Vì sao cả thế giới đang từ chối đầu tư từ Trung Quốc?

15:00 15/09/2018

Không chỉ có Mỹ, từ Đức, Anh đến Canada và nhiều quốc gia khác đang từ chối đầu tư từ Trung Quốc hay chống lại việc bán các công ty công nghệ cho các công ty Trung Quốc, tờ South China Morning Post ngày 13/9 đưa tin.

vi-sao-ca-the-gioi-dang-tu-choi-dau-tu-tu-trung-quoc
Đức đang soạn luật để tăng quyền hạn của chính phủ trong việc ngăn chặn các khoản đầu tư từ Trung Quốc.

Trong bối cảnh Mỹ đang đối đầu Trung Quốc về thương mại, khước từ các khoản đầu tư trong ngành công nghệ bằng cách hủy bỏ rất nhiều hợp đồng, thỏa thuận có giá trị lớn, nhiều nhà đầu tư và chuyên gia kinh tế Trung Quốc vẫn tự tin rằng họ sẽ tìm thấy cơ hội ở những nước khác.

Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, Đức, Pháp, Anh, Liên minh châu Âu, Úc, Nhật Bản và Canada đã đồng loạt từ chối nhiều khoản đầu tư lớn từ Trung Quốc với lý do lo ngại về an ninh. Phong trào “quay lưng” với đầu tư Trung Quốc trên phạm vi toàn cầu này có thể khiến Trung Quốc lao đao.

Không chỉ ở Mỹ, việc đầu tư của Trung Quốc vào các công ty ở nhiều quốc gia khác ngày càng trở nên rắc rối.

Kết quả là lần đầu tiên, đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Trung Quốc đã giảm trên phạm vi toàn cầu kể từ năm 2002, xuống 124,6 tỷ USD, từ mức đỉnh cao nhất là 196,15 tỷ đô la Mỹ của năm 2016, theo dữ liệu của Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Thương mại và Phát triển.

“Sự chuyển động mà chúng ta đang thấy trên khắp thế giới là một biểu hiện kêu gọi cảnh giác về các khoản đầu tư của Trung Quốc, đặc biệt là công nghệ”, Jeremy Zucker, đồng chủ tịch của thực hành thương mại quốc tế tại công ty luật Dechert ở Washington cho biết. "Phong trào này đã được tăng cường và tăng tốc bởi chính quyền Trump”.

Một trong những lý do khiến nhiều quốc gia cảnh giác là việc Trung Quốc công khai tuyên bố thống trị ngành công nghệ cao thế giới trong 7 năm tới, một chương trình được gọi là "Made in China 2025”, theo ông Zucker. "Khi thế giới phương Tây nghe thấy điều này, nó có vẻ giống như một tuyên bố chiến tranh", ông nói.

vi-sao-ca-the-gioi-dang-tu-choi-dau-tu-tu-trung-quoc
Mỹ đang tăng cường cuộc đối đầu thương mại với Trung Quốc.

Sự kháng cự đối với các khoản đầu tư của Trung Quốc bắt đầu diễn ra và ngày càng lớn sau khi Mỹ chính thức đối đầu về thương mại với Trung Quốc và nhấn mạnh rằng Trung Quốc đang sử dụng các khoản đầu tư để có được các công nghệ, cơ sở hạ tầng quan trọng.

Trước đây Mỹ cũng luôn rất cảnh giác với đầu tư từ nước ngoài ở các ngành nhạy cảm nhưng chính quyền của ông Trump đã đưa nó lên một tầm cao mới và biến nó thành trọng tâm trong chính sách chống lại những thực hành thương mại mà Mỹ gọi là bất công của Trung Quốc.

Kể từ khi ông Donald Trump trở thành Tổng thống Mỹ vào năm 2017, ông đã nhiều lần mô tả Trung Quốc đã hoạt động thương mại không công bằng và chính quyền của ông đã kịp thời chặn một số thâu tóm của Trung Quốc.

Chỉ riêng năm nay, hàng trăm hợp đồng trị giá hàng tỷ USD giữa các công ty Trung Quốc và Mỹ đã bị hủy bỏ với lý do an ninh.

Sự sụt giảm đầu tư của Trung Quốc vào Mỹ đã trở nên nghiêm trọng. Trong nửa đầu năm nay, các công ty Trung Quốc chỉ đầu tư được 1,8 tỷ USD, giảm hơn 90% so với năm trước và là mức thấp nhất trong 7 năm qua, theo Tập đoàn tư vấn đầu tư Rhodium Group.

Tháng trước, Trump đã ký một đạo luật mở rộng quyền hạn của Ủy ban liên ngành về đầu tư nước ngoài 43 năm tại Mỹ (CFIUS). Theo luật mới, ủy ban có thể xem xét lại rất nhiều thỏa thuận vì lý do  lo ngại an ninh quốc gia, trong đó bao gồm cả các giao dịch trong đó đầu tư nước ngoài chỉ chiếm phần thiểu số thay vì đóng vai trò là cổ phần chi phối như trước kia.  Quốc hội Mỹ cũng khuyến khích các nước khác áp dụng CFIUS về đầu tư của Trung Quốc.

Từ Canada đến Mexico đến Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia khác đều đang gặp vấn đề về thương mại với chính quyền Trump. Tuy nhiên, họ cũng có cùng quan điểm với Mỹ rằng Trung Quốc đang sử dụng các khoản đầu tư và giao dịch sáp nhập để ăn cắp công nghệ và truy cập vào dữ liệu nhạy cảm có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia.

Đức đang soạn thảo luật sau một số vụ thâu tóm của các công ty Trung Quốc, bao gồm việc nhà sản xuất mặt hàng điện lạnh Trung Quốc Midea thâu tóm Kuka - nhà sản xuất robot tiên tiến nhất của Đức với 5 tỷ USD vào năm 2016.

Lo ngại về sự khao khát của Trung Quốc đối với các công nghệ tiên tiến nhất của mình, năm ngoái Đức đã thay đổi luật để tăng cường quyền hạn của chính phủ trong việc ngăn chặn việc mua 25% cổ phần trong các ngành công nghiệp cơ sở hạ tầng quan trọng.

Mới tháng trước, nhà sản xuất thiết bị hạt nhân của Trung Quốc Yantai Taihai đã đề nghị mua lại nhà sản xuất công cụ kim loại Đức Leifeld, một công ty chủ chốt cho ngành công nghiệp điện hạt nhân của Đức. Ngay lập tức, Berlin cho biết đã chuẩn bị sử dụng quyền phủ quyết mới để loại bỏ thỏa thuận trên.

 “Đây là lần đầu tiên Đức sử dụng quyền phủ quyết của mình theo cách như vậy, và điều đó có thể tạo ra hiệu ứng “quả cầu tuyết ”trên toàn châu Âu”, tờ Caixin Global trích lời một nhà phân tích tại thời điểm đó cho hay.

Cũng trong năm ngoái, Đức đã cùng với Pháp và Ý kêu gọi xây dựng cơ chế toàn châu Âu để xem xét nghiêm ngặt hơn các thỏa thuận thâu tóm từ nước ngoài. Động thái này được xem là một phản ứng trước những lo ngại đang gia tăng về việc chuyển giao công nghệ cho Trung Quốc thông qua các khoản đầu tư.

Hồi tháng Năm, Canada bác bỏ yêu cầu của China Communications Construction về việc tiếp quản công ty xây dựng Aecon cũng vì lý do an ninh

Anh, một trong những quốc gia chào đón nhất đối với đầu tư của Trung Quốc dưới thời cựu Thủ tướng David Cameron, hiện cũng đang đi theo Mỹ, Đức và Pháp với một đạo luật tương tự như CFIUS của Mỹ.

“Làn sóng (từ chối đầu tư từ Trung Quốc) đã diễn ra vì Mỹ đã tiếp cận với các chính phủ khác. Điều đó đã dẫn đến các thực thể giống như CFIUS khác nổi lên trên toàn thế giới”, ông Mario Mancuso, một người phụ trách thương mại của Mỹ trong chính quyền George W. Bush cho biết.

Tài trợ


Tin khác