Ngay trước đàm phán, ông Trump ra lệnh áp thuế Trung Quốc, kỳ vọng thu tiền để 'lấp đầy ngân khố Mỹ'

Chính quyền Washington đã thực hiện lời cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump, tăng thuế nhập khẩu đối với số hàng hóa trị giá 200 tỷ USD của Trung Quốc từ 10 - 25%. Việc tăng thuế sẽ có hiệu lực vào ngày 10/5.

Thông báo cho biết Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ sẽ thiết lập một quy trình để xác định sự miễn trừ áp thuế đối với một số hàng hóa nhất định không nằm trong danh sách bị áp thuế bổ sung.

Theo kế hoạch, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc trong tuần này sẽ tới Washington để nối lại vòng đàm phán thương mại giữa hai nước.

Đến nay, Mỹ đã áp thuế lên 250 tỷ USD hàng hóa của Trung Quốc với cáo buộc Bắc Kinh “cạnh tranh thương mại không công bằng”. Trung Quốc cũng đáp trả bằng việc áp thuế lên 110 tỷ USD hàng hóa của Mỹ và cáo buộc Washington đã khơi mào một “cuộc chiến thương mại lớn nhất trong lịch sử kinh tế”.

Sáng 8/5, Tổng thống Trump tuyên bố ông sẽ vui mừng giữ nguyên thuế quan đối với hàng nhập khẩu của Trung Quốc. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh, Bắc Kinh đang nhầm lẫn nếu họ hy vọng có thể đàm phán thương mại sau đó với một chính quyền tổng thống của đảng Dân chủ.

“Lý do khiến Trung Quốc đàm phán đi đàm phán lại thỏa thuận thương mại là bởi họ thực sự hy vọng rằng họ có thể “đàm phán” với Joe Biden hoặc một trong số những tay Dân chủ yếu đuối nào đó, từ đó tiếp tục đánh cắp của Mỹ (500 tỷ USD mỗi năm) trong suốt nhiều năm tới”, Tổng thống Donald Trump bình luận trên mạng xã hội Twitter hôm nay 8/5, đề cập tới cựu Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden dưới thời Tổng thống Brack Obama.

“Đoán xem, chuyện đó sẽ không xảy ra! Trung Quốc vừa mới thông báo với chúng tôi rằng họ (Phó Thủ tướng Trung Quốc) đang chuẩn bị tới Mỹ để đạt được một thỏa thuận. Chúng tôi sẽ chờ xem. Nhưng tôi rất hạnh phúc khi hơn 100 tỷ USD tiền thuế mỗi năm sẽ lấp đầy ngân khố Mỹ… Tin vui cho Mỹ, tin buồn cho Trung Quốc”, ông Trump viết tiếp.

Trong một động thái khác, một bức điện ngoại giao từ Bắc Kinh đã được gửi đến Washington vào tối muộn ngày 8/5, bao gồm các chỉnh sửa có hệ thống đối với một hiệp định thương mại dài gần 150 trang, có thể xóa tan nỗ lực đàm phán trong nhiều tháng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới, Reuters trích dẫn ba nguồn tin từ chính phủ Mỹ am hiểu về các cuộc đàm phán cho hay.

Tài liệu này cho thấy Trung Quốc đã đảo ngược các cam kết và làm suy yếu các yêu cầu cốt lõi của Mỹ, các nguồn tin nói với Reuters.

Trong tất cả 7 chương của dự thảo thỏa thuận thương mại mới nhất, Trung Quốc đã xóa các cam kết thay đổi luật pháp để giải quyết các khiếu nại cốt lõi, điều khiến Mỹ phát động chiến tranh thương mại, bao gồm: trộm cắp tài sản trí tuệ và bí mật thương mại của Mỹ; buộc chuyển giao công nghệ; chính sách cạnh tranh; mức độ tiếp cận các dịch vụ tài chính; và thao túng tiền tệ.

Việc xóa bỏ các điều khoản ràng buộc pháp lý khỏi dự thảo đã đánh thẳng vào ưu tiên cao nhất của Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer, người coi những thay đổi luật pháp Trung Quốc là điều cần thiết để xác minh sự tuân thủ sau nhiều năm mà các quan chức Mỹ gọi là những lời hứa cải cách trống rỗng từ phía nền kinh tế số 2 thế giới.

Ông Lighthizer đã luôn yêu cầu một chế độ thực thi giống như những gì được sử dụng cho các biện pháp trừng phạt kinh tế - như áp đặt lên Triều Tiên hoặc Iran - hơn là một thỏa thuận thương mại thông thường.

Trung Quốc sẽ không nhượng bộ Mỹ thêm nữa?

“Điều này làm suy yếu cấu ​​trúc cốt lõi của thỏa thuận”, Reuters trích một nguồn tin tại Washington am hiểu cuộc đàm phán cho hay.

Người phát ngôn của Nhà Trắng, Đại diện Thương mại và Bộ Tài chính Mỹ đã không trả lời ngay lập tức các yêu cầu bình luận của Reuters.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng nói trong một cuộc họp ngắn hôm 8.5 rằng giải quyết các bất đồng về thương mại cần một “quá trình đàm phán” và rằng Trung Quốc không né tránh các vấn đề.

Ông Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin đã bị bất ngờ ở mức độ thay đổi trong dự thảo. Hôm 6/5, hai quan chức này nói với các phóng viên rằng việc Trung Quốc xóa bỏ các cam kết đã khiến ông Trump đe dọa tăng thuế quan, nhưng không cung cấp chi tiết về độ sâu và bề rộng của các sửa đổi.

Vào tuần trước, ông Lưu Hạc đã nói với ông Lighthizer và ông Mnuchin rằng họ cần tin tưởng rằng Trung Quốc sẽ thực hiện các cam kết của mình thông qua các thay đổi về hành chính và quy định, hai trong số các nguồn tin cho biết. Cả ông Mnuchin và Lighthizer đều cho rằng điều đó không thể chấp nhận được xuất phát từ thực tế rằng Trung Quốc thường không thực hiện các cam kết cải cách như đã hứa.