Vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại: Trợ lý của Thái tử Arab Saudi được miễn tội

Nhà báo bất đồng chính kiến Khashoggi sống ở Mỹ bị sát hại vào tháng 10/2018 tại lãnh sự quán của Arab Saudi ở Istanbul khi tới đây để lấy giấy tờ kết hôn. Thái tử Mohammed bin Salman bị cho là đứng sau vụ việc.

Vụ giết người đã trở thành một trong những cuộc khủng hoảng ngoại giao tồi tệ nhất và làm giảm danh tiếng của vị thái tử quyền lực.

Trong số các cá nhân bị truy tố - hầu hết đều đang được ẩn danh, có 5 người bị kết án tử hình, ba người bị tù tổng cộng 24 năm, và nhiều người khác, trong đó có hai trợ lý của thái tử, được tha bổng, các công tố viên cho biết.

Thổ Nhĩ Kỳ và nhiều nhóm nhân quyền đã gọi bản án của Tòa án Arab Saudi là trò hề. Họ cho rằng đó là nỗ lực của Arab Saudi nhằm thoát khỏi cuộc khủng hoảng nhằm khôi phục lại hình ảnh quốc tế trước Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Riyadh vào năm tới.

"Cuộc điều tra của công tố viên cho thấy vụ giết người không được dự tính trước”, mà là nó xảy ra vì nóng giận, Phó tổng công tố viên Arab Saudi Shalaan al-Shalaan nói trong một cuộc họp báo.

Dù vậy, cả Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và một phái viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc cho rằng Thái tử Mohammed có liên quan tới vụ giết người dù vị thái tử liên tục phủ nhận.

Theo các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ, nhà báo Khashoggi được cho là đã bị siết cổ tới chết và thi thể của ông bị một nhóm 15 người phân nhỏ bên trong lãnh sự quán. Hiện vẫn chưa tìm thấy thi thể của nhà báo.

Các công tố viên Arab Saudi nói rằng phó giám đốc tình báo Ahmed al-Assiri giám sát vụ giết Khashoggi và Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố Saud al-Qahtani – trợ lý cao cấp của Thái tử Mohammed bin Salman đã tham gia kế hoạch giết người.

Qahtani đã bị điều tra nhưng không bị truy tố "do không đủ bằng chứng" và Assiri bị buộc tội nhưng cuối cùng được tha bổng với cùng lý do, ông Shalaan nói thêm.

Cả hai phụ tá của thái tử đều liên quan đến vụ giết người và đã chính thức bị sa thải nhưng chỉ có Assiri xuất hiện trong các phiên tòa, theo các nguồn tin phương Tây.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ hoan nghênh các phán quyết là "một bước quan trọng trong việc buộc những người thực hiện tội ác khủng khiếp này phải chịu trách nhiệm".

"Chúng tôi đang thúc ép họ (Arab Saudi) minh bạch hơn và buộc mọi người phải chịu trách nhiệm", quan chức này nói thêm.

Tuy nhiên, nhiều người khác phản đối mạnh mẽ bản án trên. Agnes Callamard, đặc phái viên của Liên Hợp Quốc đã lên án bản án là một "sự nhạo báng".

"Tóm lại: những người trực tiếp ra tay có tội, bị kết án tử hình. Những kẻ chủ mưu không chỉ được tự do mà còn không bị điều tra và xét xử”, bà viết trên Twitter.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho rằng đó là phán quyết "tai tiếng", nói rằng những kẻ chỉ đạo giết người đã được miễn tội.

Giám đốc điều hành Fred Ryan của Washington Post, nơi nhà báo Khashoggi từng làm việc, đã gọi đó là “phiên xử giả mạo”, nói thêm rằng “những người có tội” trong giới lãnh đạo của Arab Saudi đã thoát trách nhiệm.

"Nếu phán quyết của tòa án là nhằm kết thúc vụ Khashoggi, nó dường như không thành công," HA Hellyer, chuyên gia từ Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia của Anh cho hay.

"Có một niềm tin mạnh mẽ trong cộng đồng quốc tế rằng những người Arab Saudi cấp cao đứng sau vụ giết hại nhà báo Khashoggi và phán quyết này không lấy được lòng tin rằng những người có tội đã phải chịu hình phạt”, ông nói thêm.

Nhưng Salah Khashoggi, con trai nhà báo bị sát hại, hoan nghênh phán quyết, nói rằng công lý đã được thực thi.

Khi vụ giết nhà báo xảy ra, Qahtani là trợ lý thân cận của thái tử, đảm nhận chiến dịch truyền thông xã hội. Ông này chưa từng xuất hiện công khai kể từ sau khi vụ giết người xảy ra.

Maher Mutreb, một quan chức tình báo thường xuyên đi cùng thái tử trong các chuyến công du nước ngoài, chuyên gia pháp y Salah al-Tubaigy và Fahad al-Balawi, một thành viên của đội bảo vệ hoàng gia Saudi, nằm trong số 11 người bị xét xử, các nguồn tin cho hay. Nhưng không rõ họ có nằm trong số những người bị kết án tử hình hay không.

Các nguồn tin nói rằng nhiều người trong số các bị cáo đã tự bào chữa trước tòa bằng cách nói rằng họ đang thực hiện mệnh lệnh của Assiri, mô tả ông là "kẻ cầm đầu" vụ việc.

Link gốc: https://baosuckhoecongdong.vn/vu-nha-bao-khashoggi-bi-sat-hai-tro-ly-cua-thai-tu-arab-saudi-duoc-mien-toi-146884.html