Thứ năm, 17/11/2022, 06:47 AM
  • Click để copy

Thiếu hụt nguồn cung và lỗ hổng trong quản lý nhập khẩu, phân phối xăng dầu

Từ đầu năm đến nay, thị trường xăng dầu trải qua nhiều lần biến động bất thường, đặc biệt là việc khan hiếm nguồn cung xăng dầu từ cuối tháng 9 đến nay. Mặc dù Bộ Công Thương, các bộ ngành liên quan đã tích cực vào cuộc và đưa ra nhiều giải pháp nhưng vẫn chưa giải quyết được dứt điểm tình trạng này.

Từ bất ổn trong nhập khẩu

Trong hơn 10 tháng đầu năm nay, các Nhà máy Lọc dầu (NMLD) trong nước đều đã nỗ lực hết sức, vận hành với công suất tối đa, margin cực đại đến 112%, duy trì tồn kho ở mức thấp, cung ứng ra thị trường vượt kế hoạch và vượt so với cùng kỳ. Tuy nhiên do sản xuất xăng dầu từ các NMLD trong nước chỉ đáp ứng hơn 70% nhu cầu thị trường, khoảng 30% còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu, trong tình hình nhập khẩu khó khăn, bất ổn đã gây ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trên thị trường.

Cần điều tiết tốt lượng xăng dầu nhập khẩu - (Ảnh minh họa, nguồn Internet)

Cần điều tiết tốt lượng xăng dầu nhập khẩu - (Ảnh minh họa, nguồn Internet)

Các nhà quản lý, các chuyên gia đều đã chỉ rõ nguyên nhân của tình trạng thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trên thị trường xuất phát từ giảm lượng xăng dầu nhập khẩu do nhiều thương nhân đầu mối tư nhân hạn chế nhập hàng. Do đó, để giải quyết bài toán thiếu nguồn cung xăng dầu thì bên cạnh nỗ lực duy trì ổn định, công suất cao của các NMLD trong nước, thì nút thắt chính nằm ở chỗ điều hành nhập khẩu xăng dầu, có giải pháp để tăng lượng hàng nhập khẩu.

Vấn đề này làm chúng ta nhớ lại câu chuyện nhập khẩu xăng dầu ở thời điểm năm 2020 - 2021, khi đại dịch Covid -19 hoành hành trên khắp thế giới khiến nhu cầu tiêu thụ xăng đầu sụt giảm nghiêm trọng, cung vượt cầu, các công ty năng lượng hết chỗ chứa dầu, các nhà máy lọc dầu tồn kho lên cao, đứng trước nguy cơ tank top (vượt giới hạn tồn trữ), kéo giá dầu thô có thời điểm xuống âm 37 USD/thùng. Trong bối cảnh cấp bách đó, các nhà máy lọc dầu trong nước đã đề xuất với cơ quan quản lý, đề nghị các thương nhân đầu mối ưu tiên mua xăng dầu trong nước, hạn chế nhập khẩu, để giảm tồn kho, hỗ trợ sản xuất trong nước. Tuy nhiên, với lý do cần theo cơ chế thị trường, nơi nào rẻ hơn thì doanh nghiệp mua hàng để tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh, việc nhập khẩu xăng dầu của nước ta lúc đó lại tăng, tạo thêm sức ép cho sản xuất trong nước, có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia. Cũng rất may là nhu cầu tiêu thụ dần được cải thiện sau khi đại dịch Covid -19 được kiểm soát tốt hơn và các NMLD trong nước tránh được tank top.

Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy rằng, việc không điều phối tốt lượng xăng dầu nhập khẩu có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia. Vì nếu các NMLD trong nước rơi vào tình trạng tank top, phải ngừng hoạt động, kéo theo ảnh hưởng đến an toàn cho các mỏ dầu của nước ta, lúc đó phải ngừng khai thác, đóng cửa các giếng khoan dầu thì thiệt hại lớn hơn rất nhiều so với lợi là nhập khẩu được rẻ hơn chút ít so với mua xăng dầu trong nước. Đó là chưa kể, các nhà máy lọc dầu trong nước có vai trò rất quan trọng trong việc ổn định thị trường, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Vì nếu ta chỉ đi nhập khẩu thì khi thị trường thế giới biến động hoặc vì một lý do nào đó mà mà các quốc gia xuất khẩu tạo sức ép nguồn cung, tăng giá đột biến, thì áp lực sẽ càng lớn hơn đối với thị trường xăng dầu trong nước.

Hiện nay, thì vấn đề lại ngược lại, trong 10 tháng đầu năm nay, nguồn hàng nhập khẩu không dồi dào, phí nhập khẩu cao, cũng với lý do theo cơ chế thị trường, nhập khẩu về bán lỗ thì nhập làm gì, nhiều thương nhân đầu mối lại quay ra không nhập khẩu, dẫn đến nguồn cung trong nước bị thiếu hụt. Số liệu công bố của Bộ Tài chính cho thấy lượng nhập khẩu xăng dầu quý 3/2022 giảm 30 - 40% tùy loại so với quý trước đã minh chứng điều đó.

Áp lực nguồn cung tiếp tục căng thẳng trên thị trường xăng dầu

Áp lực nguồn cung tiếp tục căng thẳng trên thị trường xăng dầu

Hai sự việc này cho thấy, rất cần thiết phải quản lý được vấn đề nhập khẩu xăng dầu, để chủ động nguồn cung cho thị trường, điều tiết thị trường trong nước và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.

… Đến lỗ hổng trong quản lý hệ thống phân phối

Ngoài vấn đề nhập khẩu, thì hệ thống phân phối cũng có vấn đề đã tồn tại từ rất lâu. Đó là quy định thương nhân phân phối được mua xăng dầu từ nhiều thương nhân đầu mối. Điều này dẫn đến nhiều cửa hàng phân phối xăng dầu không có nguồn hàng ổn định, không thể nhập được hàng khi thị trường biến động, nguồn cung khan hiếm.

Với vấn đề này, trong một cuộc trao đổi với PetroTimes trước đây ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch HĐQT PVOIL cho biết, trên thực tế nhiều đại lý thường chỉ mua 50 – 70% của đầu mối mà mình đứng tên thương hiệu, phần còn lại họ linh hoạt để xem nơi nào có giá tốt hơn sẽ nhập hàng. Khi nguồn cung khan hiếm, mặc dù các đầu mối đã cung cấp đủ hàng theo hợp đồng cho các đại lý nhưng họ vẫn không đủ hàng để bán, vì lượng hàng mà bình thường đại lý nhập trôi nổi giờ không thể mua được từ bên ngoài như trước đây. Khi không mua được hàng từ bên ngoài họ lại quay sang đề nghị đầu mối mà họ đứng tên phải tăng lượng bán nhiều hơn bình thường để bù đắp lượng thiếu hụt đó thì các đầu mối không thể đáp ứng được nhu cầu tăng đột biến này vì việc nhập hàng của đầu mối đều đã có kế hoạch, theo nhu cầu của các cửa hàng, đại lý đăng ký với đầu mối.

Chưa kể, các thương nhân phân phối tư nhân, thì tỷ lệ nhập từ các nguồn hàng không ổn định, trôi nổi có thể sẽ còn cao hơn, dẫn đến nhiều CHXD thiếu hàng để bán, phải tạm ngưng bán, đóng cửa cửa hàng, chưa kể khó kiểm soát được chất lượng xăng dầu. Mà thực tế phần lớn đều là các CHXD tư nhân. Do đó, dù khi nhà nước đã có giải pháp trong điều hành giá thì nhiều CHXD vẫn không có hàng để bán. Lượng khách hàng lại đổ về các CHXD của nhà nước, dẫn đến dồn ứ, khó khăn cho người mua hàng.

Từ thực tế trên cho thấy, cần thiết phải có biện pháp để có thể điều tiết tốt lượng xăng dầu nhập khẩu; đồng thời cần phải quy định đại lý của đầu mối nào thì chỉ được phép mua hàng từ đầu mối đó, có kế hoạch để đảm bảo nguồn hàng ổn định để các thương nhân dầu mối có thể chủ động trong đảm bảo nguồn cung cho các đại lý; tránh kiểu làm ăn chụp giật, gây khó khăn cho công tác quản lý, nhất là với mặt hàng đặc biệt như xăng dầu, có tác động lớn đến đời sống, kinh tế - xã hội của đất nước và vấn đề an ninh năng lượng quốc gia.

Tháng 5: Petrovietnam tiếp tục duy trì tăng trưởng khi giá dầu đảo chiều giảm mạnh

Tháng 5: Petrovietnam tiếp tục duy trì tăng trưởng khi giá dầu đảo chiều giảm mạnh

13/06/2024 11:45

Trong tháng 5, giá dầu thô giảm mạnh tác động tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam). Tuy nhiên, với phương châm quản trị biến động xuyên suốt, nỗ lực cao trong quản trị, điều hành, Petrovietnam tiếp tục vượt thách thức, đạt tăng trưởng cao ở tất cả các chỉ tiêu tài chính.

Giá chung cư Hà Nội khó giảm trong thời gian tới

Giá chung cư Hà Nội khó giảm trong thời gian tới

13/06/2024 11:43

Mặc dù gần đây, giá nhà chung cư Hà Nội có dấu hiệu chững lại sau thời gian tăng nóng. Dù vậy, chuyên gia cho rằng, giá chung cư có thể sẽ đi ngang trước khi bước vào chu kỳ tăng giá mới.

Vinamilk cùng đội ngũ điều dưỡng nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khoẻ cộng đồng

Vinamilk cùng đội ngũ điều dưỡng nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khoẻ cộng đồng

13/06/2024 06:49

Trong nhiều năm qua, Vinamilk không ngừng hợp tác và đồng hành cùng các hoạt động của Câu lạc bộ (CLB) Điều dưỡng trưởng Việt Nam. Mới đây, Vinamilk vừa đồng hành cùng CLB tổ chức “Hội nghị khoa học điều dưỡng quốc tế lần thứ nhất” tại Hà Nội với hơn 600 cán bộ y tế, điều dưỡng cả nước tham gia. Đây là hoạt động nằm trong chương trình kết hợp y tế và dinh dưỡng để nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe cộng đồng mà Vinamilk đang thực hiện.

Vinamilk công bố báo cáo phát triển bền vững, chọn chủ đề: Net Zero 2050

Vinamilk công bố báo cáo phát triển bền vững, chọn chủ đề: Net Zero 2050

12/06/2024 09:41

Là một doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, Báo cáo Phát triển bền vững (PTBV) của Vinamilk luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu kĩ lưỡng. Năm thứ 12 công bố, Báo cáo PTBV năm 2023 được Vinamilk chọn chủ đề “Để tâm thay đổi – Net Zero 2050”.

TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội DKVN: Cần xem xét mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp đối với điện khí

TS. Nguyễn Quốc Thập - Chủ tịch Hội DKVN: Cần xem xét mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp đối với điện khí

11/06/2024 15:46

Trao đổi với Tạp chí Năng lượng Mới/PetroTimes về Dự thảo Nghị định về cơ chế mua bán được trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo với khách hàng sử dụng điện lớn do Bộ Công Thương soạn thảo và đưa ra lấy ý kiến vừa qua, TS. Nguyễn Quốc Thập – Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam cho rằng, rất cần thiết rà soát tổng thể, căn cứ vào tình hình thực tế khách quan, những phản ánh/phản hồi của các doanh nghiệp/đơn vị đầu tư trong lĩnh vực điện, cũng như mong muốn, nhu cầu của các khách hàng sử dụng điện lớn để xem xét mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp.

Giá vàng hôm nay (11/6): Thị trường thế giới tăng nhẹ, trong nước ổn định

Giá vàng hôm nay (11/6): Thị trường thế giới tăng nhẹ, trong nước ổn định

11/06/2024 11:42

Giá vàng thế giới hôm nay (11/6) tăng nhẹ bất chấp việc đồng đô la Mỹ vững hơn. Các nhà đầu tư đang chờ đợi kết quả từ cuộc họp chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong tuần này để phán đoán về đường hướng chính sách của Ngân hàng Trung ương Mỹ trong tương lai.

Sớm xây dựng, ban hành bộ tiêu chí xanh cho nền kinh tế

Sớm xây dựng, ban hành bộ tiêu chí xanh cho nền kinh tế

11/06/2024 06:36

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường cần nghiên cứu, trình Thủ tướng ban hành bộ tiêu chí xanh quốc gia, làm cơ sở để các bộ, ngành xây dựng bộ tiêu chí cụ thể, phân hạng mức độ xanh cho từng ngành, lĩnh vực kinh tế.

Vietjet tăng chuyến bay Nha Trang – Busan (Hàn Quốc), ưu đãi 50% khi bay hạng Thương gia SkyBoss

Vietjet tăng chuyến bay Nha Trang – Busan (Hàn Quốc), ưu đãi 50% khi bay hạng Thương gia SkyBoss

10/06/2024 13:36

Hoà cùng mùa hè sôi động, từ 19/07/2024, Vietjet tăng gấp đôi tần suất bay giữa Nha Trang và Busan (Hàn Quốc), mang tới thêm nhiều lựa chọn di chuyển giữa các thành phố lớn của Hàn Quốc với Việt Nam cùng các chương trình khuyến mãi hấp dẫn.

Đưa sản phẩm sữa Việt Nam vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu

Đưa sản phẩm sữa Việt Nam vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu

08/06/2024 16:18

Bên cạnh xuất khẩu các sản phẩm theo thương hiệu Vinamilk, doanh nghiệp đã đẩy mạnh xu hướng cung ứng cho các chuỗi bán lẻ, phân phối đa quốc gia. Đây cũng là xu thế chung để sản phẩm Việt Nam ngày càng xuất hiện nhiều trên sân chơi quốc tế.

Xem thêm