tư trang rời khỏi đây và không có cơ hội nào cho việc cứu vãn tài sản đã đầu tư.

Các doanh nghiệp nhỏ còn như vậy, các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, LG, Lotte hay Hyundai sẽ phải cực kỳ cân nhắc trước việc liệu có nên chọn Triều Tiên để gửi gắm tài sản của mình.

Những động thái tích cực từ Bình Nhưỡng chỉ mới bắt đầu được biểu hiện từ đầu năm nay. Cuối năm ngoái, Triều Tiên vẫn khẳng định sẽ phát triển chương trình tên lửa của mình đạt tới mức có thể bắn tới Mỹ. Sang đầu năm 2018, những chuyển động quanh các bãi thử hạt nhân truyền thống của quốc gia  này vẫn khiến cả thế giới chấn động và lo lắng.

Một chính quyền thay đổi liên tục các chính sách đối ngoại dù thế nào đi chăng nữa cũng sẽ không được đánh giá là một chính quyền ổn định. Nhiều quốc gia đã mất rất nhiều năm sau chiến tranh để thể hiện thiện chí với thế giới và đón nhận luồng đầu tư nước ngoài.

Những lời khen ngợi cho sự thay đổi của Bình Nhưỡng từ các quan chức cấp cao trên thế giới, hay các chuyên gia bình luận chính trị sẽ vẫn chỉ là “đòn gió”, hay những lời hoa mỹ mang tính “động viên” nhiều hơn là những tuyên bố chắc chắn. Trong “cuộc chơi” chính trị, Hàn Quốc và Triều Tiên có thể thắt chặt với nhau tối đa. Nhưng trong “cuộc chơi” kinh tế, khi tiền là máu thịt của doanh nghiệp, không bất cứ tập đoàn nào dám liều mạng “đổ máu” để đổi lấy một sự bất ổn định cả.

Quan trọng nhất: Triều Tiên có từ bỏ hạt nhân?

Bài học nhãn tiền của các quốc gia từng từ bỏ hạt nhân với hy vọng đổi lấy quyết định gỡ bỏ trừng phạt, niềm tin vào phát triển kinh tế đều vẫn còn đang hiển hiện trong thực tại. Gần đây nhất, Iran từng ký hiệp ước với các quốc gia P5+1 để đổi lấy việc gỡ bỏ này, thế nhưng, hiệp ước tồn tại không đầy 1 năm và Washington – Tehran đã tiếp tục coi nhau như kẻ thù chỉ vì cả hai bên đã không thể thỏa mãn các điều kiện lẫn nhau trong việc gỡ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân.

2
Hình ảnh vệ tinh chụp tháng 5/2018 cho thấy Triều Tiên đang dần phá dỡ bãi thử hạt nhân Punggye-ri. Tuy nhiên, Triều Tiên chưa bao giờ thực sự cởi mở thông tin về hoạt động này.

Triều Tiên có gì để có thể đối đầu với cả thế giới? Hạt nhân

Cho đến nay, vũ khí duy nhất để Triều Tiên vẫn có thể đặt mình ngang hàng với các quốc gia trên thế giới trong các cuộc đàm phán là bởi họ có trong tay công nghệ hạt nhân. Nếu Triều Tiên từ bỏ hạt nhân, nghĩa là Triều Tiên sẽ không còn gì. Kinh tế của quốc gia này luôn bị đánh giá ở mức thấp. Nguồn nhân lực lao động có thể rất rẻ và rất tốt, nhưng sự thiếu ổn định trong chính sách đối ngoại sẽ không cho phép nguồn nhân lực này được bước ra nền kinh tế thế giới.

Tháng 4/2018, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tuyên bố với cả thế giới ông sẽ dần tiến đến từ bỏ chương trình hạt nhân, phát triển kinh tế đất nước. Thế nhưng, động thái đơn giản nhất là cho phép các nhà quan sát tới tham quan quá trình gỡ bỏ các bãi thử hạt nhân có vẻ cũng là quyết định khá khó khăn.

Trong tháng Năm, Triều Tiên đã bắt đầu việc tháo dỡ bãi thử hạt nhân Punggye-ri. Đến tháng 8, quốc gia này tiếp tục tháo dỡ Trạm phóng vệ tinh Sohae. Thế nhưng, thông tin tháo dỡ này được công bố trên thế giới đều là các thông tin tình báo được rò rỉ. Triều Tiên chỉ cung cấp duy nhất một video hình ảnh một vùng đất bị nổ tung và tuyên bố đó là bãi thử hạt nhân Punggye-ri.

Từ đó đến nay, chưa có thêm bất cứ động thái nào về quá trình giải giáp hạt nhân được Triều Tiên thực hiện. Theo giới chuyên gia nhận định, để Triều Tiên có thể đi những bước đi tiếp theo thì Mỹ - quốc gia đối trọng lớn nhất – cũng phải có những hành động tích cực hồi đáp. Thế nhưng, mọi thứ vẫn chỉ là hành động “đãi bôi” của các bên liên quan mà thôi.

Bao giờ Triều Tiên có thể mở cửa, trở thành công xưởng thế giới như Trung Quốc? Dù rất lạc quan với tình hình chính trị trên bán đảo Triều Tiên hiện nay, thì câu trả lời cho câu hỏi này vẫn sẽ là: Còn rất lâu nữa mới đến được với bình minh.

 

Tổng thống Hàn Quốc tới châu Âu để vận động cho Triều Tiên

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-In đang có chuyến công du 7 ngày ở châu Âu - nơi ông đang cố gắng tạo lòng tin của châu Âu đối với quyết tâm phi hạt nhân của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, Channel News Asia ngày 16/10 đưa tin.

 

Kế hoạch Triều Tiên của Mỹ nguy cơ đổ vỡ vì... Hàn Quốc

Thái độ và hành động của Hàn Quốc, một đồng minh, giờ đây lại có vẻ “lệch pha” và là điều khiến giới chức Mỹ lo lắng trong câu chuyện Triều Tiên.



Tin khác