Vì sao ông Trump vắng mặt, ông Tập vẫn ra về 'tay trắng' ở APEC?

07:00 20/11/2018

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vắng mặt, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tưởng như có thể đạt được nhiều mục tiêu tại Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) nhưng kết cục ông ra về "tay trắng", CNN ngày 19/11 nhận định.

vi-sao-ong-trump-vang-mat-ong-tap-van-ra-ve-tay-trang-o-apec
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong một phiên họp của APEC 2018 diễn ra ngày 17 và 18/11 tại Papua New Guinea.

Theo CNN, gần đây, Trung Quốc đã cho Quần đảo Thái Bình Dương (bao gồm nhiều đảo và đảo quốc nhỏ) vay 1,3 tỷ USD, và riêng Papua New Guinea (PNG) - chủ nhà APEC 2018, được vay khoảng 590 triệu USD. Trung Quốc được cho là đang cố gắng thu hút Quần đảo Thái Bình Dương bằng các khoản vay ưu đãi để xây dựng cơ sở hạ tầng và đầu tư.

Trong chuyến thăm tới PNG để tham dự APEC lần này, Bắc Kinh hứa cấp 4 tỷ USD cho nước này xây dựng mạng lưới đường bộ quốc gia đầu tiên. Đây là một trong những cử chỉ dành được sự ca ngợi của các đảo Thái Bình Dương như Samoa, Vanuatu, Cook, quần đảo Tonga, Niue, Fiji và Liên bang Micronesia.

Cùng với sự ủng hộ đó và việc Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đều vắng mặt, ông Tập Cận Bình đã tới APEC với những điều kiện rất tốt. Thế nhưng, theo CNN, ông đã phải rời APEC một cách không hài lòng và bất mãn.

Tại APEC lần này, ông Tập Cận Bình đã giành thời gian để quảng bá sự trỗi dậy hòa bình của Trung Quốc ở Thái Bình Dương. Ông Tập bảo vệ các hoạt động thương mại của Trung Quốc và phủ nhận rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường có động lực địa chính trị và có mưu đồ ẩn giấu khác. Ông bác bỏ cáo buộc rằng Vành đai và Con đường đang cố đẩy các khu vực nghèo vào “bẫy nợ”. Ông kêu gọi APEC cùng nhau bảo vệ toàn cầu hóa trước Mỹ.

vi-sao-ong-trump-vang-mat-ong-tap-van-ra-ve-tay-trang-o-apec
Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence liên tục thể hiện lập trường cứng rắn với Trung Quốc

Theo CNN, Trung Quốc hy vọng “tỏa sáng” tại APEC 2018 nhưng thay vào đó, những tham vọng của Bắc Kinh lại bị nhiều quốc gia sợ hãi và kháng cự. Thực tế cho thấy khu vực đang tỏ ra “không ưa” ảnh hưởng ngày càng tăng của Bắc Kinh.

Lần đầu tiên trong lịch sử 29 năm của APEC, nước chủ nhà, năm nay là PNG, đã kết thúc hội nghị thượng đỉnh với các nhà lãnh đạo mà không đưa ra được tuyên bố chung.

Ngoài ra, APEC lẽ ra phải là nơi làm đẹp hình ảnh của Trung Quốc nhưng năm nay nước này đã thất bại. Các quan chức Trung Quốc ngăn cản hầu hết các phóng viên từ các nước thành viên và các hãng tin, tờ báo quốc tế, chỉ cho báo chí Trung Quốc tham dự cuộc gặp giữa ông Tập và lãnh đạo của các quốc đảo và quần đảo như Samoa, Vanuatu, Cook, Tonga, Niue, Fiji, Liên bang Micronesia, PNG trước khi hội nghị APEC diễn ra.

Ngoài ra, Bắc Kinh còn gặp rắc rối khi có thông tin cho rằng 4 quan chức Trung Quốc đã bị lôi ra khỏi văn phòng của Ngoại trưởng PNG Rimbink Pato sau khi bị cáo buộc cố vào gặp ông Pato để gây ảnh hưởng đến tuyên bố của ông tại APEC.

Theo ABC News (Australia), một số quan chức của chính phủ Papua New Guinea đã phàn nàn về cách hành xử của phái đoàn Trung Quốc. Thậm chí họ cho biết còn bị một số đại diện Bắc Kinh "dọa nạt". Bắc Kinh phủ nhận cáo buộc trên.

Không chỉ vậy, tại APEC năm nay, Trung Quốc phải đối mặt với sự phối hợp rất công khai của Mỹ và đồng minh Mỹ (Australia và Nhật Bản) nhằm đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc trong khu vực. Đầu tháng này, Australia đã công bố dự án trị giá 2,2 tỷ USD mang tên "Tiến lên Thái Bình Dương" nhằm đẩy mạnh hợp tác an ninh và kinh tế với Quần đảo Thái Bình Dương.

Vào ngày 17/11, các nước Đối tác Ba bên gồm Mỹ, Nhật Bản và Australia đã phát hành một tuyên bố chung về các dự án cơ sở hạ tầng cho Quần đảo Thái Bình Dương. Họ nói các dự án này sẽ tuân thủ "các tiêu chuẩn và nguyên tắc phát triển quốc tế, bao gồm sự cởi mở, minh bạch và bền vững tài chính". Các dự án sẽ "giúp đáp ứng các nhu cầu chính của khu vực, đồng thời tránh cho họ rơi vào gánh nợ không bền vững".

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence thể hiện lập trường rất cứng rắn với Bắc Kinh trong bài phát biểu về các dự án tại APEC. Ông được cho là đã ám chỉ Trung Quốc khi nói rằng Mỹ "cung cấp lựa chọn tốt hơn" và "không khiến các đối tác bị “chết chìm” trong một biển nợ ... ép buộc".

Để làm rõ rằng Mỹ và các cường quốc đồng minh nghiêm túc về việc sử dụng các phương tiện kinh tế và quân sự để chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc, ông Pence tuyên bố Mỹ sẽ cùng với Australia và PNG tái phát triển và tạo ra một căn cứ hải quân chung trên đảo Manus. "Chúng tôi sẽ làm việc với hai quốc gia này để bảo vệ chủ quyền và quyền hàng hải ở Quần đảo Thái Bình Dương", ông nói.

Một cơ sở quân sự trên đảo Manus có ý nghĩa chiến lược cao. Đây là một cảng nước sâu có khả năng lưu trữ các tàu sân bay và hàng trăm tàu hải quân.

Là một trong những căn cứ quan trọng nhất cho hạm đội Mỹ tại Thái Bình Dương trong Thế chiến II, căn cứ trên Manus sẽ là hàng phòng thủ thứ hai ngăn cách Mỹ và Trung Quốc sau cái gọi là First Island Chain (Chuỗi đảo thứ nhất) gồm một loạt các quần đảo Kuril, Nhật Bản, Đài Loan, bắc Philippines, Borneo và Bán đảo Mã Lai.

Trước đó, hồi tháng 8/2018, có thông tin cho rằng Trung Quốc đang cố đưa ra hợp đồng tái phát triển một cảng trên đảo Manus. Nếu thông tin này là đúng thì Bắc Kinh đã thua trong cuộc giành giật này với Wasshington.

Khi Mỹ đặt căn cứ trên Manus, Bắc Kinh sẽ phải lo sợ khi tài sản quân sự của Mỹ và Australia được đặt trên PNG.

Cuối cùng, dù là nhân vật được cho là nổi bật nhất tại APEC 2018, Chủ tịch Trung Quốc vẫn phải ra về với kết quả được cho là trái ngược với mong đợi.

 

APEC 2018 không có Tuyên bố chung vì mâu thuẫn Mỹ - Trung

Lãnh đạo 21 nền kinh tế APEC không đạt được tuyên bố chung trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đối đầu trong nhiều vấn đề.

 

Mỹ - Trung nóng nảy đối đầu ở APEC 2018

Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á- Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 26 đang diễn tại Papua New Guinea ngày 17/11 một lần nữa chứng kiến màn đối đầu căng thẳng giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới Mỹ và Trung Quốc. Tranh cãi thương mại giữa hai nước thời gian vừa qua đã làm rung chuyển các thị trường tài chính và phủ bóng đen lên nền kinh tế toàn cầu.

 

Ông Tập Cận Bình kêu gọi APEC bảo vệ toàn cầu hóa trước Mỹ

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cam kết mở cửa hơn với các công ty nước ngoài, kêu gọi các quốc gia Châu Á – Thái Bình Dương bảo vệ toàn cầu hóa trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung căng thẳng.



Tin khác