Thứ tư, 26/04/2023, 08:22 AM
  • Click để copy

Vì sao EU không thể trừng phạt ngành công nghiệp hạt nhân của Nga?

Công ty nhà nước Rosatom của Nga là “nhà sản xuất duy nhất trên thế giới” có thể bảo dưỡng những đơn vị tổ hợp nhiên liệu VVER trong những nhà máy điện hạt nhân ở châu Âu.

tai-xuong20230425094819

Tại Hội nghị Thượng đỉnh EU ở Brussels, ông Volodymr Zelenskyy - Tổng thống Ukraine, đã kêu gọi EU thực hiện một vòng trừng phạt cứng rắn mới để chống lại Nga, bằng cách nhắm vào ngành công nghiệp hạt nhân của quốc gia này. Nhưng nội bộ EU thì lại không nghĩ như vậy.

Thật vậy, đối với làn sóng trừng phạt thứ 10 của EU, ông Zelenskyy kêu gọi châu Âu phải ra tay triệt để, đánh vào ngành công nghiệp hạt nhân của Nga và Rosatom - công ty độc quyền nhà nước hùng mạnh, chuyên về kiểm soát năng lượng hạt nhân dân sự và kho vũ khí hạt nhân của Nga.

Trên thực tế, nhiều chính trị gia đã không ngừng kêu gọi bổ sung tên những người điều hành Rosatom vào danh sách đen dài hạn của EU, cũng như trừng phạt trực tiếp vào ngành công nghiệp hạt nhân của Nga. Nhưng cho đến nay, yêu cầu vẫn chưa được thực hiện. Theo phát ngôn viên của Ủy ban châu Âu (EC), nguyên nhân việc này xuất phát từ sự bất đồng quan điểm chính trị, làm kéo dài quá trình thảo luận, trả lại kết quả “nhẹ tay hơn”.

Theo nhận định của bà Maria Shagina - Thành viên cấp cao tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), nhắm vào ngành công nghiệp hạt nhân của Nga sẽ là một trong những “biện pháp mạnh nhất” mà EU thực hiện được trong thời điểm này. Bà cho biết: “Trừng phạt Rosatom sẽ không tạo được tác động lớn vào nền kinh tế của Nga. Dù vậy, mục tiêu của chính sách là đe dọa chính phủ của Putin. Rosatom tự định vị mình là một công ty hạt nhân dân sự, nhưng lại không vạch làn phân định rõ ràng giữa việc phục vụ quân sự và dân sự. Rosatom cũng sẵn sàng thúc đẩy phát triển và sản xuất chip điện tử cho Nga, làm tăng thêm áp lực bị rơi vào tầm ngắm”.

Theo ông Mycle Schneider - nhà phân tích chính sách hạt nhân, EU không lệ thuộc vào uranium làm giàu của Nga nhiều như với dầu thô hay khí đốt. Trên thực tế, ngành hạt nhân EU lệ thuộc vào Nga ở một điểm khác.

Tính đến nay, có 5 quốc gia thành viên EU vận hành 19 lò phản ứng hạt nhân do Nga sản xuất (mẫu lò VVER theo nhiều thế hệ): 6 ở Cộng hòa Séc, 5 ở Slovakia, 4 ở Hungary, 2 ở Phần Lan và 2 ở Bulgaria. Cả Ukraine cũng vận hành một số lò phản ứng có xuất xứ từ Nga.

Như vậy, theo ông Schneider, Rosatom là “nhà sản xuất duy nhất trên thế giới” có thể bảo dưỡng những đơn vị tổ hợp nhiên liệu VVER trong những nhà máy này.

Đối mặt trước tình huống này, EU đã thực hiện nhiều nỗ lực để loại bỏ dần sự hiện diện của Nga khỏi ngành công nghiệp hạt nhân trong nước: Hai công ty phương Tây là Westinghouse (Mỹ) và Framatome (Pháp) đang cố gắng thay thế Nga làm nhà cung cấp tổ hợp nhiên liệu VVER mới, nhưng họ không thể bắt kịp tiến độ nhu cầu, hay đáp ứng được mọi mẫu tổ hợp hiện có. Phần Lan cũng lấy cớ “Nga xâm lược Ukraine” để hủy bỏ dự án hợp tác xây dựng nhà máy hạt nhân trên bán đảo Hanhikivi.

Mặt khác, theo Báo cáo ngành công nghiệp hạt nhân toàn cầu, điện hạt nhân - sản xuất từ nhà máy do Nga xây dựng, chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu điện của nhiều nước châu Âu. Ví dụ: 32,8% đối với Phần Lan, hay 52,3% đối với Slovakia.

Đã vậy, lò phản ứng Mochovce-3 của Slovakia - cũng đang sử dụng tổ hợp nhiên liệu VVER, đã đi vào hoạt động vào đầu tháng 4, làm sâu sắc thêm mối liên hệ giữa nước này với năng lượng hạt nhân. Và vào năm 2022, Hungary cũng đã cấp giấy phép xây dựng mở rộng nhà máy điện hạt nhân Paks, với hai lò phản ứng thuộc loại VVER mới nhất do Nga sản xuất, nâng tổng số lò phản ứng VVER trong nước lên 6 lò.

Trong bối cảnh này, Budapest cho biết sẽ không ngần ngại sử dụng quyền phủ quyết để cản trở EU thực hiện bất kỳ đòn tấn công nào nhằm vào lĩnh vực hạt nhân của Nga.

Ông Viktor Orbán - Thủ tướng Hungary, cho biết: “Chúng tôi sẽ không cho phép EU đưa năng lượng hạt nhân vào gói trừng phạt”.

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

WMO phát 'báo động đỏ' về khí hậu toàn cầu

21/03/2024 11:18

Mọi kỷ lục lớn về khí hậu toàn cầu đã bị phá vỡ vào năm ngoái và năm 2024 có thể tồi tệ hơn, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết hôm thứ Ba 19/3, đồng thời bày tỏ mối quan ngại đặc biệt về nhiệt độ bề mặt đại dương và băng biển đang thu hẹp.

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

Việt Nam và lãnh đạo các nước chúc mừng Tổng thống Putin

19/03/2024 14:59

Lãnh đạo nhiều quốc gia trên thế giới gửi lời chúc mừng đến ông Putin sau khi ông tái đắc cử Tổng thống Nga.

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

Nigeria thay đổi chiến lược chống nạn trộm dầu mỏ

18/03/2024 15:46

Mặc dù có nhiều nỗ lực ngăn chặn, Chính quyền Nigeria vẫn không thể giải quyết nạn trộm cắp dầu. Vấn nạn này gây tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích kinh tế và giảm sức hút của ngành dầu khí địa phương.

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

Ukraine không có ý định gia hạn thỏa thuận quá cảnh khí đốt của Nga

18/03/2024 15:45

Ukraine hôm Chủ nhật cho biết họ không có kế hoạch gia hạn thỏa thuận 5 năm đã ký với Công ty Gazprom của Nga về việc vận chuyển khí đốt của Nga sang châu Âu cũng như không ký một thỏa thuận nào khác.

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

Philippines mở cuộc đấu giá quyền thăm dò hydro tự nhiên ở hai khu vực gần Manila

18/03/2024 15:23

Philippines đã mở một cuộc đấu giá quyền khai thác hydro tự nhiên ở hai khu vực cách thủ đô Manila khoảng 200 km.

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

Iran công bố ký kết các hợp đồng dầu mỏ lớn

18/03/2024 15:14

Chính phủ Iran hôm Chủ nhật đã công bố một loạt hợp đồng trị giá 13 tỷ USD để tăng sản lượng dầu bất chấp các lệnh trừng phạt do Hoa Kỳ áp đặt kể từ năm 2018.

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

CNOOC bắt đầu đàm phán về thăm dò dầu khí ở Angola

18/03/2024 15:12

Công ty dầu mỏ Trung Quốc CNOOC đang cử một nhóm lãnh đạo cấp cao tới Angola để thảo luận về các cơ hội thăm dò dầu mỏ, Bộ Dầu khí Angola cho biết hôm Chủ nhật.

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

Pháp đề xuất EU cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng để giải quyết vấn đề rác thải dệt may

18/03/2024 10:52

Reuters đưa tin, Pháp đang đề xuất Liên Minh Châu Âu (EU) lệnh cấm xuất khẩu quần áo đã qua sử dụng, trong bối cảnh các Chính phủ EU đang tìm kiếm những cách thức mới để giải quyết vấn đề rác thải dệt may, khi vấn nạn này ngày càng trở nên trầm trọng.

Gần 90% người Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử

Gần 90% người Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử

14/03/2024 11:19

Kết quả cuộc khảo sát mới nhất do trung tâm Levada ở Moscow thực hiện cho thấy 86% người dân Nga ủng hộ ông Putin trước thềm bầu cử tuần này.