Trung Quốc tổn thất gì khi bị Mỹ rút lời mời tập trận RIMPAC?

Vị thế của Hải quân Trung Quốc bị suy giảm

Tập trận RIMPAC là cuộc tập trận hàng hải quốc tế lớn nhất thế giới với sự tham gia của các lực lượng hải quân hùng mạnh như Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Nhật Bản, Australia, New Zealand…

Ông Eric Sayers, cựu cố vấn cho chỉ huy của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương cho rằng, nếu được tham dự RIMPAC, Trung Quốc sẽ có được sự công nhận rõ ràng rằng nước này là một trong những nước có sức mạnh hải quân lớn nhất thể giới.

Do vậy, việc bị rút lại lời mời tham gia tập trận RIMPAC được xem là một tổn thất lớn về vị thế của Hải quân Trung Quốc. Không được tham gia RIMPAC, Trung Quốc đã mất cơ hội lớn để thể hiện sức mạnh hải quân và mở rộng tầm ảnh hưởng, cũng như cơ hội tìm hiểu về sức mạnh hải quân của các quốc gia khác, đặc biệt là Mỹ.

Không chỉ vậy, RIMPAC còn là cơ hội trau dồi kỹ năng lập kế hoạch, tổ chức hoạt động và chiến đấu, tăng cường khả năng tương tác giữa các lực lượng hải quân.

Bị cô lập về vấn đề Biển Đông

Việc vắng mặt, đặc biệt là sau khi bị rút lời mời tham dự cuộc tập trận hải quân lớn như RIMPAC đã nhấn mạnh thực tế rằng Trung Quốc đang bị cô lập vì hành động đơn phương và trái phép ở Biển Đông.

Việc bị rút lời mời được đưa ra khá bất ngờ và trong bối cảnh Trung Quốc có vẻ rất háo hức tham gia RIMPAC. Trước đó, hồi tháng 1/2018, Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc Ngô Khiêm đã phấn khởi thông báo: “Chúng tôi đã nhận được lời mời (tham gia RIMPAC) từ phía Mỹ. Trung Quốc đã cử 1 phái đoàn đến Washington để thảo luận về vấn đề hậu cần”.

Không những thế, khi thông báo rút lời mời Bắc Kinh tham gia RIMPAC, Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Christopher Logan còn nhấn mạnh đây chỉ là phản ứng đầu tiên của Mỹ đối với việc Trung Quốc liên tục quân sự hóa Biển Đông. Tuyên bố này phù hợp với tuyên bố trước đó của Thư ký Báo chí Nhà Trắng Sarah Sanders rằng Trung Quốc sẽ phải lãnh hậu quả trước mắt và lâu dài nếu vẫn cố tình quân sự hóa Biển Đông.

Có lẽ Trung Quốc nên nhận ra rằng Mỹ sẽ hành động “mạnh tay” hơn trước những hành động đơn phương của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Washington muốn gửi thông điệp tới Bắc Kinh rằng nước này bị rút lời mời tham dự RIMPAC cũng như sẽ phải hứng chịu các biện pháp đáp trả tiếp theo là do đã thiếu tôn trọng và không tuân thủ các giá trị cũng như quy định hàng hải quốc tế.

Việc bị loại khỏi RIMPAC sẽ cho Bắc Kinh thấy được cái giá phải trả vì hành động trái phép ở Biển Đông thời gian gần đây.

Ông Eric Sayers, cựu cố vấn cho chỉ huy của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương nhấn mạnh: “Không được để Bắc Kinh quân sự hóa vùng biển này (Biển Đông) mà vẫn được hoan nghênh trong cộng đồng hàng hải”.

Hợp tác quân sự với Trung Quốc không còn mang lại lợi ích cho Mỹ?

Trước việc Mỹ rút lời mời Trung Quốc tham gia RIMPAC, cựu Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách Đông Á Abraham Denmark cho rằng, việc Mỹ rút lời mời Trung Quốc tham gia RIMPAC có ý nghĩa biểu tượng rất lớn.

Ông nhận định: “Nó cho thấy mối quan hệ đang hướng tới cạnh tranh ngày càng khốc liệt và Lầu Năm Góc nhìn thấy lợi ích mà Mỹ có được khi hợp tác quân sự với Trung Quốc đang bị giảm sút”.

Trước đây, đối với Mỹ, việc mời Trung Quốc tham dự RIMPAC là để đánh giá thực lực hải quân Trung Quốc cũng như phô trương những thế mạnh quân sự trước đối phương. Washington cũng muốn Bắc Kinh tôn trọng những giá trị và quy định quốc tế trong RIMPAC để từ bỏ các hành động đơn phương tại các vùng biển quốc tế. Mỹ muốn khẳng định những quốc gia tham dự RIMPAC là những nước tôn trọng quyền tự do hàng hải trên các vùng biển mở.

Tuy nhiên, sau khi tham dự RIMPAC 2016, Trung Quốc dường như chẳng có thay đổi gì so với kì vọng trên của Mỹ.

Hơn nữa, trong RIMPAC 2016, Mỹ cũng đã phô diễn được nhiều khả năng mới trong chiến đấu và hỗ trợ tác chiến, trong đó có 2 khả năng đặc biệt quan trọng mà Mỹ muốn gửi tới Trung Quốc. Đó là khả năng chống hạm xuất sắc của các tàu tác chiến cận bờ và khả năng tàu tiếp dầu tự bổ sung nhiên liệu để cung cấp cho các tàu chiến khác mà không cần trở về cảng.

Theo ông Denmark, có vẻ như Mỹ không còn nhiều lợi ích khi hợp tác quân sự với Trung Quốc nói chung và việc Trung Quốc tham gia RIMPAC nói riêng nữa.

Tóm lại, việc bị rút lời mời tham dự RIMPAC không chỉ khiến Trung Quốc tổn thất về mặt giá trị huấn luyện trong tập trận mà còn cả về vị thế  của Trung Quốc trên thế giới.