Thứ hai, 07/08/2023, 07:29 AM
  • Click để copy

Cần thêm hành lang pháp lý để giảm thiểu ô nhiễm nhựa

Các chuyên gia pháp lý cho rằng, dù Việt Nam đã có rất nhiều quy định, chế tài và các biện pháp để giảm thiểu rác thải nhựa. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm nhựa vẫn trở nên cấp bách.

Thách thức từ ô nhiễm nhựa

Việt Nam là một quốc gia được đánh giá là có trách nhiệm đối với các vấn đề bảo vệ môi trường toàn cầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều năm qua, biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường từ rác thải nhựa đang trở thành một trong những vấn đề bức thiết hàng đầu mà các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam phải đối mặt.

Vào tháng 8/2020, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường quản lý, tái sử dụng, tái chế, xử lý và giảm thiểu chất thải nhựa.

Rác thải nhựa đang xâm lấn đại dương. Ảnh minh họa.

Rác thải nhựa đang xâm lấn đại dương. Ảnh minh họa.

Theo đó, Chỉ thị khẳng định, ô nhiễm nhựa đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất mà các quốc gia đang phải đối mặt. Mỗi năm, lượng chất thải nhựa do con người thải ra trên phạm vi toàn cầu đủ để phủ kín 4 lần diện tích bề mặt Trái đất. Trong đó, 13 triệu tấn chất thải nhựa được đổ ra đại dương. Việc lạm dụng sử dụng sản phẩm nhựa, nhất là túi nilon khó phân huỷ, sản phẩm nhựa dùng một lần đã và đang để lại những hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường, vấn đề ô nhiễm nhựa, đặc biệt là ô nhiễm nhựa đại dương là vấn đề thật sự đáng báo động, đã, đang và sẽ gây thiệt hại to lớn cho môi trường sinh thái.

Tại Việt Nam, một thống kê từ Bộ TN&MT cho thấy, lượng rác thải nhựa của chúng ta tăng theo từng năm. Điều đáng báo động là mỗi năm Việt Nam xả ra biển khoảng gần 0,3 đến hơn 0,7 triệu tấn. Nếu xét ở khía cạnh nhỏ hơn, một gia đình Việt sử dụng khoảng 1kg túi nilon/tháng, 12kg/năm. Thực tế cho thấy, việc phân loại, thu hồi rác thải nhựa tại Việt Nam vẫn chưa thực hiện tốt. Các sản phẩm nhựa dùng 1 lần được thu gom, chôn lấp cùng với các loại rác thải sinh hoạt khác.

Trao đổi với Phóng viên, PGS.TS Lưu Đức Hải - Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam khẳng định, ô nhiễm nhựa là vấn đề toàn cầu, rác thải nhựa đang làm thay đổi môi trường sống và các quá trình tự nhiên, làm giảm khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của hệ sinh thái, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế cũng như khả năng sản xuất và phúc lợi xã hội.

PGS.TS Lưu Đức Hải, Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam.

PGS.TS Lưu Đức Hải, Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam.

"Nhựa được dùng để sản xuất nhiều mặt hàng, sản phẩm sử dụng trong cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, rác thải nhựa mất rất nhiều thời gian để phân hủy (hàng trăm đến hàng ngàn năm). Rác thải nhựa gây ra cái chết cho nhiều sinh vật, các hóa chất phụ gia trong sản phẩm nhựa có thể tác động trực tiếp đến con người và động vật”, PGS.TS Lưu Đức Hải nói.

Hành lang pháp lý ra sao?

Từng trao đổi về vấn đề này, Ths. Dương Thị Phương Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Đào tạo và Dịch vụ Tài nguyên Môi trường (Viện Chiến lược, Chính sách và Tài nguyên Môi trường) cho biết, hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý chất thải (QLCT) tiếp tục được hoàn thiện, đặc biệt là sau khi Luật BVMT 2020 được thông qua. Trong đó, các quy định về phân loại rác tại nguồn và thu phí theo khối lượng/thể tích chất thải phát sinh; trách nhiệm thu hồi và tái chế sản phẩm, bao bì thải bỏ; lộ trình cấm sản xuất tiêu dùng sản phẩm nhựa sử dụng một lần và hạn chế chôn lấp trực tiếp... đã góp phần thúc đẩy giảm chất thải nhựa

"Các quy định về QLCT nói chung, tái sử dụng và tái chế nói riêng đã có nhiều đột phá trong Luật BVMT 2020. Tuy nhiên, chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể, rõ ràng về các loại chất thải nhựa. Chúng ta đã có các chính sách hỗ trợ cho tái chế chất thải, nhưng còn thiếu các hướng dẫn cụ thể để có thể tiếp cận đến các ưu đãi theo quy định của Luật BVMT 2020 và các văn bản hướng dẫn thi hành”, Ths.Phương Anh nói.

Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng văn phòng luật sư Tinh Thông Luật cho biết, hành lang pháp lý để hướng đến việc hạn chế ô nhiễm nhựa của Việt Nam đã có. Tuy nhiên, vấn đề thực thi chưa thực sự hiệu quả.

Luật sư Bình dẫn chứng, ngày 7/7/2022, Chính phủ ban hành Nghị định số 45 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Điều 25 của Nghị định này có nhấn mạnh đến quy định mức xử lý đối với hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường nơi công cộng, khu đô thị, khu dân cư; vận chuyển nguyên liệu, vật liệu, hàng hóa gây ô nhiễm môi trường.

Theo đó, phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với hành vi vứt, thải, bỏ rác thải trên vỉa hè, lòng đường hoặc vào hệ thống thoát nước thải đô thị hoặc hệ thống thoát nước mặt; đổ nước thải không đúng quy định trên vỉa hè, lòng đường phố; thải bỏ chất thải nhựa phát sinh từ sinh hoạt vào ao hồ, kênh rạch, sông, suối, biển. “Tuy nhiên, quy định là như vậy nhưng trong thực tế, tình trạng ném rác thải nhựa như nilon, chai nhựa ra môi trường tràn lan. Vậy chúng ta đã xử lý được bao nhiêu vụ việc. Tôi cho rằng rất ít. Vì vậy, tôi cho rằng, chúng ta cần có thêm hành lang pháp lý, chế tài xử phạt cụ thể hơn, mạnh hơn để đánh vào ý thức của người dân trong việc ứng xử với đồ nhựa, rác thải nhựa”, Luật sư Bình nhấn mạnh.

Ngành du lịch sôi động trong 5 ngày nghỉ lễ

Ngành du lịch sôi động trong 5 ngày nghỉ lễ

02/05/2024 15:05

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, trong 5 ngày nghỉ lễ ngày nghỉ lễ 30/4 - 1/5 cả nước đã phục vụ khoảng 8 triệu lượt khách du lịch tăng 14,2% so với cùng kỳ năm 2023.

Hà Nội: Hàng quán 'xẻ thịt' kinh doanh ở gầm cầu Thăng Long, chính quyền xã bất lực?

Hà Nội: Hàng quán 'xẻ thịt' kinh doanh ở gầm cầu Thăng Long, chính quyền xã bất lực?

02/05/2024 06:34

Hàng loạt hàng quán, bãi trông giữ xe, bãi vật liệu xây dựng ngang nhiên “xẻ thịt” gầm cầu Thăng Long (gần trụ sở Công an xã Hải Bối) để kinh doanh trái phép, bấp chấp điều kiện về PCCC. Mặc dù Thủ tướng đã có những chỉ đạo quyết liệt trong công tác quản lý trật tự xây dựng và PCCC, song chính quyền xã Hải Bối (huyện Đông Anh, TP Hà Nội) lại bất lực khi cho rằng trách nhiệm thuộc đơn vị quản lý đường sắt.

Cả nước xảy ra 61 vụ tai nạn giao thông trong ngày nghỉ lễ 30/4

Cả nước xảy ra 61 vụ tai nạn giao thông trong ngày nghỉ lễ 30/4

01/05/2024 08:25

Trong ngày 30/4, toàn quốc xảy ra 61 vụ tai nạn giao thông đường bộ, làm chết 27 người, bị thương 45 người. Đường sắt và đường thủy không xảy ra tai nạn.

Hà Tĩnh: Đông đảo du khách tới Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc

Hà Tĩnh: Đông đảo du khách tới Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc

30/04/2024 15:04

Ngày 29/4, dù thời tiết nắng nóng nhưng vẫn có một lượng đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh đến Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc (Can Lộc, Hà Tĩnh) để dâng hương và tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ.

Rực sắc quốc kỳ chào mừng ngày 30/4 tại một khách sạn ở Hội An

Rực sắc quốc kỳ chào mừng ngày 30/4 tại một khách sạn ở Hội An

30/04/2024 14:26

Một khách sạn tại TP Hội An đã tổ chức treo 80 lá cờ Tổ quốc tại ban công của các phòng để chào mừng ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Gần 2 vạn lượt khách vào Lăng viếng Bác trong sáng 30/4

Gần 2 vạn lượt khách vào Lăng viếng Bác trong sáng 30/4

30/04/2024 14:23

Nhân dịp kỷ niệm 49 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2024), trong sáng 30/4, gần 2 vạn lượt đồng bào và khách quốc tế đã thành kính vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc Việt Nam.

Hơn 143.000 lượt khách du lịch đến Bà Rịa - Vũng Tàu trong ngày thứ hai nghỉ lễ

Hơn 143.000 lượt khách du lịch đến Bà Rịa - Vũng Tàu trong ngày thứ hai nghỉ lễ

29/04/2024 10:10

Ngày 28/4, tổng lượt khách tham quan du lịch, giải trí, lưu trú tại các khách sạn, khu du lịch, bãi tắm trên địa bàn tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đạt khoảng 143.601 lượt, trong đó khách lưu trú khoảng 49.068 lượt khách, riêng khách quốc tế là 6.531 lượt.

Quảng Ngãi: Chìm sà lan khiến 4 thuyền viên tử vong

Quảng Ngãi: Chìm sà lan khiến 4 thuyền viên tử vong

25/04/2024 10:12

Ngày 24/4, tàu LA-06695 kéo theo sà lan LA-06883 đi theo hướng từ Kỳ Hà (Quảng Nam) đến huyện Lý Sơn (Quảng Ngãi) thì sà lan bất ngờ xảy ra sự cố và chìm. Vụ việc khiến ít nhất 4 người đã tử vong và 1 người hiện đang mất tích.

Hà Nội thí điểm ứng dụng quản lý dân cư, cảnh báo cháy nhà

Hà Nội thí điểm ứng dụng quản lý dân cư, cảnh báo cháy nhà

24/04/2024 14:10

TP Hà Nội phấn đấu 100% cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về hoạt động phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ sử dụng thành thạo ứng dụng quản lý, cảnh báo cháy gắn với xác thực định danh số nhà và dữ liệu dân cư.