Công chức thuế có thể được hỗ trợ thêm 100% lương mỗi tháng

Bộ Tài chính vừa hoàn tất hồ sơ dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) và gửi sang Bộ Tư pháp để rà soát lần cuối trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua. So với Luật Quản lý thuế 2019, dự thảo lần này bổ sung nhiều nội dung quan trọng liên quan đến tổ chức lực lượng, cơ chế đãi ngộ và việc hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế.

Một trong những điểm nổi bật của dự thảo là đề xuất hai phương án hỗ trợ thu nhập cho công chức ngành thuế. Ở phương án thứ nhất, áp dụng khi có ý kiến thống nhất của Bộ Chính trị trước khi luật được thông qua, công chức quản lý thuế sẽ được nhận khoản hỗ trợ hằng tháng tương đương 100% tiền lương theo hệ số hiện hưởng, không bao gồm phụ cấp. Khoản hỗ trợ này được chi trả cùng kỳ lương, không tính vào căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, đồng thời được miễn thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác.

Trong trường hợp chưa có ý kiến của Bộ Chính trị, phương án thứ hai sẽ được áp dụng. Theo đó, Chính phủ sẽ ban hành quy định riêng về việc bổ sung thu nhập cho công chức thuế và người lao động trong ngành, sau khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Bên cạnh chế độ thu nhập, dự thảo cũng quy định lực lượng quản lý thuế sẽ được áp dụng hệ thống chức danh, tiêu chuẩn, phù hiệu, cấp hiệu, trang phục và chế độ đãi ngộ đặc thù nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả công tác. Nhà nước đồng thời cam kết bảo đảm đầy đủ nguồn lực tài chính cho hoạt động của ngành, ưu tiên ngân sách để phát triển hệ thống công nghệ thông tin, chuyển đổi số, triển khai hóa đơn điện tử và tăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ nghiệp vụ.

Ở nội dung kiểm tra thuế, dự luật cũng nhận được nhiều sự quan tâm. Theo dự thảo, việc kiểm tra thuế tại trụ sở cơ quan quản lý thuế sẽ dựa trên hồ sơ, dữ liệu đã được lưu trữ trên hệ thống thông tin. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan hải quan có thể kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu. Cơ quan thuế được quyền yêu cầu người nộp thuế giải trình, bổ sung tài liệu, đưa ra quyết định ấn định thuế, xử lý vi phạm hoặc chuyển sang kiểm tra trực tiếp tại trụ sở doanh nghiệp.

Việc kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế sẽ được tiến hành khi hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế, có dấu hiệu vi phạm, nằm trong kế hoạch hoặc chuyên đề kiểm tra, hoặc theo đề nghị của cơ quan có thẩm quyền. Những doanh nghiệp có rủi ro cao như chia tách, sáp nhập, chuyển đổi loại hình, phá sản, giải thể, chấm dứt mã số thuế hay chuyển địa điểm kinh doanh đều có thể thuộc diện kiểm tra.

Thời gian kiểm tra thuế thông thường không vượt quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định kiểm tra và có thể được gia hạn thêm một lần nhưng không quá 20 ngày. Đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, thời hạn kéo dài tối đa 40 ngày và có thể gia hạn thêm 40 ngày trong trường hợp đặc biệt. Nếu cần thu thập thông tin từ cơ quan thuế nước ngoài, thời hạn kiểm tra có thể kéo dài tới hai năm, không bao gồm khoảng thời gian tạm dừng kiểm tra.

Trả lời báo Vietnamnet, trước đề xuất tăng hỗ trợ thu nhập cho công chức ngành thuế, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ - cho rằng đề xuất cần được cân nhắc thận trọng để bảo đảm sự công bằng giữa các nhóm công chức, viên chức. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam có nhiều ngành nghề mang tính đặc thù, vì vậy cần xem xét tương quan giữa thu nhập và tính chất công việc của từng lĩnh vực, tránh tạo ra sự lệch chuẩn trong hệ thống.

Theo ông Lực, có nhiều phương thức để hỗ trợ cán bộ, nhân viên trong các ngành đặc thù mà không nhất thiết phải đưa ra một cơ chế dễ gây tranh luận hoặc tạo tiền lệ nhạy cảm trong xã hội.

“Bộ Tài chính phải nêu rõ 'đặc thù' trong lĩnh vực thuế là gì, mà không ai nắm rõ hơn Bộ Tài chính. Chẳng hạn, họ có thể phải làm ngày đêm, đặc biệt vào cuối quý, cuối năm, nhưng nhiều lĩnh vực khác tính chất công việc cũng tương tự. Do vậy, cần rà soát tổng thể, nhất là với những lĩnh vực, ngành nghề đặc thù, để đảm bảo công bằng”, ông Lực chia sẻ.

Ở góc nhìn xã hội học, PGS.TS. Nguyễn Đức Lộc, Viện trưởng Viện nghiên cứu Đời sống xã hội, cũng cho rằng tính công bằng xã hội là yêu cầu bắt buộc đối với mọi đề xuất liên quan đến luật pháp. Theo ông, bất kỳ đề xuất nào về việc hỗ trợ 100% lương cho công chức thuế hay các nhóm công chức khác đều phải nêu rõ cơ sở hợp lý và chính đáng của nó.

Ông Lộc nhận định rằng mỗi lĩnh vực đều có tính đặc thù và đóng góp khác nhau, do đó chỉ khi có quy định pháp lý riêng thì mới nên áp dụng cơ chế đặc thù. Nếu không, chính sách rất dễ tạo nên tranh luận về sự công bằng.

“Mỗi lĩnh vực đều có đặc thù và mức độ đóng góp khác nhau. Vì vậy, chỉ khi có quy định pháp lý riêng mới nên áp dụng cơ chế đặc thù, nếu không sẽ tạo tranh luận xã hội về tính công bằng”, ông nói.

Ông cũng nhấn mạnh nguyên tắc cơ bản rằng mọi chính sách mang lại lợi ích cho một nhóm công chức phải bảo đảm sự thống nhất với Luật Cán bộ, Công chức. “Khi muốn thay đổi điều gì, cần có tính chính đáng hóa cho sự thay đổi đó. Nếu trường hợp này được mở ra và các ngành khác cũng đề xuất các cơ chế tương tự, vậy liệu luật gốc còn giữ được giá trị hay không?”, ông đặt vấn đề.

PGS.TS. Nguyễn Đức Lộc cho rằng bất kỳ đề xuất chính sách nào cũng phải tránh gây xung đột với hệ thống pháp luật hiện hành, nếu không sẽ dẫn đến sự thiếu nhất quán trong quá trình triển khai. Ông lưu ý rằng khi xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, nếu mỗi ngành chỉ quan tâm đến quyền lợi riêng của mình, hệ thống pháp luật dễ rơi vào tình trạng thiếu đồng bộ, thậm chí gây cản trở sự phát triển bền vững.

“Về nguyên tắc, mọi đề xuất chính sách phải không tạo xung đột với hệ thống pháp luật hiện hành, nếu không sẽ dẫn tới sự thiếu nhất quán trong triển khai. Khi xây dựng văn bản quy phạm pháp luật mà mỗi ngành chỉ chú ý đến lợi ích riêng của mình, rất dễ tạo ra tình trạng phát triển thiếu đồng bộ và không bền vững trong hệ thống pháp luật có liên quan”, ông lưu ý.