Chỉ bàn làm, không bàn lùi!
Đó là câu chuyện đại sự mà Quốc hội đang thảo luận: Đường sắt Bắc - Nam tốc độ cao. Đại đa số tán thành, phải làm ngay, không bàn lùi, để mất cơ hội này.

Ảnh minh họa
Trước đây chúng ta đã bàn và đã lùi. Cụ thể là Quốc hội bàn.Vào năm 2010, tại Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XII chuyện làm đường sắt tốc độ cao chạy dọc chiều dài đất nước đã được đặt lên bàn nghị sự. Nhưng thời điểm ấy điều kiện chưa chín muồi. Dự án này chưa được thông qua, vì không đủ số phiếu quá bán,chỉ có 37,53% đại biểu Quốc hội ủng hộ chủ trương đầu tư, 41,15% đại biểu không ủng hộ.
Cả người ủng hộ và người băn khoăn đều có lý. Sau 14 năm, thế và lực của nước ta đã khác, tình hình thế giới đã khác. Vì vậy, Quốc hội thay mặt nhân dân cả nước bàn chuyện đại sự vào lúc này thật là hợp lẽ.
Theo dự án, tuyến đường sắt cao tốc bắt đầu tại ga Ngọc Hồi - Hà Nội và kết thúc tại ga Thủ Thiêm, TP Hồ Chí Minh, đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố, chiều dài toàn tuyến khoảng 1.541km. Dự kiến khởi công vào năm 2027 và phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2037.
Tuyến đường sắt tốc độ cao này là đường đôi, khổ 1.435mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế 350km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục. Khi tuyến này đi vào hoạt động sẽ mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho cả nước nói chung, các địa phương dọc tuyến nói riêng; thúc đẩy du lịch và phát triển đô thị hóa, toàn cầu hóa nhanh hơn; phát triển công nghiệp xây dựng, công nghiệp vật liệu xây dựng...
Điều có nhiều ý kiến phân vân nhất là “vấn đề đầu tiên”, tiền ở đâu, khi tổng mức đầu tư lên đến hơn 1,7 triệu tỉ đồng (khoảng 67,34 tỉ USD). Chính phủ đã đề xuất hình thức đầu tư dự án là đầu tư công, việc phân chia dự án thành phần được thực hiện khi phê duyệt dự án đầu tư. Dự kiến nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí trong các kỳ kế hoạch đầu tư công trung hạn để đầu tư hoàn thành dự án vào năm 2035, bố trí vốn trong khoảng 12 năm (từ năm 2025 - 2037).
Tính toán chi li sẽ có con số sau đây: bình quân mỗi năm khoảng 5,6 tỉ USD, tương đương khoảng 1,3% GDP năm 2023, khoảng 1,0% GDP năm 2027 (thời điểm khởi công dự án). Ngoài ra trong quá trình triển khai sẽ huy động đa dạng các nguồn vốn hợp pháp để đầu tư.
Vậy là nỗi lo về khả năng cân đối vốn cho dự án không còn là chuyện “trên trời nữa”. Nó ở trong tầm tay rồi, chỉ bàn làm là vì lẽ đó. Nếu làm đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam trong 10 năm thì mỗi năm cần 7 tỷ USD. Con số này chỉ bằng hơn một nửa gói hỗ trợ kích cầu nền kinh tế sau đại dịch Covid-19 được Quốc hội quyết nghị trong hai năm 2022-2023. Xin lưu ý thêm, mấy năm qua, chi thường xuyên chiếm tới 70% ngân sách nhà nước, do đó không còn tiền chi cho đầu tư phát triển, phải trông chờ nguồn vốn vay.
Hiện nay quy mô GDP của nước ta đã đạt gần 500 tỷ USD, theo đó mức vay cho đầu tư giữ được an toàn trong khoảng 100 tỷ USD. Và hằng năm còn có khoản đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Khi thảo luận tại Quốc hội, nhiều đại biểu băn khoăn rằng, ta đã từng triển khai một số dự án đường cao tốc bị chậm thời gian và bị đội vốn rất lớn. Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông dài 13 km, tổng mức đầu tư ban đầu năm 2008 là 8.769 tỷ đồng (tương đương 552,8 triệu USD). Đến năm 2017, tổng vốn đầu tư tăng lên 18.000 tỷ đồng (khoảng 868 triệu USD). Tính theo tiền Việt thì mức đội vốn là 100%.
Vậy phải có giải pháp gì để ngăn ngừa đội vốn. Phương án đầu tư toàn tuyến theo hình thức đầu tư công (trung hạn) sẽ ảnh hưởng đến nợ công như thế nào? Theo báo cáo của Bộ Tài chính nợ công hiện đang ở mức 39% GDP. Nếu như phát hành trái phiếu Chính phủ mỗi năm 5 tỷ USD cũng chỉ lên đến 125 nghìn tỷ đồng, bằng khoảng 50% vốn đầu tư công phân bổ hằng năm, là mức độ hợp lý.
Điều đáng quan tâm là, khi phát hành trái phiếu phải tính đến việc trả nợ, căn cứ chu kỳ phát hành trái phiếu 15 hay 20 năm. Cái khó là ở chỗ, lãi suất phát hành trái phiếu phải đủ cao để thu hút các nguồn lực nhàn rỗi, nhưng phải cải cách thể chế để huy động được nguồn lực của các thành phần kinh tế khác rót vốn vào sản xuất. Nếu “điểm nghẽn thể chế” không được phá bỏ thì sẽ ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh, đầu tư phát triển, kéo theo là ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.
Muốn ngăn ngừa tình trạng “vốn phồng nhanh như bột nở” thì ta phải có công nghệ của ta, không phụ thuộc hoàn toàn vào đối tác nước ngoài. Xây dựng một cơ chế phù hợp, linh hoạt để huy động mọi thành phần kinh tế tham gia xây dựng hạ tầng. Các địa phương chịu trách nhiệm chủ yếu trong công tác giải phóng mặt bằng, không để dự án kéo dài, nhức nhối điệp khúc xin bổ sung vốn.
Chuẩn bị bước vào kỷ nguyên mới của đất nước, chúng ta đã và đang dốc sức hoàn thành các công trình trọng điểm của đất nước, như Đường dây 500 kv mạch 3; hơn 3.000 km đường cao tốc (trong đó có khoảng 2.000 km đã được khai thác); sân bay Long Thành, nhà ga T3 Tân Sơn Nhất; tiếp đến là con đường kỳ vĩ - Đường sắt cao tốc Bắc-Nam. Đó một tất yếu trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là yếu tố góp phần quan trọng để phát triển kinh tế-xã hội, phấn đấu đến năm 2045 nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao, và là một trong nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu khu vực châu Á.
Cùng chủ đề
Chính phủ 'chốt' thời gian khởi công đường sắt cao tốc Bắc - Nam
Lào khánh thành đường sắt cao tốc đầu tiên
Đường sắt cao tốc Bắc - Nam: Cơ hội nào cho nhà thầu trong nước?
2.000 tỷ đồng nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM: Đường sắt cao tốc liệu có cần?
Việt Nam sẽ có đường sắt cao tốc Bắc - Nam tốc độ 200km/h vào năm 2030

Xử lý sự cố nghiêm trọng do giông lốc tại cầu Thái Bình
31/07/2025, 14:29
Mừng Quốc khánh, Hà Nội sẽ bắn 300 quả pháo hoa tầm cao vào tối 10/8
29/07/2025, 10:15
Ngày 27/7: Một ngày để biết ơn – một đời để tiếp bước
27/07/2025, 12:01
Vinamilk 'viết tiếp câu chuyện hòa bình' bằng tranh và hành động
26/07/2025, 08:41
Hà Nội nghiên cứu tổ chức các tuyến mini buýt trong Vành đai 1
24/07/2025, 14:31
Bí thư Thanh Hóa yêu cầu cấp bách triển khai khắc phục hậu quả mưa bão
24/07/2025, 14:29
Điều trực thăng cứu trợ khẩn cấp người dân miền Tây Nghệ An
24/07/2025, 14:27
Áp thấp nhiệt đới gần Biển Đông
17/07/2025, 15:12Cách tra cứu điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025 chính xác nhất
Sáng nay (16/7), Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Thí sinh có thể tra cứu qua hệ thống của Bộ hoặc trang của các sở GD&ĐT.
Dự báo điểm chuẩn đại học 2025: Các ngành A00, B00 giảm 2–3 điểm
Sau phổ điểm thi THPT 2025 vừa công bố, chuyên gia dự báo điểm chuẩn đại học nhiều ngành, đặc biệt tổ hợp A00, B00 sẽ giảm từ 2–3 điểm.
Hà Nội hướng tới đô thị không phát thải: Loại bỏ xe máy chạy xăng dầu trong vành đai 1 từ giữa năm 2026
Hà Nội đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ trong công cuộc bảo vệ môi trường, hướng tới phát triển giao thông xanh và xây dựng đô thị phát thải thấp.
Xác định 'vệt sáng lạ' trên bầu trời Đà Nẵng, Quảng Ngãi
Sáng sớm 15/7, bầu trời Đà Nẵng, Quảng Ngãi xuất hiện một vệt sáng hình nón bay kéo dài, khiến nhiều người dân bất ngờ và đặt ra nhiều thắc mắc.
Thủ tướng chỉ đạo tăng cường điều tra, xử lý triệt để tội phạm môi trường
Thủ tướng chỉ đạo giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, trong đó kiểm tra, điều tra, xử lý nghiêm, triệt để tội phạm và vi phạm pháp luật về môi trường.
TP.HCM lấy ý kiến đề xuất hạn chế xe xăng, dầu tại vùng ô nhiễm
Sở Xây dựng TP.HCM đang lấy ý kiến từ các ngành để khoanh vùng khu vực ô nhiễm cao và hạn chế xe xăng, dầu nhằm giảm phát thải khí thải đô thị.
Hưng Yên: Thu gom rác thải nhựa từ tàu cá, bảo vệ môi trường biển
Việc kiểm soát và giảm thiểu rác thải nhựa không chỉ góp phần bảo vệ môi trường biển, mà còn đảm bảo sự bền vững của ngành thủy sản, nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng đồng ngư dân.
Việt Nam - Thụy Sĩ hợp tác xây dựng kế hoạch hành động xanh
Với mối quan hệ tốt đẹp, Việt Nam và Thụy Sĩ có nhiều triển vọng mở rộng hợp tác song phương trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường giai đoạn 2025-2028.
Công bố nguyên nhân vụ cháy tại chung cư Độc Lập
Về vụ cháy tại chung cư Độc Lập (phường Phú Thọ Hòa), qua điều tra, nguyên nhân ban đầu xác định do chập đường dây điện người dân tự đấu nối cung cấp điện cho các thiết bị tiêu thụ điện tại tầng trệt của chung cư gây cháy.