Chính phủ dự kiến trình phương án giảm khoảng 50% cấp tỉnh

Chiều 11/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã chủ trì cuộc họp của Ban Thường vụ Đảng ủy Chính phủ để thảo luận về các tiêu chí sắp xếp, phương án sáp nhập các đơn vị hành chính, và lựa chọn nơi đặt trung tâm chính trị, hành chính của các đơn vị hành chính mới.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận về tiêu chí sắp xếp các đơn vị hành chính, phương án sáp nhập các đơn vị hành chính, và lựa chọn nơi đặt trung tâm chính trị, hành chính của các đơn vị hành chính mới.

Tiêu chí, phương án lựa chọn nơi đặt trung tâm chính trị, hành chính của đơn vị hành chính mới được thành lập; phương án xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp… cũng là nội dung quan trọng được bàn thảo trong cuộc họp.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, phần lớn các ý kiến đều đồng tình với chủ trương sắp xếp lại đơn vị hành chính và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp: cấp tỉnh và cấp cơ sở. Việc này không chỉ phù hợp với tình hình hiện tại khi điều kiện hạ tầng giao thông và hạ tầng số đã được cải thiện mạnh mẽ, mà còn tạo ra không gian phát triển mới, phát huy tối đa tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của từng địa phương.

Theo Thủ tướng, các thành viên dự họp đã nhất trí sẽ trình cấp có thẩm quyền phương án sắp xếp, nhằm giảm khoảng 50% số đơn vị hành chính cấp tỉnh và khoảng 60-70% số đơn vị hành chính cấp cơ sở so với hiện nay.

Trên cơ sở phân tích các nguyên tắc, tiêu chí, nhất là về dự kiến sắp xếp, tên gọi và trung tâm hành chính - chính trị của đơn vị hành chính cấp tỉnh, Bí thư Đảng ủy, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sắp xếp đơn vị hành chính ngoài tiêu chí về diện tích tự nhiên, quy mô dân số, xem xét các tiêu chí về lịch sử, truyền thống, văn hóa, dân tộc, điều kiện địa lý, trình độ phát triển kinh tế-xã hội, hạ tầng... Đặc biệt, việc đặt tên đơn vị hành chính cấp tỉnh phải có tính kế thừa; việc chọn trung tâm hành chính - chính trị phải cân nhắc các yếu tố lịch sử, địa lý, kết nối hạ tầng, không gian phát triển, quốc phòng, an ninh và hội nhập.

Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu với việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp là tăng cường thẩm quyền, nêu cao hơn nữa tính tự lực, tự chủ, tự cường của cấp địa phương; chính quyền gần dân hơn, sát dân hơn, giải quyết công việc cho dân thuận lợi hơn; mang lại lợi ích cho người dân nhiều hơn, nhân dân ngày càng hạnh phúc và ấm no; tạo sự đồng thuận của người dân.

Hiện tại, Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh, 705 quận, huyện và 10.595 xã, phường. Theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đơn vị hành chính cấp tỉnh cần đáp ứng ba tiêu chuẩn về diện tích, dân số và số đơn vị hành chính cấp huyện. Tuy nhiên, theo thống kê năm 2023, cả nước có 10 tỉnh chưa đạt được đồng thời cả ba tiêu chuẩn này, 12 tỉnh không đạt đồng thời hai tiêu chuẩn diện tích và dân số, 3 tỉnh không đạt tiêu chuẩn diện tích và đơn vị hành chính cấp huyện, 2 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số và đơn vị hành chính cấp huyện, 13 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về diện tích và 9 tỉnh không đạt tiêu chuẩn về dân số.

Trước đó, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bình Thuận ngày 8/3, Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình cho biết, số lượng đơn vị hành chính cấp xã trên toàn quốc dự kiến giảm từ hơn 10.500 xuống còn 2.500 sau khi sáp nhập.

Tại kết luận số 127, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã yêu cầu xây dựng đề án sáp nhập một số đơn vị hành chính cấp tỉnh, không tổ chức cấp huyện và tiếp tục sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã. Đối với cấp tỉnh, ngoài quy mô dân số và diện tích, cần nghiên cứu kỹ quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch địa phương, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và phát triển ngành.

Yếu tố mở rộng không gian phát triển, phát huy lợi thế so sánh và đáp ứng yêu cầu phát triển của từng địa phương cũng cần được tính đến trong quá trình sắp xếp. Bộ Chính trị và Ban Bí thư yêu cầu hoàn thiện đề án này trước ngày 27/3 và trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng trước ngày 7/4.